Η Τουρκία εισέρχεται σε μια νέα περίοδο βαθιάς πολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητας μετά τη δικαστική απόφαση που ανέτρεψε την ηγεσία του CHP, προκαλώντας σοβαρούς κραδασμούς στις αγορές και επαναφέροντας τους φόβους για αποσταθεροποίηση της ήδη πιεσμένης οικονομίας. Η λίρα δέχθηκε ισχυρές πιέσεις, το χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης κατέρρευσε και το επενδυτικό κλίμα επιδεινώθηκε μέσα σε λίγες ώρες, σε μια συγκυρία όπου η χώρα βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με υψηλό πληθωρισμό, ενεργειακές πιέσεις και τις συνέπειες της κρίσης με το Ιράν.
Η κυβέρνηση επιχειρεί τώρα να ανακόψει το κύμα ανησυχίας που εξαπλώνεται στις αγορές. Ο υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση της Επιτροπής Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, με στόχο να αποτραπεί νέα επιδείνωση της κατάστασης και να σταλεί μήνυμα σταθερότητας προς τους επενδυτές.
Η πολιτική θύελλα ξέσπασε μετά την απόφαση δικαστηρίου να απομακρύνει τον Οζγκιούρ Οζέλ από την ηγεσία του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) και να επαναφέρει στην κορυφή του κόμματος τον πρώην πρόεδρο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. Η εξέλιξη αυτή πυροδότησε έντονες αντιδράσεις από την αντιπολίτευση και άνοιξε νέο κύκλο αντιπαράθεσης γύρω από τη λειτουργία της Δικαιοσύνης και τη συγκέντρωση εξουσίας στην Τουρκία.
Κατάρρευση στις αγορές
Οι αγορές αντέδρασαν άμεσα. Ο βασικός χρηματιστηριακός δείκτης στην Κωνσταντινούπολη σημείωσε βουτιά άνω του 6%, ενώ κρατικές τράπεζες παρενέβησαν στην αγορά συναλλάγματος πραγματοποιώντας πωλήσεις ξένου νομίσματος για να περιορίσουν την πτώση της λίρας.
Το τουρκικό νόμισμα συνέχισε να διολισθαίνει έναντι του δολαρίου, εντείνοντας τις ανησυχίες για τη σταθερότητα της οικονομίας αλλά και για τη συνέχιση της πιο συμβατικής οικονομικής πολιτικής που είχε αρχίσει να επαναφέρει η Άγκυρα προκειμένου να προσελκύσει ξένα κεφάλαια.
Παράλληλα, αυξήθηκε σημαντικά το κόστος δανεισμού της λίρας στις διεθνείς αγορές, ενώ τα ασφάλιστρα κινδύνου της χώρας εκτοξεύθηκαν. Το πενταετές CDS της Τουρκίας κινήθηκε ανοδικά, αντανακλώντας τη ραγδαία επιδείνωση της εμπιστοσύνης των επενδυτών.
Ο Ερντογάν εξουδετερώνει τους αντιπάλους του
Η αντιπολίτευση βλέπει πίσω από τη δικαστική απόφαση μια ακόμη προσπάθεια ενίσχυσης της πολιτικής κυριαρχίας του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος παραμένει στην εξουσία σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα. Το CHP κατηγορεί ανοιχτά την κυβέρνηση ότι χρησιμοποιεί το δικαστικό σύστημα για να εξουδετερώσει πολιτικούς αντιπάλους που θα μπορούσαν να αμφισβητήσουν τον Ερντογάν στις επόμενες εκλογές.
Η κυβέρνηση απορρίπτει τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι πρόκειται για ανεξάρτητη δικαστική απόφαση. Το CHP ανακοίνωσε ήδη ότι θα προσφύγει σε ανώτερο δικαστήριο, ενώ ο Οζγκιούρ Οζέλ χαρακτήρισε την ημέρα «σκοτεινή για τη δημοκρατία», υποστηρίζοντας ότι η πολιτική αναταραχή κόστισε δισεκατομμύρια δολάρια στην τουρκική οικονομία μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Η νέα κρίση έρχεται να προστεθεί στη συνεχιζόμενη πίεση που δέχεται η αντιπολίτευση τα τελευταία χρόνια. Ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, ένα από τα πιο ισχυρά πολιτικά πρόσωπα απέναντι στον Ερντογάν, παραμένει φυλακισμένος με κατηγορίες διαφθοράς, λίγο πριν ανακοινώσει την πρόθεσή του να διεκδικήσει την προεδρία.
Οικονομικό σοκ
Η οικονομική συγκυρία καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο επικίνδυνη. Ο πληθωρισμός στην Τουρκία κινείται πλέον πάνω από το 32%, με τις αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας μετά τον πόλεμο με το Ιράν να επιβαρύνουν περαιτέρω νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η κεντρική τράπεζα αναγκάστηκε πρόσφατα να αυξήσει τον στόχο πληθωρισμού για το τέλος του έτους στο 24%, από 16% προηγουμένως, αναγνωρίζοντας ότι η άνοδος του ενεργειακού κόστους δημιουργεί σοβαρές πιέσεις σε μια οικονομία που εξαρτάται έντονα από τις εισαγωγές ενέργειας.
Οι διεθνείς επενδυτές παρακολουθούν πλέον με αυξημένη ανησυχία τις εξελίξεις, φοβούμενοι ότι η νέα πολιτική κρίση μπορεί να εκτροχιάσει την προσπάθεια επιστροφής σε πιο «ορθόδοξες» οικονομικές πολιτικές και να οδηγήσει σε νέο κύμα φυγής κεφαλαίων.
Την ίδια στιγμή, ενισχύονται τα σενάρια πρόωρων εκλογών, καθώς το CHP επιδιώκει να αξιοποιήσει τη δυσαρέσκεια που προκαλεί η κρίση κόστους ζωής και να αμφισβητήσει την πολιτική κυριαρχία του Ερντογάν σε μια από τις πιο κρίσιμες περιόδους για τη σύγχρονη Τουρκία.
