Το Υπερταμείο επιχειρεί να περάσει σε μια νέα φάση λειτουργίας, μετασχηματιζόμενο σταδιακά από φορέα διαχείρισης κρατικών συμμετοχών σε έναν επενδυτικό οργανισμό που ωριμάζει έργα και κινητοποιεί κεφάλαια για την ελληνική οικονομία.
Στο πλαίσιο αυτό, η διοίκηση υπό τον διευθύνοντα σύμβουλο κ. Γιάννη Παπαχρήστου και τον αναπλ. διευθύνοντα σύμβουλο κ. Πάνο Σταμπουλίδη, παρουσίασε χθες μια ατζέντα έργων και επενδύσεων που εκτείνεται από την ανάπλαση της ΔΕΘ και την αξιοποίηση λιμενικών υποδομών έως την ανάπτυξη της σιδηροδρομικής ακίνητης περιουσίας και τη δημιουργία νέων επενδυτικών εργαλείων.
Το στρατηγικό σχέδιο για την περίοδο 2025-2027, όπως παρουσιάστηκε, προβλέπει οργανικά κέρδη 1 δισ. ευρώ, μερίσματα 700 εκατ. ευρώ προς το Δημόσιο, έργα άνω του 1 δισ. ευρώ που θα δημοπρατηθούν μέσω της Μονάδας Στρατηγικών Συμβάσεων (PPF) και κινητοποίηση επενδύσεων αντίστοιχου ύψους μέσω του Hellenic Innovation & Infrastructure Fund (HIIF).
Η ανάπλαση της ΔΕΘ
Ψηλά στην επενδυτική ατζέντα βρίσκεται η ανάπλαση του εκθεσιακού κέντρου της ΔΕΘ–Helexpo στη Θεσσαλονίκη, ένα έργο που η διοίκηση του Υπερταμείου χαρακτήρισε «ορόσημο» για την πόλη.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, στόχος είναι να προκηρυχθεί ο διαγωνισμός μέσα στο 2026, ενώ εφόσον προχωρήσουν ομαλά οι διαδικασίες ο ανάδοχος θα μπορούσε να αναδειχθεί έως το τέλος της ίδιας χρονιάς.
Η διοίκηση του Υπερταμείου διευκρίνισε ότι το έργο θα διατηρήσει τον δημόσιο χαρακτήρα της έκθεσης, χωρίς ανάπτυξη ξενοδοχειακών ή εμπορικών χρήσεων. Το νέο σχέδιο προβλέπει δύο σύγχρονα κτίρια εκθεσιακών χώρων, υπόγειους χώρους στάθμευσης και την ανακαίνιση του Βελλιδείου συνεδριακού κέντρου.
Τα επόμενα βήματα στα λιμάνια
Στο μέτωπο των λιμενικών υποδομών, το Υπερταμείο προετοιμάζει μια νέα σειρά παρεμβάσεων με στόχο την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων και την αναβάθμιση της λειτουργίας μικρότερων λιμένων.
Πιο ώριμο project αυτή τη στιγμή είναι η αξιοποίηση του λιμανιού της Ελευσίνας, όπου η διαδικασία βρίσκεται στη φάση σχεδιασμού του διαγωνισμού. Το μοντέλο που εξετάζεται είναι αυτό της υποπαραχώρησης δραστηριοτήτων, κατά το πρότυπο που εφαρμόστηκε στο λιμάνι της Καβάλας.
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η περιοχή της Βλύχας, όπου συγκεντρώνονται βασικές λιμενικές χρήσεις και όπου θα απαιτηθούν σημαντικές επενδύσεις για την αναβάθμιση των υποδομών.
Παράλληλα, σε εξέλιξη βρίσκεται η διαδικασία για το λιμάνι του Λαυρίου, όπου το Υπερταμείο αναμένει την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικά με τις προσφυγές που έχουν κατατεθεί για τον διαγωνισμό.
Την ίδια στιγμή προχωρά η ωρίμανση του επιχειρησιακού σχεδίου για το λιμάνι του Βόλου, όπου βρίσκονται σε εξέλιξη έργα υποδομών ύψους περίπου 7 εκατ. ευρώ για εργασίες εμβάθυνσης, ενώ αναμένονται επιπλέον παρεμβάσεις αναβάθμισης.
Στην περίπτωση της Αλεξανδρούπολης, ολοκληρώνονται παρεμβάσεις αναβάθμισης των υποδομών του λιμένα, στο πλαίσιο του ευρύτερου σχεδιασμού για την ενίσχυση του ρόλου του ως διαμετακομιστικού κόμβου στη Βόρεια Ελλάδα.
