Ο Ερμής φαίνεται πως έχει συρρικνωθεί πολύ περισσότερο από όσο εκτιμούσαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες, καθώς νέα μελέτη υποδεικνύει ότι ο μικρότερος πλανήτης του Ηλιακού Συστήματος μπορεί να έχει χάσει έως και 23 χιλιόμετρα από τη συνολική διάμετρό του από την εποχή του σχηματισμού του.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Geophysical Research Letters» της Αμερικανικής Ένωσης Γεωφυσικής (AGU), εκτιμά ότι η συρρίκνωση του Ερμή μπορεί να είναι κατά 10% έως 30% μεγαλύτερη σε σχέση με όσα υπολόγιζαν μέχρι σήμερα οι ειδικοί.
Ο Ερμής, όπως και οι υπόλοιποι βραχώδεις πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος, σχηματίστηκε πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια, μέσα από αλλεπάλληλες και βίαιες συγκρούσεις βράχων και αστεροειδών που κινούνταν γύρω από τον Ήλιο. Οι συγκρούσεις αυτές απελευθέρωσαν τεράστιες ποσότητες θερμότητας, την οποία ο πλανήτης χάνει σταδιακά έκτοτε.
Καθώς το εσωτερικό του Ερμή ψύχεται, συρρικνώνεται. Τα εξωτερικά βραχώδη στρώματα αναγκάζονται να προσαρμοστούν στη μείωση του μεγέθους, δημιουργώντας ρήγματα, απότομες πλαγιές και κορυφογραμμές. Έτσι, η σημερινή επιφάνεια του πλανήτη είναι γεμάτη από χαρακτηριστικές «ρυτίδες», οι οποίες αποτελούν ουσιαστικά γεωλογικά ίχνη ενός μεγαλύτερου Ερμή.
Το πρόβλημα για τους επιστήμονες είναι ότι πολλά από αυτά τα ίχνη έχουν καλυφθεί από υλικά που δημιουργήθηκαν έπειτα από προσκρούσεις ουράνιων σωμάτων. Οι ερευνητές συνδύασαν παλαιότερους χάρτες των γεωλογικών ενδείξεων συρρίκνωσης με νέους χάρτες που αποτυπώνουν την τραχύτητα ολόκληρης της επιφάνειας του πλανήτη.
Ο Ερμής είναι μικρότερος απ’ όσο νομίζαμε
Για πρώτη φορά διαπίστωσαν ότι στις πιο τραχιές περιοχές υπάρχουν λιγότερες ορατές «ρυτίδες». Το εύρημα οδήγησε στην εκτίμηση ότι οι γεωλογικές δομές δεν απουσιάζουν απαραίτητα, αλλά μπορεί να έχουν θαφτεί κάτω από υλικά που προέκυψαν από προσκρούσεις.
«Αυτό μας έκανε να σκεφτούμε ότι υπάρχει κάποια διαδικασία που κρύβει τις δομές συρρίκνωσης», εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης, Γκάκου Νισιγιάμα, πλανητικός επιστήμονας στο Ινστιτούτο Διαστημικής Έρευνας του Γερμανικού Αεροδιαστημικού Κέντρου.
Οι προηγούμενες εκτιμήσεις τοποθετούσαν τη συνολική μείωση της διαμέτρου του Ερμή μεταξύ τεσσάρων και 16 χιλιομέτρων. Με τα νέα δεδομένα, ωστόσο, το ανώτατο όριο ανεβαίνει στα 23 χιλιόμετρα.
Η ακριβής μέτρηση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μπορεί να αποκαλύψει περισσότερα για το εσωτερικό και την εξέλιξη του πλανήτη. Μεγαλύτερη συρρίκνωση θα μπορούσε, μεταξύ άλλων, να σημαίνει μεγαλύτερο μεταλλικό πυρήνα, διαφορετική σύσταση ή υψηλότερη αρχική θερμοκρασία.
Μάλιστα, οι ερευνητές δεν αποκλείουν ακόμη και η νέα εκτίμηση να είναι μικρότερη από την πραγματική. Τα υπάρχοντα δεδομένα προέρχονται κυρίως από την αποστολή MESSENGER της NASA, η οποία ολοκληρώθηκε το 2015 και δεν επιτρέπει αξιόπιστη μέτρηση των μικρότερων γεωλογικών δομών.
Περισσότερες απαντήσεις αναμένεται να δώσει η αποστολή BepiColombo, η οποία από τον Νοέμβριο του 2026 αναμένεται να αρχίσει να συλλέγει δεδομένα υψηλότερης ανάλυσης από την επιφάνεια του Ερμή, επιτρέποντας στους επιστήμονες να εξετάσουν τις «ρυτίδες» του πλανήτη με πρωτοφανή λεπτομέρεια.
