Μία από τις παλαιότερες εκκρεμότητες στον χώρο της δημόσιας υγείας επιχειρεί να επιλύσει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης μέσω της νέας νομοθετικής ρύθμισης που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο για την ισότητα των αμοιβών ανδρών και γυναικών. Η διάταξη αφορά χιλιάδες εργαζομένους του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ, οι οποίοι μέχρι σήμερα βρίσκονταν αντιμέτωποι με ένα παράδοξο καθεστώς άνισης μεταχείρισης: εκτελούσαν τα ίδια καθήκοντα με συναδέλφους τους, εργάζονταν στις ίδιες συνθήκες, αλλά διέθεταν διαφορετικά ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα.
Με τη νέα ρύθμιση, νοσηλευτές, οδηγοί, διασώστες και πληρώματα ασθενοφόρων που είχαν προσληφθεί πριν από το 2011 και υπάγονταν στο συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου εντάσσονται πλέον στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, αποκτώντας ίσα δικαιώματα με τους νεότερους συναδέλφους τους.
Η αδικία που διατηρήθηκε για χρόνια
Το πρόβλημα δημιουργήθηκε λόγω των διαφορετικών ασφαλιστικών καθεστώτων που ίσχυαν για τους εργαζομένους στο Δημόσιο και στο πρώην ΙΚΑ.
Οι νεοπροσλαμβανόμενοι στις συγκεκριμένες ειδικότητες εντάσσονταν στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα μέσω των διατάξεων του πρώην ΙΚΑ, γεγονός που τους εξασφάλιζε ευνοϊκότερες συνταξιοδοτικές προϋποθέσεις.
Αντίθετα, οι εργαζόμενοι που είχαν προσληφθεί πριν από το 2011 και ασφαλίζονταν με το καθεστώς του Δημοσίου παρέμεναν εκτός του συγκεκριμένου πλαισίου, παρά το γεγονός ότι εργάζονταν δίπλα-δίπλα με συναδέλφους τους, εκτελώντας ακριβώς την ίδια εργασία.
Έτσι, μέσα στο ίδιο νοσοκομείο ή ακόμη και μέσα στο ίδιο ασθενοφόρο, δημιουργήθηκε ένα καθεστώς «δύο ταχυτήτων», με διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα για εργαζομένους που αντιμετώπιζαν τις ίδιες επαγγελματικές απαιτήσεις και κινδύνους.
Δυνατότητα συνταξιοδότησης έως και πέντε χρόνια νωρίτερα
Η νέα διάταξη εξομοιώνει πλέον τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης με εκείνες που ισχύουν για τις αντίστοιχες ειδικότητες του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.
Στην πράξη, οι εργαζόμενοι που θα υπαχθούν στο καθεστώς των βαρέων και ανθυγιεινών αποκτούν τη δυνατότητα πλήρους συνταξιοδότησης έως και πέντε χρόνια νωρίτερα, δηλαδή στο 62ο έτος της ηλικίας τους, υπό συγκεκριμένες ασφαλιστικές προϋποθέσεις και καταβολή των αντίστοιχων εισφορών.
Πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία για επαγγελματικές κατηγορίες που επί δεκαετίες εργάζονται σε συνθήκες υψηλής σωματικής και ψυχολογικής επιβάρυνσης, αντιμετωπίζοντας καθημερινά έκτακτα περιστατικά, ασθένειες, ατυχήματα και αυξημένες ευθύνες.
Οι προϋποθέσεις υπαγωγής
Η ρύθμιση προβλέπει ότι οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να συνταξιοδοτηθούν εφόσον συμπληρώνουν 15 έτη ασφάλισης, από τα οποία τα 12 πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί στις συγκεκριμένες ειδικότητες.
Παράλληλα, απαιτείται η συμπλήρωση τριών ετών ασφάλισης στις ίδιες θέσεις κατά τη διάρκεια της τελευταίας 17ετίας πριν από τη συνταξιοδότηση ή πριν από την υποβολή της σχετικής αίτησης.
Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι το ευνοϊκότερο καθεστώς αφορά εργαζομένους που πράγματι άσκησαν επί μακρόν τα συγκεκριμένα επαγγέλματα.
Πλήρες πλαίσιο για κύρια και επικουρική ασφάλιση
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η νομοθετική παρέμβαση δεν περιορίζεται μόνο στην κύρια σύνταξη.
Για πρώτη φορά δημιουργείται ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που καλύπτει τόσο την κύρια όσο και την επικουρική ασφάλιση, ενώ παράλληλα καθορίζονται ενιαίοι διοικητικοί κανόνες εφαρμογής.
Στο πλαίσιο αυτό προβλέπονται:
- Υπαγωγή στην επικουρική ασφάλιση των βαρέων και ανθυγιεινών.
- Ενιαίες διαδικασίες για κύρια και επικουρική σύνταξη.
- Δυνατότητα αναγνώρισης και εξαγοράς προγενέστερου χρόνου ασφάλισης.
- Πλήρες διοικητικό πλαίσιο εφαρμογής της νέας ρύθμισης.
Αναγνώριση προηγούμενου χρόνου ασφάλισης
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο της διάταξης είναι η δυνατότητα προαιρετικής υπαγωγής στο νέο καθεστώς, κατόπιν αίτησης του εργαζομένου.
Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα αναγνώρισης και εξαγοράς προηγούμενου χρόνου εργασίας στις συγκεκριμένες ειδικότητες, είτε εφάπαξ είτε σε δόσεις.
Ο αναγνωριζόμενος χρόνος θα λογίζεται ως πραγματικός χρόνος ασφάλισης και δεν θα προσμετράται στα ανώτατα όρια αναγνωριζόμενων ετών, γεγονός που διευκολύνει σημαντικά τη θεμελίωση συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.
«Αποκατάσταση μιας αδικίας δεκαετιών»
Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως έχει χαρακτηρίσει τη ρύθμιση ως αποκατάσταση μιας αδικίας που διατηρήθηκε επί δεκαετίες εις βάρος εργαζομένων οι οποίοι βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή του δημόσιου συστήματος υγείας.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση έρχεται να αναγνωρίσει θεσμικά τις ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες εργασίας νοσηλευτών, διασωστών και πληρωμάτων ασθενοφόρων, δημιουργώντας πλέον ένα ενιαίο ασφαλιστικό πλαίσιο για εργαζομένους που μέχρι σήμερα αντιμετωπίζονταν διαφορετικά, παρά το γεγονός ότι επιτελούσαν το ίδιο ακριβώς έργο.