Σιδηρόδρομος: το real estate της ΓΑΙΑΟΣΕ και ο ρόλος του PPF
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στην αξιοποίηση της σιδηροδρομικής ακίνητης περιουσίας μέσω της ΓΑΙΑΟΣΕ, η οποία διαχειρίζεται το χαρτοφυλάκιο ακινήτων που συνδέεται με το δίκτυο του ΟΣΕ και εισέρχεται σε μια νέα φάση ανάπτυξης με στόχο την ενεργοποίηση περιουσιακών στοιχείων γύρω από βασικούς σιδηροδρομικούς κόμβους.
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται ένα τριετές πρόγραμμα ωρίμανσης έργων για την περίοδο 2025–2027, το οποίο περιλαμβάνει την ανάπτυξη τεσσάρων εμβληματικών σιδηροδρομικών σταθμών –Αθηνών, Πειραιά, Θεσσαλονίκης και Πελοποννήσου– οι οποίοι σχεδιάζεται να μετατραπούν σε σύγχρονους αστικούς κόμβους ανάπτυξης με εμπορικές και επιχειρηματικές χρήσεις. Παράλληλα προωθείται η αξιοποίηση 12 επιπλέον ακινήτων του χαρτοφυλακίου της εταιρείας, στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής για την ενεργοποίηση της σιδηροδρομικής ακίνητης περιουσίας.
Όπως έγινε γνωστό κατά την ενημέρωση της διοίκησης, η Μονάδα Στρατηγικών Συμβάσεων (PPF) του Υπερταμείου αναλαμβάνει να «τρέξει» το σύνολο των μεγάλων projects που συνδέονται με τον σιδηρόδρομο, αναλαμβάνοντας την ωρίμανση των έργων και την προετοιμασία των διαγωνιστικών διαδικασιών.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το project αξιοποίησης του πρώην στρατοπέδου Γκόνου στη Θεσσαλονίκη, το οποίο σχεδιάζεται να αποτελέσει το πρώτο οργανωμένο logistics hub στη Βόρεια Ελλάδα, αξιοποιώντας τη σιδηροδρομική σύνδεση της περιοχής και τη γεωγραφική της θέση στον άξονα των διεθνών μεταφορών.
Τα μεγάλα projects αξιοποίησης δημόσιας περιουσίας
Κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής του Υπερταμείου αποτελεί και η συστηματική χαρτογράφηση και αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας μέσω της ΕΤΑΔ, η οποία διαχειρίζεται ένα από τα μεγαλύτερα χαρτοφυλάκια ακινήτων στη χώρα.
Στο πλαίσιο αυτό βρίσκεται σε εξέλιξη ένα εκτεταμένο πρόγραμμα καταγραφής και αποτίμησης περίπου 36.000 ακινήτων του Δημοσίου, με στόχο να δημιουργηθεί για πρώτη φορά μια πλήρης εικόνα της ακίνητης περιουσίας και να εντοπιστούν τα ακίνητα που μπορούν να αξιοποιηθούν επενδυτικά.
Η διαδικασία εξελίσσεται σε φάσεις, ενώ το επόμενο διάστημα αναμένεται να ξεκινήσει νέα διαδικασία καταγραφής για περίπου 9.000 επιπλέον ακίνητα, τα οποία θα αξιολογηθούν ως προς το νομικό και πολεοδομικό τους καθεστώς, αλλά και τις δυνατότητες αξιοποίησης.
Παράλληλα, προωθούνται συγκεκριμένα έργα αξιοποίησης εμβληματικών ακινήτων του χαρτοφυλακίου, όπως η αποκατάσταση και επαναλειτουργία του Αχιλλείου στην Κέρκυρα, η ανάδειξη του Κυβερνείου Θεσσαλονίκης, καθώς και έργα σε περιοχές όπως ο Παρνασσός και το Σπήλαιο Διρού.
Στο ίδιο πλαίσιο δρομολογείται και η αξιοποίηση σειράς ιστορικών ξενοδοχειακών μονάδων του προγράμματος Ξενία, μεταξύ των οποίων τα Ξενία Ηγουμενίτσας, Βυτίνας και Άνδρου, τα οποία εξετάζεται να επαναλειτουργήσουν μέσω επενδυτικών συνεργασιών
Σημαντικό ενδιαφέρον καταγράφεται και στο project αξιοποίησης του πρώην βασιλικού κτήματος στο Τατόι, για το οποίο, όπως σημείωσε η διοίκηση του Υπερταμείου, η συμμετοχή επενδυτών αποτέλεσε «ευχάριστη έκπληξη». Στον διαγωνισμό εκδήλωσαν ενδιαφέρον πέντε επενδυτικά σχήματα, τα οποία θα περάσουν στην επόμενη φάση της διαδικασίας, ενώ στόχος είναι μέσα στην άνοιξη να προχωρήσει ο ανταγωνιστικός διάλογος για την αξιοποίηση επιλεγμένων κτιρίων του ιστορικού συγκροτήματος. Προϋπόθεση για την ολοκλήρωση του διαγωνισμού παραμένει η έκδοση του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος από το Υπουργείο Πολιτισμού για τις επιτρεπόμενες χρήσεις.
