Η εικόνα επαναλαμβάνεται κάθε καλοκαίρι με σχεδόν ανατριχιαστική ακρίβεια. Η χώρα καίγεται, ο ουρανός της Αττικής σκοτεινιάζει από τον καπνό, περιουσίες χάνονται μέσα σε λίγα λεπτά, άνθρωποι κινδυνεύουν ή χάνουν τη ζωή τους και, μόλις πέσουν οι φλόγες, ξεκινά η ίδια ακριβώς συζήτηση.

Η κλιματική κρίση, οι ισχυροί άνεμοι, η ξηρασία ή –φέτος– η αυξημένη βλάστηση λόγω του βροχερού χειμώνα επιστρατεύονται ως εξηγήσεις. Το αποτέλεσμα, όμως, παραμένει το ίδιο: η Ελλάδα εξακολουθεί να μετρά καμένα δάση και ανυπολόγιστες καταστροφές.

Το κυβερνητικό αφήγημα περί «πιο οργανωμένης Πολιτικής Προστασίας που υπήρξε ποτέ» δοκιμάζεται πλέον στην πράξη και όχι στις παρουσιάσεις. Τα drones, οι κάμερες, οι χάρτες επικινδυνότητας, τα νέα επιχειρησιακά κέντρα και η τεχνολογία που διαφημίστηκε ως η μεγάλη ασπίδα απέναντι στις πυρκαγιές δεν κατάφεραν να αποτρέψουν εικόνες ολοκληρωτικής καταστροφής.

Η πρόληψη δεν εξαντλείται στην επιτήρηση. Αν δεν συνοδεύεται από καθαρισμούς δασών, αντιπυρικές ζώνες, σύγχρονο εξοπλισμό και επαρκές προσωπικό, μετατρέπεται σε ένα ακριβό επικοινωνιακό εργαλείο.

Την ίδια ώρα, το μοντέλο λειτουργίας της Πολιτικής Προστασίας αποκαλύπτει τις αδυναμίες του. Ο θεσμός των εποχικών πυροσβεστών εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό στήριγμα του μηχανισμού κάθε καλοκαίρι, με ανθρώπους που αποκτούν εμπειρία και στη συνέχεια αποχωρούν, αντί να εντάσσονται σε έναν σταθερό και καλά εκπαιδευμένο πυρήνα.

Στα εναέρια μέσα εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις, ενώ μεγάλο μέρος του στόλου είναι γερασμένο και απαιτεί συνεχείς συντηρήσεις. Παράλληλα, μέτρα που εδώ και χρόνια προτείνονται από ειδικούς, όπως η συστηματική διαχείριση της καύσιμης ύλης και οι ελεγχόμενες προγραμματισμένες καύσεις, παραμένουν αποσπασματικά ή δεν εφαρμόζονται.

Το επιτελικό κράτος, που παρουσιάστηκε ως η μεγάλη μεταρρύθμιση της κυβερνητικής λειτουργίας, αποδείχθηκε για ακόμη μία φορά ανεπαρκές απέναντι σε μια κρίση που ήταν απολύτως προβλέψιμη. Δεν πρόκειται για ένα απρόβλεπτο φυσικό φαινόμενο, αλλά για μια επαναλαμβανόμενη δοκιμασία, για την οποία η χώρα όφειλε να είναι καλύτερα προετοιμασμένη.

Και όταν, παρά τις διαβεβαιώσεις περί ετοιμότητας, χάνονται ανθρώπινες ζωές, καταστρέφονται σπίτια, επιχειρήσεις και χιλιάδες στρέμματα δάσους που αποτελούσαν τον τελευταίο πνεύμονα πρασίνου της Αττικής, τότε δεν αρκούν ούτε οι δικαιολογίες ούτε οι πανηγυρικές ανακοινώσεις.

Οι πολίτες δεν αναζητούν πλέον νέες εξηγήσεις. Ζητούν αποτελέσματα. Γιατί μετά από επτά χρόνια διακυβέρνησης, οι ευθύνες δεν μπορούν να μεταφέρονται κάθε φορά στον καιρό, στην κλιματική κρίση ή στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε καλοκαιριού.

Όταν το ίδιο έργο επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά, η ευθύνη βαραίνει εκείνον που είχε την ευθύνη να το αποτρέψει. Και η φετινή τραγωδία αποδεικνύει ότι, πίσω από το αφήγημα του επιτελικού κράτους, ο κρατικός μηχανισμός παραμένει ευάλωτος, ανοργάνωτος και ανέτοιμος να προστατεύσει ό,τι πολυτιμότερο διαθέτει η χώρα: τους ανθρώπους της και το φυσικό της περιβάλλον.

Διαβάστε ακόμη: