Νέα δεδομένα για το εισόδημα των συνταξιούχων δημιουργούνται από την 1η Ιανουαρίου 2027, καθώς η αναμενόμενη αύξηση στις κύριες συντάξεις κατά 2,8% συμπίπτει με δύο σημαντικές παρεμβάσεις: την πλήρη απεμπλοκή των αυξήσεων από την προσωπική διαφορά και την αντίστοιχη αναπροσαρμογή των ορίων της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η αύξηση του 2027 στις συντάξεις αποκτά ευρύτερη περίμετρο δικαιούχων και, κυρίως, μεγαλύτερο πραγματικό αντίκρισμα σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.
Με βάση τις παραμέτρους του προσχεδίου του Κρατικού Προϋπολογισμού, η αναπροσαρμογή στις κύριες συντάξεις εκτιμάται σήμερα στο 2,8%, αν και το τελικό ποσοστό θα οριστικοποιηθεί με τον Προϋπολογισμό.
Η νέα χρονιά έχει μια ουσιαστική διαφορά: από το 2027 η ετήσια αύξηση στις συντάξεις θα καταβάλλεται ολόκληρη και στους περίπου 670.000 συνταξιούχους που εξακολουθούν να διατηρούν προσωπική διαφορά.
-
Η προσωπική διαφορά παύει να απορροφά τις αυξήσεις
Πρόκειται ίσως για τη σημαντικότερη αλλαγή στο σύστημα αυξήσεων των τελευταίων ετών. Οι παλαιοί συνταξιούχοι που είχαν αποχωρήσει πριν από τις 12 Μαΐου 2016 και μετά τον επανυπολογισμό διατήρησαν θετική προσωπική διαφορά βρέθηκαν για χρόνια σε διαφορετική θέση από τους υπόλοιπους. Οι αυξήσεις μπορούσαν να απορροφώνται από την προσωπική διαφορά αντί να καταλήγουν στο καταβαλλόμενο ποσό.
Η μετάβαση γίνεται σταδιακά. Το 2026 ο συμψηφισμός περιορίστηκε στο 50% της αύξησης, ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2027 καταργείται.
Αυτό δεν σημαίνει ότι καταργείται η ίδια η προσωπική διαφορά. Το ποσό της εξακολουθεί να καταβάλλεται. Αυτό που καταργείται είναι η λειτουργία της ως μηχανισμού συμψηφισμού με τις νέες αυξήσεις.
Έτσι, συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 1.000 ευρώ και προσωπική διαφορά 30 ευρώ θα λάβει ολόκληρη την αύξηση του 2,8%, δηλαδή 28 ευρώ τον μήνα, χωρίς το ποσό αυτό να απορροφηθεί από την προσωπική διαφορά.
-
Από 168 έως 504 ευρώ το ετήσιο όφελος
Το δεύτερο επίπεδο αλλαγών αφορά το ύψος της ίδιας της αύξησης. Εφόσον επιβεβαιωθεί το 2,8%, για κύρια σύνταξη 500 ευρώ προκύπτει αύξηση 14 ευρώ τον μήνα και 168 ευρώ σε ετήσια βάση.
Στα 800 ευρώ η αύξηση φθάνει τα 22,40 ευρώ τον μήνα και τα 268,80 ευρώ ετησίως, ενώ για σύνταξη 1.000 ευρώ διαμορφώνεται σε 28 ευρώ τον μήνα ή 336 ευρώ τον χρόνο.
Στα 1.200 ευρώ το μεικτό όφελος φθάνει τα 33,60 ευρώ τον μήνα και τα 403,20 ευρώ τον χρόνο, ενώ για σύνταξη 1.500 ευρώ η αύξηση ανέρχεται σε 42 ευρώ τον μήνα και 504 ευρώ ετησίως.
Τα ποσά είναι μεικτά και επομένως το καθαρό όφελος που θα δει κάθε δικαιούχος εξαρτάται από τις κρατήσεις υγειονομικής περίθαλψης, την ΕΑΣ όπου επιβάλλεται και τη φορολογία.