Στο χαρτοφυλάκιο του Υπερταμείου περιλαμβάνεται και η διαδικασία αναζήτησης στρατηγικού επενδυτή για τις Ελληνικές Αλυκές, με στόχο, όπως σημείωσε η διοίκηση, η εταιρεία να εξελιχθεί από «ελληνικό πρωταθλητή» σε ευρωπαϊκό πρωταγωνιστή στον κλάδο παραγωγής θαλασσινού αλατιού. Ήδη, σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν, εκδηλώθηκε ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον στη διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ το project περνά στα επόμενα στάδια αξιολόγησης των υποψηφίων επενδυτών.
Σε εξέλιξη βρίσκεται και η προετοιμασία του project για το Κυβερνητικό Πάρκο στην περιοχή της ΠΥΡΚΑΛ στη Δάφνη, όπου σύμφωνα με τη διοίκηση του Υπερταμείου έχει σχεδόν ολοκληρωθεί η διαδικασία εξυγίανσης του χώρου από τον βαρύ εξοπλισμό των ΕΑΣ. Παράλληλα προχώρησαν τρεις διαδικασίες ηλεκτρονικών δημοπρασιών (e-auctions) για την απομάκρυνση εξοπλισμού, ενώ εκκρεμεί ακόμη μία. Το έργο συνεχίζει να υλοποιείται ως ΣΔΙΤ, χωρίς αλλαγή στο χρονοδιάγραμμα ή στον προϋπολογισμό, ενώ η επόμενη φάση του ανταγωνιστικού διαλόγου θα προχωρήσει μετά και την έκδοση της σχετικής δικαστικής απόφασης.
Όσον αφορά το project στη Φυλή, η διαδικασία βρίσκεται ήδη στη β’ φάση του διαγωνισμού, με το Υπερταμείο να έχει αποστείλει πρόσκληση στους συμμετέχοντες για την υποβολή δεσμευτικών προσφορών. Σύμφωνα με τη διοίκηση, η 30ή Ιουνίου αποτελεί το βασικό χρονικό ορόσημο για την επόμενη εξέλιξη της διαδικασίας.
Για τη ΛΑΡΚΟ, η διοίκηση του Υπερταμείου σημείωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη επανεξέταση του μοντέλου αξιοποίησης των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας, καθώς το προηγούμενο σχήμα δεν κατάφερε να αποδώσει. Όπως επισημάνθηκε, οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν αφού αξιολογηθούν οι συνθήκες της αγοράς και οι προοπτικές του κλάδου.
Οι αλλαγές στις δημόσιες επιχειρήσεις
Σημαντικό μέρος της στρατηγικής του Υπερταμείου αφορά και τον μετασχηματισμό των Ελληνικών Ταχυδρομείων (ΕΛΤΑ), τα οποία επιχειρούν να επανατοποθετηθούν στην αγορά ταχυμεταφορών και logistics μέσα από ένα πρόγραμμα ψηφιακού εκσυγχρονισμού και αναδιάρθρωσης των υποδομών τους.
Στο πλαίσιο αυτό έχουν ήδη υλοποιηθεί σημαντικές παρεμβάσεις στη λειτουργία του οργανισμού, με 1.330 ταχυδρόμους να εξοπλίζονται με tablets και φορητούς εκτυπωτές, ενώ προχωρά και η ανανέωση του στόλου με έμφαση στην ηλεκτροκίνηση.
Παράλληλα, προχωρά η ενοποίηση των δραστηριοτήτων των ΕΛΤΑ με την ΕΛΤΑ Courier, με στόχο τη δημιουργία ενός ισχυρότερου σχήματος στον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα των δεμάτων και των υπηρεσιών logistics. Η εταιρεία έχει ήδη αναπτύξει συνεργασίες με διεθνείς παίκτες του ηλεκτρονικού εμπορίου, όπως η Amazon και η UPS, ενώ σύμφωνα με τη διοίκηση του Υπερταμείου έχει ήδη κατακτήσει τη δεύτερη θέση στην ελληνική αγορά ταχυμεταφορών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην αναβάθμιση των υποδομών διαλογής δεμάτων, με τη δρομολόγηση διαδικασιών για την εκχώρηση και τον εκσυγχρονισμό των κέντρων διαλογής σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, τα οποία αποτελούν κρίσιμες εγκαταστάσεις για την ενίσχυση της δυναμικότητας του δικτύου logistics.
Παράλληλα, επεκτείνονται οι ψηφιακές υπηρεσίες προς τους πολίτες, όπως η εφαρμογή ELTA FastPost για τον προγραμματισμό ραντεβού σε δεκάδες καταστήματα, ενώ συνεχίζεται και η αναβάθμιση του δικτύου εξυπηρέτησης σε μεγάλες πόλεις.
