Μια πολυετής σύγκρουση ανάμεσα σε δύο πρώην συνέταιρους, τον Έλον Μασκ, τον πλουσιότερο άνθρωπο στον κόσμο και τον διευθύνοντα σύμβουλο της πιο επιδραστικής εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης, της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, έφτασε πλέον στις δικαστικές αίθουσες της βόρειας Καλιφόρνιας.
Πρόκειται αναμφισβήτητα για μια εντυπωσιακή αναμέτρηση ανάμεσα σε δύο από τα πιο προβεβλημένα πρόσωπα της παγκόσμιας τεχνολογικής βιομηχανίας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η πορεία και ο προσανατολισμός της OpenAI, με τον Μασκ να κατηγορεί τη διοίκηση ότι απομακρύνθηκε από την αρχική της αποστολή και παραβίασε τις βασικές αρχές πάνω στις οποίες ιδρύθηκε.
Η υπόθεση που φέρνει αντιμέτωπους τον Έλον Μασκ και τον επικεφαλής της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, εκδικάζεται σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στο Όκλαντ και αναμένεται να διαρκέσει εβδομάδες, προσελκύοντας έντονο ενδιαφέρον όχι μόνο από τον τεχνολογικό κόσμο αλλά και από τη διεθνή κοινή γνώμη.
Στην αγωγή ύψους 134 δισ, δολαρίων που έχει καταθέσει ο Μασκ, ο ιδιόρρυθμος μεγιστάνας υποστηρίζει ότι η OpenAI, ο Άλτμαν και ο πρόεδρος της εταιρείας Γκρεγκ Μπρόκμαν αθέτησαν τη δέσμευσή τους να διατηρήσουν το εργαστήριο τεχνητής νοημοσύνης ως μη κερδοσκοπικό οργανισμό επ’ αόριστον.
Έκτοτε, η OpenAI αναδιοργανώθηκε, ώστε να λειτουργεί και μέσω κερδοσκοπικής θυγατρικής, ενώ σήμερα αποτιμάται σε περισσότερα από 850 δισ. δολάρια.
Σημειωτέον πως μόλις την Παρασκευή 24/4, ο Μασκ αποφάσισε να αποσύρει τις κατηγορίες περί απάτης που είχε εντάξει στην μακροσκελή αγωγή του. Η ομοσπονδιακή δικαστής Υβόν Γκονζάλες Ρότζερς έκανε δεκτό το αίτημα του, κάτι που εκτιμάται ότι «απλοποιεί» την υπόθεση και θα επιτρέψει τη δικαστική διαδικασία να προχωρήσει με πιο γρήγορο ρυθμό.
Με την απόσυρση των καταγγελιών περί απάτης, από τις συνολικά 26 κατηγορίες που είχε διατυπώσει αρχικά ο Μασκ τον Νοέμβριο του 2024 κατά της OpenAI, του Άλτμαν και του Μπρόκμαν, παραμένουν πλέον μόνο δύο: αδικαιολόγητος πλουτισμός και παραβίαση φιλανθρωπικής εμπιστοσύνης. Όμως, στις δύο αυτές κατηγορίες εντοπίζεται και όλη η ουσία της διαμάχης, που αφορά το εταιρικό προφίλ και άρα το μέλλον της OpenAI.
Ο Μασκ και ο Άλτμαν υπήρξαν κάποτε στενοί φίλοι και συγκαταλέγονταν στην dream team που ίδρυσε την OpenAI το 2015, με κοινή ανησυχία για τη δύναμη που θα μπορούσε να αποκτήσει η τεχνητή νοημοσύνη και με στόχο την ανάπτυξή της προς όφελος της ανθρωπότητας.
Σήμερα, όμως, αποτελούν σκληρούς αντιπάλους. Η startup έχει επανειλημμένα απορρίψει την αγωγή του Μασκ ως «αβάσιμη», κάνοντας λόγο για «εκστρατεία παρενόχλησης που καθοδηγείται από εγωισμό, ζήλια και την επιθυμία επιβράδυνσης ενός ανταγωνιστή», σύμφωνα με ανάρτηση που δημοσιεύθηκε στην πλατφόρμα X νωρίτερα τον Απρίλιο.
Ο Μασκ ίδρυσε το 2023 την xAI ως ανταγωνιστή της OpenAI και πρόσφατα την συγχώνευσε με τη SpaceX σε συμφωνία που αποτιμά το νέο σχήμα στα 1,25 τρισ, δολάρια. Μάλιστα, η δίκη ξεκινά ενώ ο Μασκ προετοιμάζει την εισαγωγή της SpaceX στο χρηματιστήριο, σε μια δημόσια εγγραφή που εκτιμάται ότι θα μπορούσε να καταρρίψει κάθε προηγούμενο διεθνές ρεκόρ στον κλάδο των IPOs.
