Η Τεχεράνη είναι γεωγραφικά πολύ πιο κοντά στην Ελλάδα από το Καράκας. Αυτή η απλή διαπίστωση αποκτά βαρύνουσα σημασία όταν η συζήτηση περνά από τη γεωγραφία στην οικονομία της ενέργειας. Οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα και κυρίως στο Ιράν δεν είναι απλώς διεθνή γεγονότα· είναι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τις τιμές ενέργειας στην Ελλάδα, από τη βενζίνη έως το ηλεκτρικό ρεύμα.

Το 2026 ξεκίνησε με δύο ανατροπές: τη ριζική πολιτική αλλαγή στη Βενεζουέλα και την αναζωπύρωση των διαδηλώσεων στο Ιράν, με πρόσθετο βάρος στις αναφορές του Ντόναλντ Τραμπ για πιθανή αμερικανική παρέμβαση. Οι εξελίξεις αυτές λειτουργούν ως καταλύτης σε μια αγορά που ήδη εμφανίζει σημάδια πλεονάσματος προσφοράς.

Βενεζουέλα: Τι σημαίνουν τα 50 δολάρια για την ενέργεια στην Ελλάδα

Η σταθεροποίηση και η αύξηση της παραγωγής στη Βενεζουέλα μπορούν να αλλάξουν τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά. Σύμφωνα με ανάλυση της Goldman Sachs, η παραγωγή θα μπορούσε να φτάσει τα 1,5 εκατ. βαρέλια/ημέρα έως το 2030, με αισιόδοξα σενάρια να μιλούν ακόμη και για 2 εκατ. βαρέλια/ημέρα.

Η σημασία όμως δεν είναι μόνο τα επιπλέον βαρέλια. Η αγορά τιμολογεί και το ρίσκο. Ένα «μαξιλάρι» προσφοράς από τα τεράστια αποθέματα της Βενεζουέλας μειώνει την αβεβαιότητα και λειτουργεί πυροσβεστικά σε περιόδους κρίσεων.

Αν το brent κινηθεί προς τα 50 δολάρια/βαρέλι (από περίπου 60 σήμερα), οι επιπτώσεις για την Ελλάδα είναι απτές:

  • Στην αντλία, μείωση περίπου 0,03–0,04 ευρώ/λίτρο για τον τελικό καταναλωτή.
  • Μακροπρόθεσμα, πίεση προς τα κάτω και στις τιμές φυσικού αερίου, με καθυστέρηση μερικών μηνών.

Η ίδια η Goldman Sachs Research εκτιμά ότι το 2026 το brent θα κινηθεί κατά μέσο όρο στα 56 δολ./βαρέλι, λόγω υψηλής προσφοράς από OPEC+, ΗΠΑ, Βραζιλία και άλλους παραγωγούς.

Ιράν: Ο πραγματικός game changer

Σε αντίθεση με τη Βενεζουέλα, το Ιράν είναι ποιοτικά διαφορετική περίπτωση. Σύμφωνα με τον Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, η χώρα παρήγαγε περίπου 4,8 εκατ. βαρέλια/ημέρα, με εξαγωγές κοντά στα 2,6 mb/d, κυρίως προς την Κίνα, παρά τις κυρώσεις.

Μια πλήρης επιστροφή του Ιράν στις διεθνείς αγορές θα σήμαινε:

  • Ελεύθερες εξαγωγές προς Ευρώπη και Ασία
  • Αύξηση παραγωγής μέσω επενδύσεων και τεχνολογίας
  • Μείωση της γεωπολιτικής αβεβαιότητας στα Στενά του Ορμούζ

Η ανάλυση του Barron’s (Dow Jones) επισημαίνει ότι οι εξελίξεις σε Ιράν και Βενεζουέλα μπορούν να πιέσουν τις τιμές πετρελαίου και κάτω από τα 50 δολάρια/βαρέλι, όχι μόνο λόγω προσφοράς αλλά και λόγω αλλαγής της αντίληψης της αγοράς για τη σπανιότητα του πετρελαίου.

Για την Ελλάδα, όπου το φυσικό αέριο καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να λειτουργήσει καταλυτικά υπέρ των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.

Ενέργεια: Το μέλλον των ελληνικών γεωτρήσεων

Η πτώση των τιμών δεν έχει μόνο θετικές όψεις. Σύμφωνα με τη Rystad Energy, το μέσο κόστος εξόρυξης σε deepwater γεωτρήσεις –όπως αυτές στο Ιόνιο και νότια της Κρήτης– ανέρχεται στα 43 δολ./βαρέλι.

Η Wood Mackenzie εκτιμά ότι για ένα έργο να επιτύχει 15% IRR, απαιτείται τιμή breakeven περίπου 49 δολ./βαρέλι. Με άλλα λόγια, ένα περιβάλλον παρατεταμένα χαμηλών τιμών μπορεί να συμπιέσει τη βιωσιμότητα των ελληνικών σχεδίων υδρογονανθράκων.

Οι εξελίξεις σε Ιράν και Βενεζουέλα δεν είναι μακρινές ιστορίες. Αγγίζουν άμεσα τις τιμές ενέργειας στην Ελλάδα, τον πληθωρισμό και το διαθέσιμο εισόδημα. Για τον Έλληνα καταναλωτή, η Τεχεράνη είναι τελικά πολύ πιο κοντά από το Καράκας – όχι στον χάρτη, αλλά στο πορτοφόλι.

Διαβάστε ακόμη: