Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε τον εμπορικό πόλεμο τον περασμένο Απρίλιο, υποσχέθηκε μια νέα εποχή για την αμερικανική οικονομία, με ενίσχυση της βιομηχανίας, αύξηση των κρατικών εσόδων και άνοιγμα νέων αγορών.

Έναν χρόνο αργότερα, οι δασμοί στις ΗΠΑ βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών, με τον μέσο πραγματικό συντελεστή να φτάνει περίπου το 10%, από 2,5% που ήταν στις αρχές του προηγούμενου έτους.

-----------------

Παρά τις αρχικές προσδοκίες, οι επιπτώσεις των μέτρων έχουν αλλάξει σημαντικά τον τρόπο λειτουργίας του παγκόσμιου εμπορίου. Η επιβολή δασμών, τουλάχιστον 10% σε πολλές εισαγωγές και πολύ υψηλότερων σε χώρες όπως η Κίνα, προκάλεσε άμεση αντίδραση από το Πεκίνο. Οι αμοιβαίοι δασμοί εκτοξεύτηκαν, φτάνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις σε τριψήφια ποσοστά, οδηγώντας προσωρινά σε σχεδόν πλήρη διακοπή του εμπορίου μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών.

Αν και οι εντάσεις αποκλιμακώθηκαν, οι εμπορικές σχέσεις υπέστησαν σοβαρό πλήγμα. Οι εισαγωγές των ΗΠΑ από την Κίνα μειώθηκαν κατά περίπου 30%, ενώ οι εξαγωγές προς την Κίνα κατέγραψαν αντίστοιχη πτώση.

Το μερίδιο των κινεζικών προϊόντων στις συνολικές εισαγωγές των ΗΠΑ υποχώρησε κάτω από το 10%, επιστρέφοντας σε επίπεδα που είχαν καταγραφεί πριν από δύο δεκαετίες.

Την ίδια στιγμή, χώρες όπως το Βιετνάμ και το Μεξικό ενίσχυσαν τον ρόλο τους, υποδεχόμενες επενδύσεις κινεζικών εταιρειών, δείχνοντας ότι οι εμπορικοί δεσμοί δεν έχουν διακοπεί πλήρως, αλλά έχουν μετασχηματιστεί.

ΗΠΑ: Υπό εξέταση από τη Δικαιοσύνη αμφιλεγόμενο διάταγμα του Τραμπ για την υπηκοότητα

Δασμοί Τραμπ: Νέες ισορροπίες και απομάκρυνση εμπορικών εταίρων
Οι αλλαγές στη δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ δεν περιορίστηκαν σε γενικά μέτρα, αλλά επεκτάθηκαν και σε συγκεκριμένους τομείς, όπως ο χάλυβας, η ξυλεία και τα αυτοκίνητα, ενώ καταργήθηκαν και εξαιρέσεις για μικρές αποστολές.

Παρά τους δασμούς, οι εισαγωγές των ΗΠΑ αυξήθηκαν συνολικά κατά πάνω από 4%, γεγονός που δείχνει ότι η χώρα δεν οδηγήθηκε σε απομόνωση. Ωστόσο, πολλές επιχειρήσεις και χώρες άρχισαν να αναζητούν εναλλακτικές αγορές.

Ακόμη και παραδοσιακοί σύμμαχοι, όπως ο Καναδάς και το Ηνωμένο Βασίλειο, επιχείρησαν να ενισχύσουν τις εμπορικές τους σχέσεις με άλλες χώρες. Η στροφή αυτή συνοδεύτηκε από νέες συμφωνίες και συνεργασίες που σε ορισμένες περιπτώσεις έρχονται σε αντίθεση με τα αμερικανικά συμφέροντα.

Οι εμπορικές εντάσεις δεν περιορίστηκαν μόνο στην οικονομία, αλλά επεκτάθηκαν και στη γεωπολιτική σκηνή. Οι σχέσεις των ΗΠΑ με συμμάχους δοκιμάστηκαν, επηρεάζοντας τη συνεργασία σε κρίσιμα ζητήματα.

Ενδεικτικά, οι ταξιδιωτικές ροές από τον Καναδά προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν σημαντικά, προκαλώντας οικονομικές απώλειες δισεκατομμυρίων. Παράλληλα, η αμερικανική επιρροή σε διεθνές επίπεδο φαίνεται να αποδυναμώνεται, καθώς η μονομερής επιβολή μέτρων δημιουργεί δυσπιστία.

Οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι, αν και μέχρι στιγμής οι άμεσες αντίποινες κινήσεις είναι περιορισμένες, υπάρχει ο κίνδυνος οι εμπορικές συγκρούσεις να επεκταθούν και σε άλλους τομείς, ενισχύοντας τον προστατευτισμό διεθνώς.

Δασμοί Τραμπ: Αυξήσεις τιμών και πιέσεις στην αμερικανική οικονομία

Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές. Παρά τις εξαιρέσεις και τις συμφωνίες που μείωσαν την ένταση των μέτρων, οι βασικές υποσχέσεις για αναζωογόνηση της βιομηχανίας δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί.

Η μεταποίηση παρέμεινε σε φάση συρρίκνωσης για μεγάλο μέρος του έτους, ενώ οι ξένες επενδύσεις κατέγραψαν πτώση. Την ίδια στιγμή, περίπου το 55% του κόστους των δασμών μετακυλίστηκε στους καταναλωτές, οδηγώντας σε αύξηση του πληθωρισμού.

Παρότι η οικονομία συνέχισε να αναπτύσσεται με ρυθμό 2,1% και η ανεργία παρέμεινε σχετικά χαμηλή, οι αυξημένες τιμές και η πίεση στα νοικοκυριά δημιουργούν πολιτικές προκλήσεις, ιδιαίτερα ενόψει εκλογών.

Το μέλλον της εμπορικής πολιτικής των ΗΠΑ παραμένει αβέβαιο, με τον Λευκό Οίκο να δηλώνει ότι οι επιπτώσεις των μέτρων θα φανούν σε βάθος χρόνου. Ωστόσο, είναι ήδη σαφές ότι ο εμπορικός πόλεμος έχει αφήσει βαθύ αποτύπωμα στην παγκόσμια οικονομία.

Διαβάστε ακόμη: