Ισχυρή επιστροφή των ελληνικών τραπεζών στη χρηματοδότηση της ελληνόκτητης ναυτιλίας καταγράφει η Allied QuantumSea στο τελευταίο Weekly Review, με στοιχεία έως τις 11 Σεπτεμβρίου 2026. Το συνολικό bank finance προς Έλληνες πλοιοκτήτες έφθασε στο τέλος του 2025 τα $59,69 δισ., αυξημένο κατά 11,5% μέσα σε έναν χρόνο, από $53,51 δισ.
Το στοιχείο που ξεχωρίζει, ωστόσο, δεν είναι μόνο η αύξηση της συνολικής χρηματοδότησης, αλλά η ταχύτητα με την οποία οι ελληνικές τράπεζες ανακτούν έδαφος σε μια αγορά όπου επί χρόνια κυριαρχούσαν μεγάλοι διεθνείς χρηματοπιστωτικοί όμιλοι. Σύμφωνα με την έκθεση, η χρηματοδότηση από την ομάδα ελληνικών και κυπριακών τραπεζών αυξήθηκε κατά 33,6%, από $18,57 δισ. το 2024 σε $24,80 δισ. το 2025. Αντίθετα, η χρηματοδότηση από τις υπόλοιπες διεθνείς τράπεζες παρέμεινε ουσιαστικά στάσιμη, υποχωρώντας οριακά κατά 0,2%, στα $34,89 δισ.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα των τεσσάρων μεγάλων ελληνικών τραπεζών. Εθνική Τράπεζα, Eurobank, Τράπεζα Πειραιώς και Alpha Bank αύξησαν αθροιστικά τη ναυτιλιακή χρηματοδότησή τους κατά 35,1%, από $17,28 δισ. σε $23,35 δισ. μέσα σε έναν χρόνο. Ως αποτέλεσμα, το μερίδιο των ελληνικών και κυπριακών τραπεζών στο σύνολο της τραπεζικής χρηματοδότησης των Ελλήνων πλοιοκτητών ανέβηκε από 34,7% σε 41,5%.
Πρόκειται για μεταβολή σχεδόν επτά ποσοστιαίων μονάδων μέσα σε μόλις έναν χρόνο. Οι διεθνείς τράπεζες εξακολουθούν να διαθέτουν μεγαλύτερο συνολικό χαρτοφυλάκιο προς την ελληνική ναυτιλία, με $34,89 δισ., όμως η απόσταση έχει περιοριστεί αισθητά. Η Allied QuantumSea επισημαίνει ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ των χρηματοδοτών βελτίωσε τους όρους δανεισμού κατά τη διάρκεια του 2025. Την ίδια ώρα, οι τράπεζες συνέχισαν να εξετάζουν αυστηρά την οικονομική ισχύ των δανειοληπτών και να διατηρούν πειθαρχία ως προς το ποσοστό της αξίας του πλοίου που είναι διατεθειμένες να χρηματοδοτήσουν.
Η ενίσχυση της τραπεζικής χρηματοδότησης δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Τα ναυτιλιακά χαρτοφυλάκια των 40 μεγαλύτερων τραπεζών διεθνώς αυξήθηκαν κατά 6%, από $283,6 δισ. σε $300,6 δισ. το 2025. Η Ευρώπη διατήρησε την πρώτη θέση με χαρτοφυλάκια $151 δισ., ενώ η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού βρέθηκε περίπου στα $132 δισ. Ιδιαίτερη είναι η ενίσχυση των ιαπωνικών τραπεζών, των οποίων το μερίδιο στο σύνολο των Top-40 αυξήθηκε από 22% σε 26%.
Η πραγματική δεξαμενή κεφαλαίων που χρηματοδοτεί την παγκόσμια ναυτιλία είναι, πάντως, πολύ μεγαλύτερη. Εάν συνυπολογιστούν οι μικρότερες τοπικές τράπεζες, η Allied QuantumSea τοποθετεί ενδεικτικά το συνολικό bank lending περίπου στα $425 δισ. Με την προσθήκη του leasing, της εξαγωγικής χρηματοδότησης και των εναλλακτικών παρόχων κεφαλαίου, η συνολική χρηματοδότηση της παγκόσμιας ναυτιλίας εκτιμάται περίπου στα $680 δισ. Οι ίδιοι οι αναλυτές διευκρινίζουν ότι πρόκειται για ενδεικτικές εκτιμήσεις και ότι τα επιμέρους μεγέθη δεν πρέπει να αθροίζονται μεταξύ τους.
Leasing και εναλλακτικά κεφάλαια
Το ενδιαφέρον πλέον μετατοπίζεται στο ποιος θα χρηματοδοτήσει τον επόμενο κύκλο επενδύσεων του παγκόσμιου στόλου. Η Allied QuantumSea εκτιμά ότι ο τραπεζικός δανεισμός θα συνεχίσει να αυξάνεται με μέτριους ρυθμούς το 2026-2027, ενώ παράλληλα θα ενισχύεται ο ρόλος του ασιατικού leasing και των μη τραπεζικών χρηματοδοτών. Για τους Έλληνες πλοιοκτήτες ειδικότερα, οι ελληνικές τράπεζες αναμένεται να παραμείνουν σημαντική πηγή ανάπτυξης της χρηματοδότησης.
Το σημείο στο οποίο αποκτούν πλεονέκτημα οι εναλλακτικοί χρηματοδότες είναι το ύψος της χρηματοδότησης σε σχέση με την αξία του πλοίου. Τα τραπεζικά loan-to-value ratios κινούνται περίπου στο 60%, σύμφωνα με την έκθεση, αφήνοντας χώρο σε leasing και άλλες δομές να προσφέρουν υψηλότερο ποσοστό χρηματοδότησης και πιο ευέλικτες αποπληρωμές. Παράλληλα, η περιβαλλοντική μετάβαση εισέρχεται όλο και περισσότερο στην πιστωτική εξίσωση. Οι Poseidon Principles, το ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS) και το FuelEU Maritime προσθέτουν νέες παραμέτρους στην αξιολόγηση πλοίων και επενδύσεων, χωρίς όμως ,όπως τονίζει η Allied QuantumSea, να αντικαθιστούν τα βασικά πιστωτικά κριτήρια ήτοι ταμειακές ροές, ποιότητα περιουσιακών στοιχείων και μόχλευση. Έτσι, πίσω από το άλμα των αριθμών διαμορφώνεται μια ευρύτερη αλλαγή: οι ελληνικές τράπεζες επιστρέφουν δυναμικά σε έναν κλάδο στον οποίο διαθέτουν ιστορική τεχνογνωσία, την ώρα που η χρηματοδότηση των νέων πλοίων γίνεται πιο σύνθετη και ο ανταγωνισμός για τα μεγάλα ναυτιλιακά χαρτοφυλάκια εντείνεται.
