Το δικό του εκτεταμένο πλέγμα ελέγχων σε οδικούς άξονες, σημεία διέλευσης και μετακινήσεις που συνδέονται με την κτηνοτροφική δραστηριότητα έχει αναπτύξει τους τελευταίους μήνες το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σε στενή συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία, στο πλαίσιο της μάχης για τον περιορισμό της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.
Οι έλεγχοι επικεντρώνονται κυρίως σε οχήματα που μεταφέρουν ζωντανά ζώα και ζωικά προϊόντα, με βασικό στόχο τη διασταύρωση των συνοδευτικών εγγράφων, αλλά και την επιβεβαίωση ότι τηρούνται οι περιορισμοί στις μετακινήσεις που έχουν τεθεί για να ανακοπεί η εξάπλωση της ζωονόσου. Την ίδια ώρα, η ΕΛ.ΑΣ. στηρίζει ενεργά την εφαρμογή των μέτρων στις ζώνες προστασίας και επιτήρησης γύρω από μολυσμένες εκτροφές, ενισχύοντας την επιτήρηση σε περιοχές όπου έχουν ήδη εντοπιστεί εστίες.
Όπως ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, η αντιμετώπιση της ευλογιάς αποτελεί μια συνολική προσπάθεια που απαιτεί κανόνες, συνέπεια και διαρκή επιτήρηση. Όπως υπογράμμισε, η συνεργασία του ΥΠΑΑΤ με την Ελληνική Αστυνομία ενισχύει την αποτελεσματικότητα των μέτρων βιοασφάλειας, αποτρέπει παράνομες μετακινήσεις και στηρίζει έμπρακτα τις κτηνιατρικές υπηρεσίες και τις Περιφέρειες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή.
Ευλογιά αιγοπροβάτων: Κρίσιμο στοίχημα η πασχαλινή περίοδος
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην περίοδο που προηγείται του Πάσχα, καθώς πρόκειται για μια φάση με αυξημένες μετακινήσεις και μεγαλύτερη πίεση για τους ελεγκτικούς μηχανισμούς. Σύμφωνα με τον κ. Πρωτοψάλτη, όλοι οι εμπλεκόμενοι, από κτηνοτρόφους μέχρι μεταφορείς, καλούνται να τηρήσουν ευλαβικά τα μέτρα, ώστε να παραμείνουν χαμηλά τα κρούσματα και να μη δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για ένα νέο κύμα έξαρσης.
Το μήνυμα που εκπέμπεται από το υπουργείο είναι σαφές: μηδενική ανοχή στην παραβατικότητα.
Με βάση τα ισχύοντα πρωτόκολλα, σε κάθε περιοχή όπου καταγράφεται κρούσμα ενεργοποιούνται συγκεκριμένες ζώνες περιορισμού. Η ζώνη προστασίας εκτείνεται έως τα 5 χιλιόμετρα από τη μολυσμένη εκτροφή, ενώ ακολουθεί η ζώνη επιτήρησης από τα 5 έως τα 20 χιλιόμετρα. Παράλληλα, προβλέπεται και μια ευρύτερη ζώνη περιορισμών από τα 20 έως τα 40 χιλιόμετρα, όπου εφαρμόζονται ειδικοί κανόνες για τις μετακινήσεις ζώων. Στόχος αυτών των μέτρων είναι να αποτραπεί η μετάδοση της νόσου και να προστατευθεί η κτηνοτροφική παραγωγή.
Κεντρικός στόχος των ελέγχων είναι να μπλοκάρονται εγκαίρως περιστατικά παράνομης διακίνησης ζώων ή ζωικών προϊόντων που θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν νέα διασπορά της ευλογιάς. Οι αρχές θεωρούν ότι η αυστηρή εφαρμογή των κανόνων βιοασφάλειας είναι απολύτως κρίσιμη, καθώς ακόμη και μεμονωμένες παραβιάσεις μπορούν να υπονομεύσουν το συνολικό σχέδιο ανάσχεσης.
Τα συγκεντρωτικά στοιχεία των ελέγχων
Η εικόνα της επιχείρησης αποτυπώνεται στα επίσημα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί από την έναρξή της. Από τις 14 Οκτωβρίου 2025 έως και τις 4 Μαρτίου 2026 πραγματοποιήθηκαν συνολικά 21.755 έλεγχοι οχημάτων. Στο ίδιο διάστημα βεβαιώθηκαν 53 παραβάσεις, έγιναν 56 συλλήψεις και καταγράφηκαν 417 παροχές συνδρομής από την Ελληνική Αστυνομία.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν τη συστηματική παρουσία των ελεγκτικών μηχανισμών στο πεδίο, αλλά και την προσπάθεια να ενισχυθεί η επιτήρηση σε περιοχές με αυξημένη κινητικότητα που σχετίζεται με την κτηνοτροφία.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η εικόνα του τελευταίου διαστήματος. Από την 1η Φεβρουαρίου έως και τις 4 Μαρτίου πραγματοποιήθηκαν 5.020 έλεγχοι οχημάτων και 5.935 έλεγχοι ατόμων, ενώ οι συλλήψεις στο ίδιο διάστημα έφτασαν τις 19. Πρόκειται για μια εξέλιξη που αποτυπώνει την εντατικοποίηση της επιχειρησιακής παρουσίας σε περιοχές όπου εντοπίζονται παραβάσεις ή αυξημένος κίνδυνος.
Οι παραβάσεις αφορούν κυρίως την παραβίαση μέτρων βιοασφάλειας και περιορισμών μετακίνησης. Σε πολλές περιπτώσεις διαπιστώνονται μετακινήσεις αιγοπροβάτων χωρίς τα απαραίτητα έγγραφα, μεταφορές εκτός των επιτρεπόμενων ζωνών ή παραβίαση των κανόνων που αφορούν τη βόσκηση σε περιόδους αυξημένης επιτήρησης.
Οι υποθέσεις που δείχνουν το πρόβλημα στο πεδίο
Χαρακτηριστική είναι η πρόσφατη υπόθεση στη Ναυπακτία, όπου αστυνομικοί εντόπισαν τρία άτομα να μεταφέρουν συνολικά 36 πρόβατα και 8 αρνιά. Παρότι τα ζώα έφεραν τη νόμιμη σήμανση, οι μεταφορείς δεν διέθεταν τα απαραίτητα έγγραφα μετακίνησης, με αποτέλεσμα να προχωρήσουν οι συλλήψεις.
Ανάλογες περιπτώσεις καταγράφηκαν και σε άλλες περιοχές της χώρας. Στη Λάρισα και στα Φάρσαλα έγιναν συλλήψεις για βόσκηση ζώων σε αποστάσεις εκατοντάδων μέτρων από τις εκτροφές, πρακτική που απαγορεύεται με βάση τα μέτρα επιτήρησης. Στη Μαγνησία, επίσης, εντοπίστηκε κοπάδι να βόσκει περίπου δύο χιλιόμετρα μακριά από την εκτροφή, κατά παράβαση των ισχυόντων περιορισμών.
Οι υποθέσεις αυτές αναδεικνύουν τις δυσκολίες πλήρους εφαρμογής των μέτρων, αλλά ταυτόχρονα και τη σημασία της συνεχούς επιτήρησης για τον εντοπισμό παραβατικών πρακτικών πριν αυτές οδηγήσουν σε νέα διασπορά.
Ιδιαίτερο βάρος έχουν και τα στοιχεία του Φεβρουαρίου, καθώς μέσα σε μόλις 26 ημέρες καταγράφηκαν 13 παραβάσεις και πραγματοποιήθηκαν 14 συλλήψεις. Παρότι το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα είναι πολύ μικρότερο σε σύγκριση με το τετράμηνο Οκτωβρίου-Ιανουαρίου, οι συλλήψεις του Φεβρουαρίου αντιστοιχούν σχεδόν στο 40% όσων είχαν γίνει στο προηγούμενο διάστημα, όταν είχαν καταγραφεί 37 συλλήψεις.
Μέχρι στιγμής, μέσα στον Μάρτιο, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί πέντε συλλήψεις για παραβίαση των μέτρων πρόληψης ζωονόσων. Συγκεκριμένα, το διήμερο 1 και 2 Μαρτίου στη Ναύπακτο έγιναν τρεις συλλήψεις, ενώ στις 4 Μαρτίου συνελήφθη ένας 57χρονος αλλοδαπός σε χωριό του δήμου Λαγκαδά Θεσσαλονίκης και ακόμη ένα άτομο σε αγροτική περιοχή στο Τριάδι Θεσσαλονίκης.
Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι η επιχειρησιακή πίεση παραμένει αυξημένη και οι έλεγχοι συνεχίζονται με αμείωτη ένταση. Από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων διαμηνύουν ότι το επόμενο διάστημα το σχέδιο θα συνεχιστεί, με βασικό στόχο να αποτρέπονται μετακινήσεις που παραβιάζουν τους περιορισμούς, να περιορίζεται ο κίνδυνος διασποράς της ευλογιάς των αιγοπροβάτων και να προστατεύεται η κτηνοτροφία της χώρας.
