Στα εκλογικά επιτελεία των κομμάτων έχει ξεκινήσει ήδη η μεγάλη ανάλυση των ποιοτικών στοιχείων των δημοσκοπήσεων.
Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στα ποσοστά των κομμάτων, αλλά επικεντρώνεται κυρίως στη λεγόμενη «γκρίζα ζώνη» των αναποφάσιστων, η οποία φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο στην τελική έκβαση των επόμενων εθνικών εκλογών.
Ποιος είναι όμως ο πολίτης που δηλώνει σήμερα «δεν ξέρω τι θα ψηφίσω»;
Οι τελευταίες μετρήσεις από εταιρείες δημοσκοπήσεων σκιαγραφούν μια πιο σύνθετη εικόνα από αυτή που συχνά παρουσιάζεται στον δημόσιο διάλογο.
Ο αναποφάσιστος ψηφοφόρος δεν είναι απαραίτητα απολιτίκ ούτε αδιάφορος για την πολιτική.
Αντίθετα, σε μεγάλο βαθμό πρόκειται για πολίτη που έχει ψηφίσει στο παρελθόν — πολλές φορές μάλιστα με σταθερότητα — αλλά σήμερα βρίσκεται σε φάση αποστασιοποίησης.
Δεν απορρίπτει τη δημοκρατική διαδικασία. Απορρίπτει όμως τις διαθέσιμες επιλογές.
Ηλικιακό και κοινωνικό αποτύπωμα
Στις νεότερες ηλικίες, από 17 έως 34 ετών, τα ποσοστά αβεβαιότητας εμφανίζονται αυξημένα.
Πρόκειται για μια γενιά ψηφοφόρων που αξιολογεί τα κόμματα κυρίως με βάση ζητήματα καθημερινότητας: το κόστος ζωής, τα ενοίκια, τις αποδοχές, αλλά και τις προοπτικές επαγγελματικής εξέλιξης.
Οι νέοι ψηφοφόροι δεν έχουν ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς με τις παραδοσιακές πολιτικές παρατάξεις και για τον λόγο αυτό αλλάζουν ευκολότερα πολιτική προτίμηση.
Στις ηλικίες 35 έως 54 ετών, το προφίλ του αναποφάσιστου είναι διαφορετικό. Πρόκειται συχνά για έναν ψηφοφόρο που έχει δοκιμάσει πολιτικές επιλογές στο παρελθόν και δηλώνει πλέον πιο κουρασμένος από το πολιτικό σύστημα.
Αναζητά σταθερότητα, αλλά αντιμετωπίζει με επιφύλαξη τα μεγάλα προεκλογικά λόγια και τις έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις.
Η ιδεολογική «γκρίζα ζώνη»
Η δεξαμενή των αναποφάσιστων δεν αποτελεί ένα ενιαίο πολιτικό μπλοκ. Περιλαμβάνει κεντρώους ψηφοφόρους, πρώην υποστηρικτές μεγάλων κομμάτων, αλλά και ένα σημαντικό ποσοστό πολιτών που αυτοπροσδιορίζονται ως «ούτε δεξιά ούτε αριστερά».
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι αρκετοί από αυτούς δηλώνουν πως θα αποφασίσουν την ψήφο τους πολύ κοντά στην ημερομηνία των εκλογών — ορισμένοι ακόμη και μπροστά στην κάλπη. Αυτό καθιστά την πρόβλεψη του τελικού αποτελέσματος ιδιαίτερα δύσκολη.
Η κρίσιμη δεξαμενή
Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, το ποσοστό των αναποφάσιστων ή όσων αποφεύγουν να δηλώσουν πρόθεση ψήφου κυμαίνεται μεταξύ 17% και 19% του εκλογικού σώματος.
Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα μεγάλο ποσοστό που μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά την τελική εκλογική ισορροπία.
Το κόμμα που θα καταφέρει να εμφανιστεί ως σοβαρή, σταθερή και ρεαλιστική επιλογή — αποφεύγοντας την υπερβολική πόλωση και τις πολιτικές κραυγές — έχει περισσότερες πιθανότητες να προσελκύσει αυτό το κρίσιμο εκλογικό σώμα.
Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, η «γκρίζα ζώνη» δεν αποτελεί μια περιθωριακή κατηγορία ψηφοφόρων, αλλά μια μαζική πολιτική δύναμη που μπορεί να καθορίσει ποιος θα κυβερνήσει τη χώρα.