Οι αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας
Σημαντικές παρεμβάσεις βρίσκονται επίσης σε εξέλιξη και στον ΟΑΣΑ, με στόχο την ανανέωση του στόλου, τη βελτίωση της εμπειρίας των επιβατών και την ενίσχυση της ασφάλειας στο δίκτυο μεταφορών.
Τα τελευταία χρόνια έχει προχωρήσει εκτεταμένη ανανέωση του στόλου λεωφορείων, με αποτέλεσμα σήμερα 951 νέα λεωφορεία να βρίσκονται σε λειτουργία σε σύνολο 1.322 ενεργών οχημάτων, αυξάνοντας σημαντικά το ποσοστό των σύγχρονων οχημάτων στο δίκτυο.
Παράλληλα υλοποιούνται παρεμβάσεις εκσυγχρονισμού των υποδομών του μετρό, όπου σήμερα λειτουργούν 75 συρμοί, ενώ 14 βρίσκονται σε διαδικασία ανάταξης, με στόχο σταδιακά να επιστρέψουν σε λειτουργία τα επόμενα δύο χρόνια. Την ίδια στιγμή προχωρούν εργασίες αντικατάστασης σιδηροτροχιών σε μήκος περίπου 32 χιλιομέτρων, στο πλαίσιο της συνολικής αναβάθμισης του δικτύου.
Στο πεδίο των ψηφιακών υπηρεσιών, επεκτείνεται η δυνατότητα ανέπαφων πληρωμών (tap & pay) μέσω κινητού τηλεφώνου ή τραπεζικής κάρτας, ενώ προωθείται η εγκατάσταση δικτύων 5G και Wi-Fi σε σταθμούς του μετρό, με στόχο τη βελτίωση της εμπειρίας των επιβατών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ενίσχυση της ασφάλειας στις συγκοινωνίες, με την παρουσία περίπου 360 αστυνομικών στο δίκτυο και τη διενέργεια περίπου 600.000 ελέγχων εισιτηρίων κάθε μήνα, στο πλαίσιο των προσπαθειών περιορισμού της εισιτηριοδιαφυγής.
Ο νέος επενδυτικός βραχίονας: HIIF και PHAROS
Παράλληλα με τη διαχείριση των δημόσιων επιχειρήσεων και την αξιοποίηση υποδομών και ακινήτων, το Υπερταμείο επιχειρεί να αποκτήσει πιο ενεργό ρόλο και στην υλοποίηση επενδύσεων μέσω νέων χρηματοδοτικών εργαλείων.
Σε αυτό το πλαίσιο προωθείται η ενεργοποίηση του Hellenic Innovation & Infrastructure Fund (HIIF), ενός επενδυτικού ταμείου που θα πραγματοποιεί συν-επενδύσεις σε τομείς όπως οι υποδομές, η ενεργειακή μετάβαση, οι ψηφιακές τεχνολογίες και η καινοτομία.
Το ταμείο διαθέτει κεφάλαια ύψους περίπου 303 εκατ. ευρώ, με στόχο να λειτουργήσει ως καταλύτης για την κινητοποίηση επενδύσεων που μπορεί να ξεπεράσουν το 1 δισ. ευρώ μέσα από συνέργειες με ιδιωτικά κεφάλαια και θεσμικούς επενδυτές.
Σύμφωνα με τη διοίκηση του Υπερταμείου, μέχρι σήμερα έχουν εξεταστεί περίπου 25 επενδυτικές προτάσεις, ενώ τρεις επενδυτικές ευκαιρίες βρίσκονται ήδη σε ενεργό στάδιο αξιολόγησης. Η πρώτη επένδυση του ταμείου αναμένεται να ανακοινωθεί μέσα στους επόμενους μήνες.
Την ίδια στιγμή προωθείται και η δημιουργία του PHAROS – Greek AI Factory, ενός νέου κόμβου ανάπτυξης εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης που φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής για την ελληνική αγορά τεχνολογίας.
Το πρόγραμμα αναμένεται να ξεκινήσει μέσα στο 2026, με στόχο να υποστηρίξει περισσότερες από 50 νεοφυείς επιχειρήσεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και περίπου 100 μικρομεσαίες επιχειρήσεις που επιδιώκουν να ενσωματώσουν λύσεις AI στις δραστηριότητές τους.
Με τον τρόπο αυτό, το Υπερταμείο επιχειρεί να διευρύνει τον ρόλο του πέρα από τη διαχείριση κρατικών συμμετοχών, λειτουργώντας σταδιακά και ως επενδυτικός βραχίονας που μπορεί να κινητοποιεί κεφάλαια και να υποστηρίζει μεγάλα έργα υποδομών και τεχνολογίας.
