Με τη φράση «Τα μολύβια κάτω, τα καταφέραμε», ο Κωστής Χατζηδάκης κάνει τον πολιτικό απολογισμό του Ταμείου Ανάκαμψης, μία ημέρα πριν εκπνεύσει η ευρωπαϊκή προθεσμία της 31ης Αυγούστου για την ολοκλήρωση των οροσήμων και των στόχων του μεγαλύτερου επενδυτικού προγράμματος που διαχειρίστηκε η Ελλάδα.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης απαντά ταυτόχρονα στην κριτική της αντιπολίτευσης περί χαμένων πόρων και αποκλεισμού των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα θα εξασφαλίσει, με τις τελευταίες εκταμιεύσεις έως το τέλος του έτους, την απορρόφηση του συνολικού πακέτου των 35,95 δισ. ευρώ.

Πρόκειται για 18,22 δισ. ευρώ επιχορηγήσεων και 17,73 δισ. ευρώ δανείων, τα οποία χρηματοδότησαν από μεγάλα έργα υποδομής και ψηφιακές μεταρρυθμίσεις έως παρεμβάσεις σε Υγεία, Παιδεία, ενέργεια, στέγαση και επιχειρήσεις.

Τι σημαίνει στην πραγματικότητα το «αύριο τελειώνει»

Η 31η Αυγούστου είναι πράγματι η μεγάλη καταληκτική ημερομηνία του ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο, όλα τα ορόσημα και οι στόχοι πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 31 Αυγούστου 2026. Μετά την ημερομηνία αυτή δεν υπάρχει δυνατότητα να μεταφερθεί η υλοποίησή τους αργότερα.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι αύριο μπαίνει και η τελευταία δόση στα κρατικά ταμεία.

Η Ελλάδα πρέπει να υποβάλει το τελικό αίτημα πληρωμής έως τις 30 Σεπτεμβρίου, στη συνέχεια θα ακολουθήσει η αξιολόγηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στόχος είναι οι τελευταίες εκταμιεύσεις να πραγματοποιηθούν έως το τέλος του 2026.

Μόλις τρεις ημέρες πριν από τη λήξη της κρίσιμης προθεσμίας, στις 27 Αυγούστου, το ECOFIN ενέκρινε την τελευταία αναθεώρηση του ελληνικού σχεδίου «Ελλάδα 2.0», μετά τη θετική αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Από το gov.gr στα νοσοκομεία και τον Ε65

Ο Κωστής Χατζηδάκης επιχειρεί στην ανάρτησή του να μεταφέρει τη συζήτηση από τα ποσοστά απορρόφησης στο τι έμεινε στην πραγματική οικονομία και στην καθημερινότητα από το Ταμείο.

Στον απολογισμό του ξεχωρίζει τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό του κράτους μέσω του gov.gr, τα 425 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, τις ανακαινίσεις 80 νοσοκομείων και 146 Κέντρων Υγείας, το βόρειο τμήμα του Ε65, τα προγράμματα προληπτικών εξετάσεων, τους διαδραστικούς πίνακες στα σχολεία και το στεγαστικό πρόγραμμα «Σπίτι μου 2».

Δεν πρόκειται, δηλαδή, μόνο για ένα χρηματοδοτικό εργαλείο.

Το Ταμείο χρησιμοποιήθηκε τα τελευταία χρόνια ως ο βασικός μοχλός για μια σειρά από επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που υπό διαφορετικές συνθήκες είτε θα χρειάζονταν πολύ περισσότερο χρόνο είτε θα έπρεπε να χρηματοδοτηθούν αποκλειστικά από εθνικούς πόρους.

Οι μεταρρυθμίσεις που συνδέθηκαν με τα δισεκατομμύρια

Αυτή είναι άλλωστε και η μεγάλη διαφορά του Ταμείου Ανάκαμψης από ένα παραδοσιακό ΕΣΠΑ.

Τα χρήματα δεν συνδέθηκαν μόνο με την πραγματοποίηση δαπανών αλλά με την επίτευξη συγκεκριμένων οροσήμων και μεταρρυθμίσεων.

Στον κυβερνητικό απολογισμό περιλαμβάνονται ο νέος Δικαστικός Χάρτης, η ολοκλήρωση του Κτηματολογίου, τα Ειδικά Χωροταξικά Σχέδια για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, τον Τουρισμό και τη Βιομηχανία, ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης και η κωδικοποίηση της φορολογικής νομοθεσίας.

Και αυτό εξηγεί γιατί οι τελευταίοι μήνες αποτέλεσαν έναν πραγματικό αγώνα δρόμου για υπουργεία και δημόσιους φορείς.

Το ευρωπαϊκό χρονοδιάγραμμα ήταν ασφυκτικό και χωρίς δυνατότητα γενικής παράτασης πέρα από την 31η Αυγούστου.

