Σε ένα εξαιρετικά ρευστό γεωπολιτικό τοπίο, η πιθανότητα επανέναρξης συνομιλιών μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν άρχισε να διαμορφώνεται δειλά στο Ισλαμαμπάντ, χωρίς ωστόσο καμία εγγύηση ότι οι δύο πλευρές θα καθίσουν τελικά στο ίδιο τραπέζι.
Δύο εβδομάδες μετά την αποτυχία της πρώτης απόπειρας διαλόγου, οι κινήσεις παραμένουν περισσότερο διπλωματικές σκιές παρά ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.
Συνομιλίες… χωρίς συνάντηση
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί έφθασε στο Πακιστάν για επαφές, ωστόσο η Τεχεράνη ξεκαθάρισε ότι δεν προβλέπεται απευθείας συνάντηση με τις ΗΠΑ.
Όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, οι πακιστανοί μεσολαβητές θα μεταφέρουν απλώς τις θέσεις της ιρανικής πλευράς.
Από την άλλη, ο Λευκός Οίκος εμφανίζεται πιο αισιόδοξος. Σύμφωνα με την εκπρόσωπο Κάρολαϊν Λέβιτ, απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ – οι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ – αναμένεται να μεταβούν στο Ισλαμαμπάντ για συνομιλίες «με αντιπροσώπους» του Ιράν.
Το γεγονός ότι ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δεν συμμετέχει αυτή τη φορά δείχνει ότι η διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε χαμηλό επίπεδο εμπιστοσύνης.
Το Στενό του Ορμούζ και η «οικονομική ασφυξία»
Την ίδια ώρα, η κρίση έχει ήδη αρχίσει να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία.
Το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG, παραμένει ουσιαστικά μπλοκαρισμένο, καθώς υπόκειται σε διπλό αποκλεισμό – ιρανικό και αμερικανικό.
Οι αγορές αντιδρούν με συγκρατημένη αισιοδοξία:
- το WTI υποχώρησε στα 94,40 δολάρια,
- το Brent παρέμεινε υψηλά στα 105,33 δολάρια.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια εύθραυστη ισορροπία μεταξύ ελπίδας για αποκλιμάκωση και φόβου για νέα κλιμάκωση.
Λίβανος: Εκεχειρία υπό κατάρρευση
Στο δεύτερο βασικό μέτωπο, στον Λίβανος, η κατάσταση παραμένει εξίσου τεταμένη.
Παρά την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για παράταση της κατάπαυσης του πυρός κατά τρεις εβδομάδες, τα γεγονότα στο πεδίο δείχνουν το αντίθετο.
Το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου ανακοίνωσε:
- 6 νεκρούς πολίτες,
- 2 τραυματίες από ισραηλινά πλήγματα.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου κατηγόρησε τη Χεζμπολά ότι επιχειρεί να σαμποτάρει τη διαδικασία ειρήνης, ενώ η οργάνωση απάντησε ότι η εκεχειρία «δεν έχει νόημα» υπό τις παρούσες συνθήκες.
Κλιμάκωση και στο έδαφος
Η ένταση αποτυπώνεται και στις κινήσεις επί του πεδίου:
- ο ισραηλινός στρατός ζήτησε εκκένωση χωριού στον νότιο Λίβανο,
- ακολούθησαν βομβαρδισμοί στην περιοχή Ντέιρ Άμες,
- πολίτες επιστρέφουν στα σπίτια τους μέσα σε καθεστώς αβεβαιότητας.
«Θα γυρίσουμε στο σπίτι μας», δήλωσε κάτοικος της Σαΐντα, εκφράζοντας την ελπίδα για μόνιμη εκεχειρία, παρά τον φόβο νέας ανάφλεξης.
Απώλειες και διεθνής παρουσία
Παράλληλα, η ειρηνευτική αποστολή UNIFIL ανακοίνωσε τον θάνατο ακόμη ενός κυανόκρανου, υπογραμμίζοντας ότι η σύγκρουση έχει ήδη επεκταθεί πέρα από τα βασικά εμπλεκόμενα μέρη.
Διπλωματία υπό πίεση, πόλεμος σε εξέλιξη
Το συνολικό σκηνικό δείχνει ότι η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε ένα οριακό σημείο:
- οι συνομιλίες υπάρχουν, αλλά χωρίς ουσία,
- η εκεχειρία υφίσταται, αλλά παραβιάζεται,
- η οικονομία αντιδρά, αλλά παραμένει ευάλωτη.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα υπάρξει συμφωνία, αλλά αν η διπλωματία θα προλάβει την επόμενη κλιμάκωση.
