Μια απροσδόκητη ένδειξη για την ταχύτητα με την οποία γερνά ο εγκέφαλος ενδέχεται να βρίσκεται στο έντερο, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα, η οποία εντόπισε σύνδεση μεταξύ της εγκεφαλικής γήρανσης, των γνωστικών επιδόσεων και συγκεκριμένων χαρακτηριστικών του μικροβιώματος.
Ερευνητές του UCLA διαπίστωσαν ότι οι ενήλικες των οποίων ο εγκέφαλος εμφάνιζε μεγαλύτερη «βιολογική ηλικία» σε σχέση με την πραγματική τους ηλικία παρουσίαζαν παράλληλα χειρότερες επιδόσεις στη μνήμη εργασίας και στις εκτελεστικές λειτουργίες, καθώς και περισσότερα συμπτώματα κατάθλιψης.
Σε μία από τις ομάδες που εξετάστηκαν καταγράφηκε επίσης ένα ιδιαίτερο μοτίβο μικροβίων και μεταβολιτών του εντέρου.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό eBioMedicine, ανέλυσε εγκεφαλικές απεικονίσεις 1.462 ενηλίκων από τρεις διαφορετικές ομάδες.
Οι επιστήμονες δημιούργησαν ένα μοντέλο για να υπολογίσουν την «ηλικία» του εγκεφάλου με βάση τον τρόπο επικοινωνίας μεταξύ διαφορετικών περιοχών του και στη συνέχεια συνέκριναν το αποτέλεσμα με την πραγματική ηλικία κάθε συμμετέχοντα.
«Η γήρανση του εγκεφάλου δεν αρχίζει ξαφνικά όταν μεγαλώνουμε. Τα βιολογικά σημάδια μπορεί να είναι ανιχνεύσιμα δεκαετίες νωρίτερα», εξήγησε η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Αρπάνα Τσερτς.
Η σύνδεση με το έντερο
Οι ερευνητές ονόμασαν τη διαφορά μεταξύ της προβλεπόμενης και της πραγματικής ηλικίας του εγκεφάλου «Δείκτη Γήρανσης του Εγκεφάλου».
Όσο υψηλότερος ήταν ο συγκεκριμένος δείκτης, τόσο χειρότερες ήταν κατά κανόνα οι επιδόσεις σε γνωστικές λειτουργίες, ιδιαίτερα στη μνήμη εργασίας και στις εκτελεστικές λειτουργίες.
Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον προέκυψε όταν οι επιστήμονες εξέτασαν ξεχωριστή ομάδα 344 ενηλίκων και συνέκριναν τα δεδομένα για την ηλικία του εγκεφάλου με στοιχεία από το μικροβίωμα και τους μεταβολίτες του εντέρου.
Εντοπίστηκαν συσχετίσεις με συγκεκριμένες ομάδες μικροοργανισμών και ενώσεις, μεταξύ των οποίων κεραμίδια, 24-υδροξυχοληστερόλη και δικαρβοξυλικά οξέα.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα παραπέμπουν σε νευροανοσολογικούς, αγγειακούς, συναπτικούς και μιτοχονδριακούς μηχανισμούς, οι οποίοι θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην κατανόηση του γιατί ο εγκέφαλος ορισμένων ανθρώπων φαίνεται να γερνά ταχύτερα.
Δεν σημαίνει ότι τα προβιοτικά «φρενάρουν» τη γήρανση
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν πως η αλλαγή του μικροβιώματος μπορεί να κάνει τον εγκέφαλο νεότερο. Πρόκειται για μελέτη παρατήρησης σε μία χρονική στιγμή, επομένως μπορεί να εντοπίσει συσχετίσεις, όχι όμως να αποδείξει σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Αυτό σημαίνει ότι τα ευρήματα δεν αποτελούν λόγο για αυθαίρετη λήψη προβιοτικών ή για εξετάσεις μικροβιώματος με στόχο την «αντιγήρανση» του εγκεφάλου.
Η σημασία της έρευνας βρίσκεται κυρίως στο γεγονός ότι ορισμένα βιολογικά σημάδια που συνδέονται με την εγκεφαλική γήρανση μπορεί να εμφανίζονται πολύ νωρίτερα από όσο πιστεύαμε.