Όπως σημειώνει ο Χατζηδάκης, η Ελλάδα είχε ουσιαστικά τον μισό χρόνο από ένα κανονικό ΕΣΠΑ για να υλοποιήσει ένα πρόγραμμα τέτοιας κλίμακας.

Η απάντηση για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Ιδιαίτερο βάρος δίνει ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης στην κριτική ότι το Ταμείο Ανάκαμψης ευνόησε κυρίως μεγάλες επιχειρήσεις και άφησε τις μικρομεσαίες εκτός.

Τα στοιχεία που επικαλείται είναι συγκεκριμένα.

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις έλαβαν 1,66 δισ. ευρώ σε εγκεκριμένες επιχορηγήσεις, ενώ στο δανειακό σκέλος το 60% των συμβάσεων αφορούσε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με επενδυτικά σχέδια συνολικού ύψους 5,9 δισ. ευρώ.

Είναι ένα από τα σημεία στα οποία ο Χατζηδάκης επιλέγει να απαντήσει ευθέως στην αντιπολίτευση, κάνοντας λόγο για «μύθο» περί αποκλεισμού των μικρομεσαίων.

Τα έργα που πέρασαν από τα τρία υπουργεία του Χατζηδάκη

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης βάζει στην ανάρτησή του και ένα προσωπικό στοιχείο, καθώς στη διάρκεια υλοποίησης του Ταμείου πέρασε από τρία υπουργεία με μεγάλο αριθμό δράσεων του RRF: Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Στο Περιβάλλον και την Ενέργεια ξεχωρίζει τα μεγάλα προγράμματα «Εξοικονομώ» και την ανάπτυξη των ΑΠΕ.

Στην Εργασία, την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας και τον Προσωπικό Βοηθό για τα άτομα με αναπηρία.

Και στο υπουργείο Οικονομικών, τη διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών σε περίπου 490.000 επιχειρήσεις, την οποία συνδέει με τη μείωση του κενού ΦΠΑ προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Πρόκειται για παρεμβάσεις που αποτυπώνουν και τη φιλοσοφία του Ταμείου: τα ευρωπαϊκά δισεκατομμύρια να χρησιμοποιηθούν όχι μόνο για κατασκευές, αλλά και για αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του κράτους και της οικονομίας.

Τα 24,6 δισ. που είχαν ήδη εισρεύσει

Η τελική εικόνα των εκταμιεύσεων θα σχηματιστεί τους επόμενους μήνες.

Τον Ιούλιο, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η Ελλάδα είχε ήδη ολοκληρώσει επιτυχώς επτά αιτήματα πληρωμής επιχορηγήσεων και έξι δανείων, που αντιστοιχούσαν σε 204 ορόσημα, έχοντας εισπράξει 24,6 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών πόρων.

Στις 25 Μαΐου είχε κατατεθεί το όγδοο αίτημα επιχορηγήσεων και το έβδομο δανείων, με επιπλέον 34 ορόσημα. Έτσι, η χώρα είχε φτάσει τότε συνολικά τα 238 εκπληρωμένα ορόσημα, ή το 62%, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 60%.

Το τελευταίο κομμάτι είναι και το πιο κρίσιμο: να πιστοποιηθεί ότι έχουν επιτευχθεί οι εναπομείναντες στόχοι και να εγκριθεί η τελική πληρωμή.

«Η αντιπολίτευση ζει σε άλλη χώρα»

Η ανάρτηση Χατζηδάκη έχει, όμως, και σαφή πολιτική στόχευση.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης απορρίπτει την κριτική περί «τεράστιας αποτυχίας» και ανεβάζει τους τόνους απέναντι στα κόμματα της αντιπολίτευσης.

«Προφανώς ζει σε άλλη χώρα», αναφέρει χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι η πραγματική εικόνα του προγράμματος είναι διαφορετική από αυτή που περιγράφουν οι επικριτές της κυβέρνησης.

Και καταλήγει:

«Ήταν μια τεράστια ευκαιρία. Και τα καταφέραμε!»

Για την κυβέρνηση, επομένως, το κλείσιμο του Ταμείου Ανάκαμψης δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως το τέλος ενός ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού προγράμματος.

Επιχειρείται να παρουσιαστεί ως απολογισμός μιας ολόκληρης περιόδου μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων.

Η οριστική οικονομική σφραγίδα, πάντως, θα μπει τους επόμενους μήνες: με την υποβολή του τελευταίου αιτήματος έως τις 30 Σεπτεμβρίου, την αξιολόγησή του από τις Βρυξέλλες και τις τελικές εκταμιεύσεις έως το τέλος του έτους.

Αύριο, όμως, είναι η ημερομηνία που σταματά το χρονόμετρο για την επίτευξη των στόχων.

Και γι’ αυτό ο Χατζηδάκης επέλεξε τη φράση που συμπυκνώνει ολόκληρο το κυβερνητικό μήνυμα:

«Τα μολύβια κάτω. Τα καταφέραμε».

Διαβάστε ακόμη: