Ισχυρές πιέσεις δέχεται ο κλάδος των αερομεταφορών διεθνώς, καθώς η άνοδος στην τιμή των αεροπορικών καυσίμων αναδιαμορφώνει το ανταγωνιστικό τοπίο και εντείνει τα προβλήματα για τις εταιρείες του κλάδου, με τις ΗΠΑ να αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα των εξελίξεων.

Παρόμοιες πιέσεις καταγράφονται και σε άλλες αγορές, με τις ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες να αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος καυσίμων και έντονο ανταγωνισμό από τους low-cost παίκτες, όπως οι Ryanair και Wizz Air. Την ίδια ώρα, στην Ασία και τη Μέση Ανατολή, όπου κυριαρχούν μεγάλοι διεθνείς κόμβοι και συχνά ισχυρή κρατική στήριξη, οι εταιρείες επιχειρούν να απορροφήσουν μέρος των αυξήσεων, χωρίς όμως να αποφεύγουν πλήρως τις ανατιμήσεις.

Σε κάθε περίπτωση, η άνοδος των τιμών ενέργειας λειτουργεί ως κοινός παρονομαστής για τον κλάδο, επηρεάζοντας στρατηγικές, δρομολόγια και τιμολογιακή πολιτική σε παγκόσμιο επίπεδο.

Το αυξημένο κόστος καυσίμων, σε συνδυασμό με τις υψηλότερες δαπάνες εργασίας, συμπιέζει τα περιθώρια κέρδους των αεροπορικών εταιρειών, μεταφέροντας ταυτόχρονα μεγαλύτερο βάρος στους επιβάτες, οι οποίοι βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με ένα περιβάλλον οικονομικής αβεβαιότητας μέσω ακριβότερων εισιτηρίων και πρόσθετων χρεώσεων.

Σύμφωνα με το Axios, η αμερικανική αεροπορική αγορά εισέρχεται σε φάση ισχυρών ανακατατάξεων, με τις συζητήσεις για συγχωνεύσεις να εντείνονται, το χάσμα ανάμεσα στους ισχυρούς και τους πιο αδύναμους παίκτες να διευρύνεται και τις αποφάσεις για την κερδοφορία να επηρεάζουν πλέον άμεσα τις χρεώσεις και το επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο διευθύνων σύμβουλος της United Airlines, Scott Kirby, φέρεται να έχει εισηγηθεί μια αμφιλεγόμενη συμφωνία-μαμούθ με την American Airlines. Την ίδια ώρα, η Spirit Airlines φέρεται, σύμφωνα με πολλαπλές πληροφορίες, να βρίσκεται ακόμη και στο χείλος της εκκαθάρισης, αφού υπέβαλε τον Νοέμβριο αίτηση πτώχευσης για δεύτερη φορά μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο.

Παράλληλα, η Southwest προχώρησε πρόσφατα σε περικοπές δρομολογίων, ενώ και άλλες εταιρείες περιορίζουν υπηρεσίες με χαμηλότερη κερδοφορία. Ο επικεφαλής της Delta Air Lines, Ed Bastian, δήλωσε επίσης την Τρίτη, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ότι η εταιρεία πρέπει να βρει τρόπους να μετακυλήσει στους καταναλωτές το πρόσθετο κόστος από τα αεροπορικά καύσιμα.

Οι τέσσερις μεγαλύτεροι παίκτες της αγοράς – Delta, American, Southwest και United – εξακολουθούν να κυριαρχούν στον κλάδο. Στο 12μηνο που ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο, κατείχαν από κοινού μερίδιο 68,9% στα εγχώρια revenue passenger miles, σύμφωνα με το Bureau of Transportation Statistics. Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, έχουν ενισχύσει περαιτέρω το οικονομικό τους πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών τους, αξιοποιώντας περισσότερο τις premium καμπίνες τους και το μέγεθός τους ώστε να απορροφούν καλύτερα τις αυξήσεις στο κόστος.

Ο κοινός παρονομαστής για όλες τις εταιρείες – από τις πιο υγιείς έως τις πιο ευάλωτες – είναι η άνοδος στις τιμές των αεροπορικών καυσίμων μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν. Αν και η συμφωνία για να παραμείνουν ανοικτά τα Στενά του Ορμούζ έχει περιορίσει τις ανησυχίες για το πετρέλαιο τις τελευταίες ημέρες, οι κίνδυνοι δεν έχουν εκλείψει. Όπως ανέφερε στο Axios ο Brandon Parsons, οικονομολόγος στη σχολή Pepperdine Graziadio Business School, εάν οι τιμές των καυσίμων παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, ο κλάδος μπορεί να περάσει «από τη φάση της ανάπτυξης στη φάση της επιβίωσης».

Για τη Spirit Airlines, αυτή η υπαρξιακή δοκιμασία ίσως έχει ήδη φτάσει. Ο Shye Gilad, στέλεχος του κλάδου της αεροπορίας και καθηγητής επιχειρήσεων στο Georgetown University, δήλωσε στο Axios ότι η Spirit «έχτισε ουσιαστικά το μοντέλο της πάνω στο να είναι η χαμηλότερου κόστους επιλογή, και αυτό λειτουργεί μόνο όταν η διαφορά κόστους είναι μεγάλη», προσθέτοντας ότι αυτή η διαφορά πλέον περιορίζεται γρήγορα. Εκπρόσωπος της Spirit αρνήθηκε να σχολιάσει.

Από την πλευρά των επικριτών, ο πρώην επίτροπος της FTC και πρώην επικεφαλής του Consumer Financial Protection Bureau, Rohit Chopra, εκτίμησε ότι μια πιθανή εκκαθάριση της Spirit αλλά και μια συμφωνία United-American θα μπορούσαν να αποδειχθούν «καταστροφικές» για τους καταναλωτές. Όπως είπε στο Axios, οι επιπτώσεις της ενοποίησης στον κλάδο είναι ήδη ορατές για επιχειρήσεις αλλά και για απλούς ταξιδιώτες που προσπαθούν να μεταβούν σε έναν γάμο ή να κάνουν διακοπές.

Στον αντίποδα, η ένωση Airlines for America, που εκπροσωπεί τον κλάδο, παρέπεμψε σε έκθεση της Deutsche Bank, σύμφωνα με την οποία το κόστος καυσίμων για τις αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 24 δισ. δολάρια σε σχέση με τις προβλέψεις που υπήρχαν πριν από τον πόλεμο. Ακόμη όμως και αν ο κλάδος εξασφαλίσει επιπλέον 14 δισ. δολάρια σε έσοδα μέσα από ανατιμήσεις, θα παραμένει ένα κενό 8 δισ. δολαρίων.

Την ίδια στιγμή, η πρόταση Kirby για συγχώνευση United-American έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις προστασίας των καταναλωτών. Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές που μίλησαν στο Axios, ο πραγματικός στόχος της United ίσως να είναι μικρότερης κλίμακας, όπως μια συμφωνία για την εξαγορά της JetBlue. Η United δεν σχολίασε το σχέδιο του Kirby, ενώ η JetBlue δεν απάντησε σε σχετικό αίτημα για σχόλιο.

Η ουσία, πάντως, είναι ότι το ράλι στις τιμές των καυσίμων επιταχύνει τις ανακατατάξεις στον κλάδο των αερομεταφορών. Και για τους ταξιδιώτες, αυτό ενδέχεται να σημαίνει λιγότερες επιλογές και ακριβότερα εισιτήρια το επόμενο διάστημα.

Διαβάστε ακόμη: