Με ιδιαίτερο συμβολισμό αλλά και ουσιαστικό περιεχόμενο πραγματοποιείται η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, καθώς ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών επιλέγει την Ελλάδα για μία από τις όχι συχνές επισκέψεις στο εξωτερικό, σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική διπλωματία έχει στραμμένη την προσοχή της σε μια σειρά από ανοιχτά καυτά μέτωπα.
Τυπικά, η επίσκεψη συνδέεται με τον 6ο γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ, όμως το εύρος των θεμάτων που θα βρεθούν στο τραπέζι υπερβαίνει κατά πολύ το πλαίσιο του. Ενέργεια, άμυνα, περιφερειακή ασφάλεια, διασυνδεσιμότητα, επενδύσεις και τεχνολογία αλλά και η εξέταση των γεωπολιτικών εξελίξεων συνθέτουν μια ατζέντα που αποτυπώνει το βάθος της σχέσης Αθήνας και Ουάσιγκτον.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και το γεγονός ότι η επίσκεψη του Ρούμπιο στην Αθήνα δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη επίσκεψη στην Άγκυρα. Για δεκαετίες, η αμερικανική διπλωματία ακολουθούσε την πρακτική των παράλληλων επισκέψεων στην Ελλάδα και την Τουρκία, προκειμένου να διατηρούνται οι ισορροπίες στην περιοχή. Η επιλογή αυτή, επομένως, αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που θα αξιολογηθεί στην Αθήνα ως ένδειξη της ιδιαίτερης βαρύτητας και αυτονομίας που αποκτά πλέον η ελληνοαμερικανική σχέση.
Ο Στρατηγικός Διάλογος πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον στο οποίο η Ανατολική Μεσόγειος συνδέεται όλο και περισσότερο με τις ευρύτερες αμερικανικές προτεραιότητες στην ενέργεια και την ασφάλεια. Ο ίδιος ο Ρούμπιο είχε διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο, ήδη από το 2019, στην προώθηση της αμερικανικής πολιτικής για την περιοχή, μαζί με τον τότε γερουσιαστή Μπομπ Μενέντεζ, μέσα από τη νομοθεσία για την ασφάλεια και την ενεργειακή συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο. Η προσέγγιση αυτή ανέδειξε σε στρατηγικό επίπεδο τη συνεργασία των ΗΠΑ με την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ.
Στην Αθήνα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών θα συζητήσει όχι μόνο τις διμερείς σχέσεις, αλλά και μια σειρά περιφερειακών εξελίξεων και κρίσεων, όπου αναδεικνύεται ο ρόλος της Ελλάδας ως σημαντικού συμμάχου. Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, ο πόλεμος στην Ουκρανία, η κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο και οι ενεργειακές ισορροπίες στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, καθώς και ο ρόλος που διαδραματίζει η Ελλάδα, διατηρώντας ταυτόχρονα άριστες σχέσεις με το Ισραήλ και με τον αραβικό κόσμο, θα αποτελέσουν μέρος των συζητήσεων με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Γιώργο Γεραπετρίτη.
Ενέργεια, F-35 και σχήμα 3+1
Στο Κεφάλαιο της ενέργειας, ο Κάθετος Διάδρομος αναμένεται να καταλάβει κεντρική θέση. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της χώρας ως πύλης για τη μεταφορά αμερικανικού LNG προς τα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη, ενώ παράλληλα στο επίκεντρο βρίσκονται οι σχεδιαζόμενες γεωτρήσεις και έρευνες των ExxonMobil και Chevron στην Ελληνική ΑΟΖ. Η αμερικανική στήριξη στις δραστηριότητες της Chevron που συμπεριλαμβάνουν και τις έρευνες στα Οικόπεδα νοτίως της Κρήτης αποκτά πρόσθετη σημασία λόγω των αντιδράσεων που έχουν εκδηλωθεί από τη λιβυκή πλευρά με αναφορά στο παράνομο τουρκολιβυκό Μνημόνιο.
Αντίστοιχα, στην άμυνα, η συζήτηση αναμένεται να κινηθεί γύρω από την περαιτέρω ενίσχυση της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας. Η αναβάθμιση των F-16 σε επίπεδο Viper και η προμήθεια των F-35 αποτελούν ήδη βασικούς πυλώνες της αμυντικής συνεργασίας, ενώ η Αθήνα εξετάζει την απόκτηση πρόσθετου οπλικού και υποστηρικτικού υλικού από τις ΗΠΑ.
Το ίδιο ισχύει και για την περιφερειακή συνεργασία. Το σχήμα 3+1 Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ με τις ΗΠΑ παραμένει σημαντικό εργαλείο συντονισμού, ενώ ιδιαίτερο βάρος αποκτούν τα έργα ενεργειακής και ψηφιακής διασυνδεσιμότητας. Η Ουάσιγκτον έχει επενδύσει πολιτικά στην αρχιτεκτονική αυτή της Ανατολικής Μεσογείου, ενώ η Αθήνα επιδιώκει να διασφαλίσει ότι τα έργα αυτά θα προχωρήσουν παρά τις αντιδράσεις και τις αμφισβητήσεις που έχουν διατυπωθεί από την Τουρκία.
Το πρόγραμμα των συναντήσεων
Ο Μάρκο Ρούμπιο φθάνει στην Αθήνα το βράδυ προερχόμενος από την Ισλανδία και το επίσημο πρόγραμμά του ξεκινά αύριο με τη συνάντηση που θα έχει με τον Υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη στο Υπουργείο Εξωτερικών, όπου μετά και τις κοινές δηλώσεις θα κηρύξουν την έναρξη του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου.
Ο κ. Ρούμπιο θα κάνει τα εγκαίνια της νέας πτέρυγας του κτιρίου της αμερικανικής πρεσβείας και κατόπιν θα εκφωνήσει ομιλία στην Πνύκα, ενώ το απόγευμα θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος θα έχει επιστρέψει από την Κροατία και η επίσκεψη θα ολοκληρωθεί με το δείπνο που θα παρατεθεί προς τιμήν του, παρουσία του πρωθυπουργού και του υπουργού Εξωτερικών.
Παράλληλα, από το μεσημέρι θα διεξάγονται οι εργασίες του 6ου Γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου με τη συμμετοχή των καθ’ ύλην αρμόδιων υπουργών και υφυπουργών, και στο πλαίσιο αυτό θα υπογραφούν και τρεις συμφωνίες: Ανανέωση Μνημονίου Συνεργασίας σχετικά με την Επιβολή Εισαγωγικών Περιορισμών σε Κατηγορίες Αρχαιολογικού και Εθνολογικού Υλικού μέχρι τον 15ο αι. μ.Χ., Επιστολή Προθέσεων (Letter of Intent) Ελλάδος – ΗΠΑ για εγκαθίδρυση συνεργασίας μεταξύ των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριδας και Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) για την αμοιβαία αναγνώριση των Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών, σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση STCW 1978, με σκοπό τη διευκόλυνση της απασχόλησης και την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της ναυτικής εκπαίδευσης.
Το ζητούμενο για την Αθήνα από την επίσκεψη Ρούμπιο δεν είναι μόνο η επιβεβαίωση του καλού επιπέδου των διμερών σχέσεων, αλλά και τα επόμενα βήματα της Στρατηγικής Συνεργασίας, με συγκεκριμένα ενεργειακά, αμυντικά και επενδυτικά projects, και κυρίως η αποτύπωση του βάθους της στρατηγικής συμμαχικής σχέσης σε μια περιοχή όπως η Ανατολική Μεσόγειος, όπου συναντώνται με την Ελλάδα τα αμερικανικά συμφέροντα ασφάλειας, ενέργειας και γεωπολιτικής επιρροής.
Αυστηρά μέτρα ασφαλείας στο κέντρο της Αθήνας
Σε αυστηρό αστυνομικό κλοιό θα βρίσκεται το κέντρο της Αθήνας ενόψει της επίσκεψης του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, αλλά και των συγκεντρώσεων και πορειών διαμαρτυρίας που έχουν ανακοινωθεί.
Σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., από τις απογευματινές και βραδινές ώρες της Τρίτης έως και τις πρωινές ώρες της Πέμπτης 8 Οκτωβρίου 2026 θα εφαρμόζονται κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, οι οποίες θα κορυφωθούν καθ’ όλη τη διάρκεια της Τετάρτης 7 Οκτωβρίου.
Διακοπές και εκτροπές κυκλοφορίας
Οι παρεμβάσεις στην κυκλοφορία θα περιλαμβάνουν προσωρινές διακοπές και εκτροπές οχημάτων σε βασικούς δρόμους του κέντρου της Αθήνας, στην περιοχή γύρω από την πλατεία Συντάγματος.
Ρυθμίσεις θα πραγματοποιηθούν, μεταξύ άλλων, στη Λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας, στη Λεωφόρο Βασιλέως Κωνσταντίνου, στη Λεωφόρο Βασιλίσσης Αμαλίας, καθώς και στις οδούς Πανεπιστημίου και Σταδίου. Παρεμβάσεις θα γίνουν και σε άλλα σημεία του οδικού δικτύου, εφόσον αυτό απαιτηθεί.
Οι περιορισμοί θα προσαρμόζονται ανάλογα με τις συνθήκες, με σταδιακή επέκταση ή άρση τους.
Η ΕΛ.ΑΣ. καλεί τους οδηγούς να μην μετακινούνται με τα οχήματά τους στο κέντρο της Αθήνας, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της Τετάρτης 7 Οκτωβρίου, και να επιλέξουν τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς.
Όσοι οδηγοί κινηθούν στην ευρύτερη περιοχή του κέντρου θα πρέπει να συμμορφώνονται με τις υποδείξεις των τροχονόμων που θα βρίσκονται σε καίρια σημεία, ώστε να διευκολύνεται η κυκλοφορία και να αποφεύγονται επιπλέον προβλήματα.
Πού απαγορεύονται οι συγκεντρώσεις
Παράλληλα, με απόφαση του Διευθυντή της Διεύθυνσης Αστυνομίας Αθηνών, απαγορεύονται όλες οι δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις και οι μηχανοκίνητες πορείες από τις 6 το πρωί της Τετάρτης 7 Οκτωβρίου 2026 έως τις 6 το πρωί της Πέμπτης 8 Οκτωβρίου 2026.
Η απόφαση συνδέεται με την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ στην Αθήνα.
Η απαγόρευση αφορά την περιοχή που περικλείεται από τις οδούς Ριζάρη, Πλουτάρχου, Κλεομένους, Μελίνας Μερκούρη, Κόνιαρη, Αναστασίου Τσόχα, Λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας, Καισαρείας, Μιχαλακοπούλου, Αλκμάνος, Ίωνος Δραγούμη, Λεωφόρο Βασιλέως Αλεξάνδρου, Ευφρονίου και Ριζάρη.
Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΣ., η απαγόρευση επιβάλλεται λόγω του σοβαρού κινδύνου για τη δημόσια ασφάλεια που ενδέχεται να προκύψει από τη διεξαγωγή συναθροίσεων και μηχανοκίνητων πορειών, καθώς και της πιθανότητας διάπραξης σοβαρών εγκλημάτων κατά της ζωής, της σωματικής ακεραιότητας και της ιδιοκτησίας.
Παράλληλα, σύμφωνα με την αστυνομική ανακοίνωση, απειλείται σοβαρή διατάραξη της κοινωνικοοικονομικής ζωής τόσο στη συγκεκριμένη περιοχή όσο και στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου Αθηναίων.
Χιλιάδες αστυνομικοί και drones
Παράλληλα με τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, θα εφαρμοστούν αυστηρά μέτρα αστυνόμευσης για την ασφαλή διεξαγωγή και ολοκλήρωση της επίσκεψης του Αμερικανού αξιωματούχου.
Στα μέτρα θα συμμετάσχουν χιλιάδες αστυνομικοί από όλες τις συναρμόδιες υπηρεσίες, μεταξύ άλλων από τα Μέτρα Τάξης, την Αστυνομία Αθηνών, την Ασφάλεια και την Τροχαία.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η χρήση drones, τα οποία θα πραγματοποιούν εναέρια επιτήρηση.
