Σε κρίσιμο διπλωματικό σταυροδρόμι βρίσκεται το ζήτημα της ασφάλειας στο Στενό του Ορμούζ, καθώς το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αναγκάστηκε να μεταθέσει για την επόμενη εβδομάδα την ψηφοφορία επί του σχεδίου απόφασης που έχει καταθέσει το Μπαχρέιν.
Η καθυστέρηση δεν είναι τυπική. Αντανακλά μια έντονη διεθνή αντιπαράθεση γύρω από το κατά πόσο μπορεί να επιτραπεί – έστω και υπό όρους – η χρήση βίας για την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας σε μία από τις πιο ευαίσθητες γεωπολιτικά περιοχές του πλανήτη.
Το σχέδιο που άναψε «φωτιές»
Το προσχέδιο απόφασης, το οποίο στηρίζεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και χώρες του Κόλπου, προβλέπει τη χρήση «όλων των αναγκαίων αμυντικών μέσων» για την προστασία των εμπορικών πλοίων που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ και τα παρακείμενα ύδατα.
Στην τελευταία του εκδοχή, το κείμενο επιχειρεί να ισορροπήσει τις αντιδράσεις, διευκρινίζοντας ότι τα μέτρα αυτά θα έχουν αμυντικό χαρακτήρα, χωρίς να συνιστούν επιθετική στρατιωτική δράση. Ωστόσο, ακόμη και αυτή η διατύπωση δεν στάθηκε αρκετή για να κάμψει τις αντιρρήσεις βασικών διεθνών παικτών.
Το «όχι» της Κίνας και το ενδεχόμενο βέτο
Η Κίνα έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να εγκρίνει οποιαδήποτε πρόβλεψη που ανοίγει τον δρόμο για χρήση βίας. Ο απεσταλμένος της στον ΟΗΕ, Φου Κονγκ, προειδοποίησε ότι μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Όπως τόνισε, η νομιμοποίηση της χρήσης βίας, ακόμη και με τον χαρακτηρισμό «αμυντική», εγκυμονεί τον κίνδυνο να ανοίξει ένα επικίνδυνο προηγούμενο, το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερη αποσταθεροποίηση της περιοχής.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και η Ρωσία και άλλες χώρες, που έχουν εκφράσει επιφυλάξεις ή ανοιχτή αντίθεση στο σχέδιο, οδηγώντας σε διαδοχικές τροποποιήσεις της διατύπωσης.
Διπλωματικό μπρα ντε φερ χωρίς εύκολη λύση
Η αναβολή της ψηφοφορίας δείχνει ότι το ζήτημα απέχει από το να βρει κοινό έδαφος. Για να εγκριθεί ένα ψήφισμα απαιτούνται τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφοι από τα 15 μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας και – το σημαντικότερο – να μην ασκηθεί βέτο από κάποιο από τα πέντε μόνιμα μέλη: Ηνωμένες Πολιτείες, Κίνα, Ρωσία, Ηνωμένο Βασίλειο και Γαλλία.
Με την Κίνα να έχει ήδη προαναγγείλει αρνητική στάση, το ενδεχόμενο βέτο είναι υπαρκτό, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την υιοθέτηση του ψηφίσματος στην παρούσα μορφή του.
Το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο της κρίσης
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί μία από τις πιο κρίσιμες ενεργειακές «αρτηρίες» του πλανήτη, καθώς από εκεί διέρχεται μεγάλο ποσοστό της παγκόσμιας θαλάσσιας μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Οποιαδήποτε αστάθεια στην περιοχή έχει άμεσες επιπτώσεις όχι μόνο στη ναυσιπλοΐα, αλλά και στις διεθνείς αγορές ενέργειας, στον πληθωρισμό και στην παγκόσμια οικονομία συνολικά.
Η επόμενη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς θα δείξει αν υπάρχει περιθώριο συμβιβασμού ή αν η διεθνής κοινότητα οδηγείται σε ένα ακόμη διπλωματικό αδιέξοδο, σε μια περίοδο που η γεωπολιτική ένταση στον Περσικό Κόλπο βρίσκεται ήδη σε υψηλά επίπεδα.
