Σφοδρές αντιδράσεις προκαλεί η νέα πολιτική της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής για τη συμμετοχή στη γυναικεία κατηγορία, με την Κάστερ Σεμένια να ξεσπά δημόσια κατά της προέδρου της, Κίρστι Κόβεντρι.

Η ΔΟΕ ανακοίνωσε ότι από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2028, η συμμετοχή στη γυναικεία κατηγορία θα προϋποθέτει υποχρεωτικό τεστ επαλήθευσης φύλου, με βάση τον έλεγχο του γονιδίου SRY, περιορίζοντας την επιλεξιμότητα σε βιολογικά θηλυκά άτομα.

Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί έναν σαφή αποκλεισμό τρανς αθλητριών και επηρεάζει σημαντικά και τις αθλήτριες με intersex χαρακτηριστικά, ανοίγοντας εκ νέου έναν έντονο διεθνή διάλογο.

Η οργή της Σεμένια και τα «πυρά» στην Κόβεντρι

Η Σεμένια, δύο φορές χρυσή Ολυμπιονίκης στα 800 μέτρα, αντέδρασε με ιδιαίτερη ένταση, στρέφοντας τα βέλη της προσωπικά κατά της Κόβεντρι.

«Επειδή είναι γυναίκα από την Αφρική, γνωρίζοντας τι περνούν οι γυναίκες στον παγκόσμιο Νότο, αυτή η απόφαση προκαλεί βλάβη», δήλωσε χαρακτηριστικά από το Κέιπ Τάουν.

Η ίδια δεν έκρυψε την ενόχλησή της και για την ουσία του μέτρου, θέτοντας ένα σαφές ερώτημα:

«Γιατί μια γυναίκα πρέπει να αποδείξει ότι είναι γυναίκα για να αγωνιστεί; Αυτό αποτελεί ασέβεια».

Μια υπόθεση με βαθύ ιστορικό

Η περίπτωση της Σεμένια δεν είναι νέα. Από το 2009, όταν και αναδείχθηκε παγκόσμια πρωταθλήτρια, βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης για τα όρια φύλου στον αθλητισμό.

Η ίδια έχει υπερανδρογονική διαταραχή, με αυξημένα επίπεδα τεστοστερόνης, γεγονός που την έφερε σε σύγκρουση με τους κανονισμούς των διεθνών ομοσπονδιών.

Όταν της ζητήθηκε να υποβληθεί σε θεραπείες για τη μείωση των ορμονικών της επιπέδων, η Σεμένια αντέδρασε και προσέφυγε στη δικαιοσύνη, μετατρέποντας την υπόθεσή της σε σύμβολο παγκόσμιας αντιπαράθεσης.

Επιστροφή σε ένα «παλιό» μοντέλο ελέγχου

Η απόφαση της ΔΟΕ επαναφέρει, σε μια νέα μορφή, πρακτικές που είχαν εγκαταλειφθεί.

Τα τεστ φύλου μέσω χρωμοσωμικού ελέγχου εφαρμόζονταν από το 1968 έως το 1996, πριν καταργηθούν το 1999, λόγω έντονων αντιδράσεων από την επιστημονική κοινότητα.

Σήμερα, η επαναφορά ενός συστήματος γενετικού ελέγχου δημιουργεί νέα ερωτήματα για τα όρια επιστήμης, δικαιωμάτων και αθλητικής δικαιοσύνης.

Ένα ζήτημα πέρα από τον αθλητισμό

Η αντιπαράθεση δεν αφορά μόνο τον στίβο ή τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Αγγίζει ευρύτερα ζητήματα:

  • την ταυτότητα φύλου στον αθλητισμό
  • τα δικαιώματα των αθλητριών
  • τα όρια της παρέμβασης των διεθνών οργανισμών

Η ΔΟΕ επιχειρεί να θέσει σαφείς κανόνες, επικαλούμενη την ανάγκη για δίκαιο ανταγωνισμό. Ωστόσο, για πολλούς, η απόφαση αυτή αποτελεί πισωγύρισμα.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι το ζήτημα δεν πρόκειται να κλείσει εύκολα.
Και όπως δείχνει η έντονη αντίδραση της Σεμένια, η συζήτηση για το ποιος έχει δικαίωμα συμμετοχής στη γυναικεία κατηγορία μόλις ξεκίνησε ξανά – πιο δυναμικά από ποτέ.