-
Η Εθνική Σύνταξη ανεβαίνει στα 459,38 ευρώ
Η αναπροσαρμογή δεν αφορά μόνο όσους είναι ήδη συνταξιούχοι. Η αύξηση κατά 2,8% περνά και στην Εθνική Σύνταξη, η οποία από τα 446,87 ευρώ του 2026 υπολογίζεται ότι θα φθάσει στα 459,38 ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Η μεταβολή έχει ιδιαίτερη σημασία για τις νέες συνταξιοδοτήσεις, καθώς η Εθνική Σύνταξη αποτελεί το ένα από τα δύο βασικά τμήματα της κύριας σύνταξης μαζί με την ανταποδοτική.
Το νέο ποσό συμπαρασύρει, όμως, και σειρά άλλων παροχών και ορίων.
Η κατώτατη σύνταξη λόγω θανάτου ανεβαίνει στα 459,38 ευρώ, ενώ το ανώτατο όριο κύριας σύνταξης, που αντιστοιχεί στο δωδεκαπλάσιο της Εθνικής Σύνταξης, αυξάνεται στα 5.512,56 ευρώ από 5.362,44 ευρώ. Αντίστοιχα, η σύνταξη των ανασφάλιστων υπερηλίκων του ΟΠΕΚΑ υπολογίζεται ότι θα αυξηθεί από 418,94 ευρώ σε 430,67 ευρώ.
-
Νέα όρια στην ΕΑΣ
Το τέταρτο κομμάτι της εξίσωσης αφορά περίπου τους υψηλοσυνταξιούχους που καταβάλλουν Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.
Η αναπροσαρμογή στις συντάξεις δημιουργούσε στο παρελθόν τον κίνδυνο ένας δικαιούχος να περάσει, εξαιτίας λίγων επιπλέον ευρώ, σε υψηλότερη κλίμακα ΕΑΣ και να χάσει σημαντικό μέρος της αύξησης. Για να περιοριστεί αυτό το φαινόμενο, τα όρια των κλιμακίων αναπροσαρμόζονται κατά το ίδιο ποσοστό με τις συντάξεις.
Με αύξηση 2,8%, το κατώφλι της πρώτης κλίμακας ΕΑΣ ανεβαίνει από 1.468,01 ευρώ σε 1.509,11 ευρώ. Αντίστοιχα μετακινούνται προς τα πάνω και τα υπόλοιπα όρια.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση σύνταξης 1.780 ευρώ. Με αύξηση 2,8%, το ποσό ανεβαίνει στα 1.829,84 ευρώ. Χωρίς μεταβολή των ορίων της ΕΑΣ, ο συνταξιούχος θα κινδύνευε να περάσει σε υψηλότερη κλίμακα, με σημαντική αύξηση της κράτησης. Με την τιμαριθμοποίηση των ορίων, παραμένει στην ίδια κλίμακα.
Ποιοι μπαίνουν στον κύκλο των αυξήσεων
Στον κύκλο της αναπροσαρμογής περιλαμβάνονται οι ήδη συνταξιούχοι, καθώς και όσοι υποβάλουν αίτηση συνταξιοδότησης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Για όσους αποχωρήσουν από την εργασία τους μέσα στο 2027, το όφελος θα προκύπτει κυρίως από το αυξημένο ποσό της Εθνικής Σύνταξης.
Έτσι, η εικόνα του 2027 δεν περιορίζεται σε μία ακόμη ετήσια ποσοστιαία αύξηση. Η κατάργηση του συμψηφισμού με την προσωπική διαφορά διευρύνει τον αριθμό όσων θα δουν πραγματική αύξηση στις συντάξεις τους, ενώ η μετακίνηση των ορίων της ΕΑΣ επιχειρεί να προστατεύσει το όφελος για όσους βρίσκονται κοντά στα όρια των κρατήσεων.
