Η τραγική είδηση του αιφνίδιου θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη, ο οποίος υπέστη ανακοπή την ώρα που βρισκόταν σε ιδιωτικό ιατρείο, δεν προκάλεσε απλώς σοκ στην κοινή γνώμη, αλλά επανέφερε στο προσκήνιο μια χρόνια, επικίνδυνη παθογένεια του ελληνικού συστήματος υγείας.
Το δραματικό αυτό συμβάν φέρνει στην επιφάνεια το θολό και ανεξέλεγκτο τοπίο που επικρατεί γύρω από τις ιατρικές πράξεις, τις ειδικότητες και τις μεθόδους που εφαρμόζονται σε πρωτοβάθμιες μονάδες φροντίδας, αποκαλύπτοντας μια θεσμική γκρίζα ζώνη στην οποία η ασφάλεια των ασθενών μοιάζει συχνά να επαφίεται στην τύχη.
Όπως προκύπτει από τις αποκαλύψεις, ο γνωστός καλλιτέχνης φέρεται να υποβαλλόταν ή να προετοιμαζόταν για διαδικασία πλασμαφαίρεσης ή κυτταρικής θεραπείας σε ιδιωτικό ιατρείο. Η υπόθεση αυτή ανοίγει ασκό του Αιόλου, καθώς τα στοιχεία του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών δείχνουν σοβαρές ανακολουθίες. Ο ένας εκ των εμπλεκόμενων ιατρών είναι παθολόγος, ενώ η σύζυγός του, που εμφανίζεται ως μαιευτήρας-γυναικολόγος, βρίσκεται καταχωρισμένη στα αρχεία του συλλόγου ως «ιατρός άνευ ειδικότητας», καθώς δεν έχει προσκομίσει τους απαραίτητους τίτλους.
Ακόμη όμως κι αν διέθεταν τις εν λόγω ειδικότητες, εγείρεται το αμείλικτο ερώτημα που λέει, με ποιο δικαίωμα και υπό ποιο νομικό καθεστώς εφαρμόζονται τόσο εξειδικευμένες και επεμβατικές μέθοδοι, συχνά για αισθητικούς λόγους, εκτός νοσοκομειακού περιβάλλοντος;
Η απάντηση βρίσκεται στην πλήρη απουσία σαφούς ρυθμιστικού πλαισίου. Σήμερα, το μοναδικό ουσιαστικό κριτήριο για τη διενέργεια πράξεων σε ένα ιδιωτικό ιατρείο είναι το είδος της αναισθησίας. Αν η αναισθησία είναι τοπική, η επέμβαση επιτρέπεται, αν είναι ολική, απαγορεύεται. Αυτή η απλουστευτική διαχωριστική γραμμή αφήνει ένα τεράστιο παράθυρο αυθαιρεσίας.
Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί περιορίζονται στην έγκριση της αρχικής άδειας λειτουργίας του χώρου, αδυνατώντας να παρακολουθήσουν τι πραγματικά συμβαίνει πίσω από τις κλειστές πόρτες. Παράνομες επεμβάσεις, όπως ενδοσκοπήσεις ή εξειδικευμένες αιματολογικές επεξεργασίες, διεξάγονται καθημερινά σε ιατρεία, χωρίς κανέναν έλεγχο, παρά μόνο αν υπάρξει επώνυμη καταγγελία ή, όπως τώρα, μια τραγική κατάληξη.
Η επιστημονική κοινότητα εκπέμπει σήμα κινδύνου για τη «μαύρη πλευρά» της ιατρικής, όπου αμφιβόλου αποτελεσματικότητας θεραπείες, όπως η πλασμαφαίρεση για «αποτοξίνωση» ή η αλόγιστη χρήση βλαστοκυττάρων, πλασάρονται ως θαυματουργές λύσεις ευεξίας και ομορφιάς. Οι πάντες γνωρίζουν δε, ότι η αγορά της αισθητικής ιατρικής διογκώνεται ανεξέλεγκτα, εκμεταλλευόμενη τα θεσμικά κενά.
Το πλέον εξοργιστικό στοιχείο σε αυτή την ιστορία είναι η διαχρονική στάση της πολιτείας. Οι εκάστοτε υπουργοί Υγείας εμφανίζονται σταθερά σε ρόλο απλού τροχονόμου. Αντί για πρόληψη, θεσμική θωράκιση και αυστηρούς προληπτικούς ελέγχους, η ηγεσία του υπουργείου αντιδρά σπασμωδικά μόνο κατόπιν εορτής, όταν ξεσπάσει κάποιο δημόσιο σκάνδαλο ή χαθεί μια ανθρώπινη ζωή.
Η έκτακτη συνεδρίαση του ΚΕΣΥ για τη συγκρότηση επιτροπής που θα καθορίσει, επιτέλους, τις προδιαγραφές των θεραπευτικών πράξεων στα ιδιωτικά ιατρεία αποτελεί μια αυτονόητη κίνηση, που όμως έρχεται δραματικά καθυστερημένη. Ο χαμός του Γιώργου Μαζωνάκη συμπυκνώνει με τον πιο σκληρό τρόπο την αποτυχία του κράτους να προστατεύσι τον πολίτη από την ανομία και την εμπορευματοποίηση της υγείας.
