Με δεδομένο ότι οι ανατιμήσεις σε προϊόντα, υπηρεσίες και ενέργεια θεωρούνται πλέον αναπόφευκτες, και με βασικό άγνωστο τον χρόνο που θα διαρκέσει η ένταση στη Μέση Ανατολή και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, η κυβέρνηση επιχειρεί να προετοιμαστεί για κάθε πιθανό σενάριο.
Το μοντέλο πάνω στο οποίο θα βασιστεί ο σχεδιασμός και τα εναλλακτικά πλάνα, ανάλογα με την πορεία των εξελίξεων, είναι εκείνο που εφαρμόστηκε κατά την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε ο ρωσοουκρανικός πόλεμος, αλλά και σε σημαντικό βαθμό στη διάρκεια της υγειονομικής κρίσης.
Παρά τα καθησυχαστικά μηνύματα από τους αρμόδιους υπουργούς, η ανησυχία παραμένει έντονη, καθώς ακόμη και στο πιο ήπιο σενάριο, ο μέχρι σήμερα οικονομικός σχεδιασμός του Μεγάρου Μαξίμου —με ορίζοντα τις εκλογές της άνοιξης του 2027— είναι πιθανό να χρειαστεί σημαντικές προσαρμογές, αν όχι πλήρη αναθεώρηση.
Στο κυβερνητικό επιτελείο, το ΥΠΟΚ και το υπουργείο Ανάπτυξης εκτιμούν ότι εάν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις που θέλουν τον πόλεμο να μην τελειώνει σύντομα και να διαρκεί ακόμη και μήνες, τότε θα βρεθούν αντιμέτωποι με ένα νέο και ιδιαίτερα δύσκολο οικονομικό περιβάλλον. Το κρίσιμο σημείο θεωρείται η άνοδος της τιμής του πετρελαίου στα 100 δολάρια το βαρέλι για διάστημα μεγαλύτερο του ενός μήνα. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να ενεργοποιηθούν μέτρα στήριξης.
Η προετοιμασία είναι πολυεπίπεδη και οργανωμένη σε διακριτά στάδια. Σε πρώτο επίπεδο, το υπουργείο Ανάπτυξης εντείνει τους ελέγχους για το φαινόμενο της λεγόμενης «προληπτικής ακρίβειας», δηλαδή την προσπάθεια ορισμένων να προχωρήσουν σε αυξήσεις τιμών πριν ακόμη αυτές δικαιολογούνται από πραγματικές αυξήσεις κόστους.
Όπως ανέφερε χθες ο υπουργός Ανάπτυξης Τ. Θεοδωρικάκος (Open), ο ελεγκτικός μηχανισμός της νέας Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας του Καταναλωτή βρίσκεται ήδη σε πλήρη κινητοποίηση, πραγματοποιώντας εκατοντάδες ελέγχους στην αγορά. «Τα φαινόμενα που έχουμε εντοπίσει είναι σχετικά περιορισμένα και με την εφαρμογή των μέτρων θα εκλείψουν», σημείωσε.
Το βάρος των ελέγχων στρέφεται κυρίως στα πρατήρια καυσίμων και στα σούπερ μάρκετ. Από το Σάββατο, η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή πραγματοποιεί εντατικούς ελέγχους, παρακολουθώντας σε πραγματικό χρόνο την πορεία των τιμών στη βενζίνη και το πετρέλαιο. Ήδη, πάντως, οι τιμές δείχνουν να παίρνουν ανοδική πορεία.
Παράλληλα, αυξημένοι έλεγχοι πραγματοποιούνται και στα σούπερ μάρκετ, ενώ προωθείται η υποχρεωτική επισήμανση σε προϊόντα των οποίων η ποσότητα έχει μειωθεί χωρίς αντίστοιχη μείωση τιμής, ώστε οι καταναλωτές να είναι πλήρως ενημερωμένοι και να αποφεύγονται παραπλανητικές πρακτικές.
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η πιθανή επαναφορά του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους, μέτρο που είχε καταργηθεί τον Ιούνιο του 2025. Παράλληλα, αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία και η νέα εφαρμογή MyKataggelies, μέσω της οποίας οι πολίτες θα μπορούν να υποβάλλουν επώνυμες ή ανώνυμες καταγγελίες για φαινόμενα αισχροκέρδειας.
Σε δεύτερο επίπεδο, με στόχο να αποτραπεί ένα ισχυρό πληθωριστικό σοκ που θα μειώσει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και θα θέσει σε κίνδυνο τις δημοσιονομικές προβλέψεις, το ΥΠΟΚ εξετάζει το ενδεχόμενο επαναφοράς της επιδότησης καυσίμων, στα πρότυπα του Fuel Pass του 2022, αλλά με αυστηρότερα εισοδηματικά κριτήρια.
Το νέο σύστημα θα είναι πιο στοχευμένο, ώστε να περιοριστεί το δημοσιονομικό κόστος και η ενίσχυση να κατευθυνθεί κυρίως σε χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, σε επαγγελματίες οδηγούς καθώς και σε κατοίκους απομακρυσμένων ή νησιωτικών περιοχών.
Τέλος, ενδεχομένως ακόμη και μέσα στην επόμενη εβδομάδα αναμένεται να ανακοινωθεί και το πακέτο στήριξης της ελληνικής βιομηχανίας. Το σχέδιο περιλαμβάνει ενίσχυση του μηχανισμού αντιστάθμισης του κόστους CO₂, κρατικές ενισχύσεις για επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες, καθώς και χρηματοδοτήσεις για το «πρασίνισμα» ενεργοβόρων βιομηχανικών μονάδων.