Την ίδια στιγμή, η OpenAI στοχεύει σε πιθανή δημόσια εγγραφή της το τέταρτο τρίμηνο του έτους, με αναλυτές της αγοράς να θεωρούν ότι η δικαστική διαμάχη συνιστά πιθανό κίνδυνο για τη δραστηριότητά της.
Η σύγκρουση μεταξύ Μασκ και Άλτμαν ξεκίνησε ήδη από το 2018, όταν ο Μασκ αποχώρησε από το διοικητικό συμβούλιο της OpenAI ύστερα από διαφωνίες με τους Άλτμαν και Μπρόκμαν σχετικά με την κατεύθυνση της εταιρείας. Μεταξύ άλλων, είχε αποτύχει και η προσπάθεια συγχώνευσης της startup με την Tesla, την εταιρεία ηλεκτρικών οχημάτων του Μασκ.
Μετά την αποχώρηση του Μασκ, η OpenAI δημιούργησε κερδοσκοπική θυγατρική, γεγονός που της επέτρεψε να αντλεί ευκολότερα εξωτερικές επενδύσεις.
Η εταιρεία είχε εξετάσει το 2024 το ενδεχόμενο πλήρους μετατροπής σε κερδοσκοπική επιχείρηση, κάτι που θα αφαιρούσε τον έλεγχο από το μη κερδοσκοπικό σκέλος της. Ωστόσο, μετά από πιέσεις πολιτικών παραγόντων και πρώην εργαζομένων — ανάμεσά τους και ο Μασκ — η OpenAI άλλαξε πορεία. Τον Οκτώβριο ολοκλήρωσε ανακεφαλαιοποίηση που διατήρησε τον έλεγχο στα χέρια του μη κερδοσκοπικού οργανισμού, ο οποίος εξακολουθεί να κατέχει το πλειοψηφικό ποσοστό της κερδοσκοπικής δραστηριότητας.
Ο Μασκ κατέθεσε αγωγή κατά της OpenAI, του Άλτμαν και του Μπρόκμαν το 2024, υποστηρίζοντας ότι «χειραγωγήθηκε συστηματικά» και «εξαπατήθηκε» από τις υποσχέσεις ότι η εταιρεία «θα ακολουθούσε μια ασφαλέστερη και πιο ανοιχτή πορεία σε σχέση με τους τεχνολογικούς κολοσσούς που καθοδηγούνται από το κέρδος».
Ο στόχος του Μασκ
Σε περίπτωση νίκης του, ο Μασκ έχει δηλώσει ότι επιθυμεί το δικαστήριο να επιστρέψει όλα τα «παράνομα αποκτηθέντα κέρδη» στο μη κερδοσκοπικό σκέλος της OpenAI και όχι στον ίδιο προσωπικά.
Παράλληλα, ζητά την απομάκρυνση των Άλτμαν και Μπρόκμαν από τις θέσεις τους, καθώς και την ακύρωση της μετατροπής της OpenAI σε κερδοσκοπική δομή, κάτι που θα επηρεάσει ριζικά το επιχειρηματικό της μέλλον.
Σύμφωνα με τις απαιτήσεις του, ο Μασκ ζητά να αποζημιωθεί με έως και 134 δισεκατομμύρια δολάρια από την OpenAI και τη Microsoft — έναν από τους μεγαλύτερους και παλαιότερους επενδυτές της OpenAI — η οποία επίσης κατονομάζεται ως εναγόμενη στην υπόθεση. Η Microsoft κατηγορείται ότι συνέδραμε και υποστήριξε τις φερόμενες παρατυπίες της OpenAI σχετικά με παραβίαση φιλανθρωπικής εμπιστοσύνης.
Την υπόθεση χειρίζεται η δικαστής Ιβόν Γκονζάλες Ρότζερς, η οποία διορίστηκε το 2011 στο ομοσπονδιακό δικαστήριο της βόρειας Καλιφόρνιας από τον πρώην Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Μπαράκ Ομπάμα. Η Γκονζάλες Ρότζερς έχει επιβλέψει και άλλες σημαντικές υποθέσεις τεχνολογικών κολοσσών, μεταξύ των οποίων και τη δικαστική διαμάχη ανταγωνισμού ανάμεσα στην Epic Games και την Apple.
Η πρώτη φάση της δίκης αναμένεται να διαρκέσει έως τα μέσα Μαΐου. Εάν η OpenAI κριθεί ένοχη, η δεύτερη φάση της δίκης, που αφορά τις αποζημιώσεις και τα διορθωτικά μέτρα, έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει στις 18 Μαΐου.
