Μερικές φορές οι πιο κρίσιμες γεωπολιτικές συμφωνίες δεν αφορούν στρατούς, πυραύλους ή διπλωματικές συνόδους κορυφής. Αφορούν χρήματα. Πολλά χρήματα. Και σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιοποίησε το Reuters, αυτό ακριβώς φαίνεται να συμβαίνει πίσω από τις τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς φέρεται να βρίσκεται σε εξέλιξη μια εξαιρετικά ευαίσθητη διαπραγμάτευση ανάμεσα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ιράν, με επίκεντρο δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια και με φόντο τον τερματισμό της σύγκρουσης που συγκλόνισε την περιοχή τους τελευταίους μήνες.

Οι πληροφορίες του διεθνούς πρακτορείου κάνουν λόγο για συμφωνία αποδέσμευσης τουλάχιστον 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ άλλες πηγές ανεβάζουν το συνολικό ποσό ακόμη και στα 20 δισεκατομμύρια.

Αν οι πληροφορίες αυτές επιβεβαιωθούν, θα πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες οικονομικές και διπλωματικές κινήσεις των τελευταίων ετών στη Μέση Ανατολή.

Από την αντιπαράθεση στην αποκλιμάκωση

Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς τι προηγήθηκε.

Κατά τη διάρκεια της πρόσφατης σύγκρουσης ανάμεσα στο Ιράν, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα βρέθηκαν στο στόχαστρο ιρανικών επιθέσεων, γεγονός που προκάλεσε έντονη ανησυχία στο Αμπού Ντάμπι και στο Ντουμπάι.

Η επίθεση στο λιμάνι της Φουτζαΐρα τον Μάιο θεωρήθηκε τότε σημείο καμπής, καθώς για πρώτη φορά η οικονομική καρδιά του Κόλπου αισθάνθηκε τόσο άμεσα τις συνέπειες της σύγκρουσης.

Από τότε όμως τα δεδομένα φαίνεται να έχουν αλλάξει.

Οι επιθέσεις κατά των Εμιράτων σταμάτησαν, ενώ οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον μπήκαν στην τελική ευθεία.

Σε αυτό ακριβώς το περιβάλλον φαίνεται να εντάσσεται και η συζήτηση για την αποδέσμευση κεφαλαίων.

Τα χρήματα που μπορεί να αλλάξουν τις ισορροπίες

Σύμφωνα με τις πηγές που επικαλείται το Reuters, ένα μέρος των χρημάτων έχει ήδη κινηθεί, ενώ εξετάζεται ευρύτερη διαδικασία αποδέσμευσης ιρανικών πόρων που παραμένουν παγωμένοι σε διεθνείς τραπεζικούς λογαριασμούς λόγω των αμερικανικών κυρώσεων.

Το ακριβές μοντέλο παραμένει ασαφές.

Δεν είναι γνωστό εάν πρόκειται για χρήματα των ίδιων των Εμιράτων, για ιρανικά κεφάλαια που βρίσκονται δεσμευμένα στο τραπεζικό τους σύστημα ή για έναν πιο σύνθετο χρηματοοικονομικό μηχανισμό που συνδέεται με τη συνολική συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν.

Αυτό που φαίνεται να συμφωνούν όλες οι πηγές είναι ότι η οικονομική διάσταση των συνομιλιών αποτελεί πλέον βασικό στοιχείο της διαπραγμάτευσης.

Και αυτό δεν είναι τυχαίο.

Για την Τεχεράνη, η πρόσβαση σε παγωμένα κεφάλαια αποτελεί ζωτικής σημασίας ζήτημα μετά από χρόνια κυρώσεων.

Για τα Εμιράτα, η ασφάλεια των εμπορικών τους κέντρων και η προστασία της εικόνας του Ντουμπάι ως παγκόσμιου επενδυτικού κόμβου είναι εξίσου κρίσιμη.

Η διάψευση του Αμπού Ντάμπι

Παρά το εύρος των πληροφοριών, η επίσημη θέση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων είναι απολύτως αρνητική.

Το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας εξέδωσε ανακοίνωση χαρακτηρίζοντας τα σχετικά δημοσιεύματα «εντελώς ψευδή και αβάσιμα».

Ιδιαίτερα μάλιστα διέψευσε τους ισχυρισμούς περί μεταφοράς 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς την Τεχεράνη.

Η διάψευση αυτή δεν έκλεισε τη συζήτηση.

Αντιθέτως, πολλοί αναλυτές επισημαίνουν ότι σε τόσο ευαίσθητες διαπραγματεύσεις οι δημόσιες τοποθετήσεις σπάνια αποκαλύπτουν ολόκληρη την εικόνα.

Το μεγάλο διακύβευμα των Στενών του Ορμούζ

Πίσω από τα χρήματα κρύβεται ένα ακόμη μεγαλύτερο ζήτημα.

Η ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ.

Από εκεί διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου, γεγονός που μετατρέπει κάθε ένταση στην περιοχή σε παγκόσμιο οικονομικό πρόβλημα.

Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές από τις πληροφορίες που διακινούνται συνδέουν την αποδέσμευση κεφαλαίων με εγγυήσεις ασφαλούς ναυσιπλοΐας και με τη σταδιακή αποκλιμάκωση στην περιοχή.

Αν αυτό ισχύει, τότε η συμφωνία δεν αφορά μόνο το Ιράν και τα Εμιράτα.

Αφορά τις τιμές της ενέργειας, το παγκόσμιο εμπόριο και την οικονομική σταθερότητα πολύ πέρα από τα σύνορα της Μέσης Ανατολής.

Και γι’ αυτό οι επόμενες ημέρες αναμένονται κρίσιμες. Γιατί πίσω από τις διαψεύσεις, τα παγωμένα κεφάλαια και τις μυστικές επαφές ίσως διαμορφώνεται το οικονομικό σκέλος της συμφωνίας που θα κλείσει έναν από τους πιο επικίνδυνους γεωπολιτικούς κύκλους των τελευταίων ετών.

Διαβάστε ακόμη: