Σε πλήρη επιχειρησιακή ανάπτυξη έθεσε η Σαουδική Αραβία τον κρίσιμο αγωγό Ανατολής–Δύσης, ενεργοποιώντας το στρατηγικό της σχέδιο έκτακτης ανάγκης για την παράκαμψη των Στενά του Ορμούζ.

Ο αγωγός λειτουργεί πλέον στο μέγιστο της δυναμικότητάς του, μεταφέροντας έως και 7 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, σε μια προσπάθεια να διατηρηθεί η ροή ενέργειας μετά το ουσιαστικό «μπλοκάρισμα» της βασικής εξαγωγικής οδού του Κόλπου.

Η εναλλακτική διαδρομή που κρατά όρθια την αγορά

Το πετρέλαιο διοχετεύεται πλέον προς το λιμάνι της Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου δεξαμενόπλοια φορτώνουν και αναχωρούν για τις διεθνείς αγορές.

Οι ροές έχουν ήδη φτάσει σε υψηλά επίπεδα:

  • περίπου 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως εξάγονται ως αργό
  • επιπλέον 700.000 – 900.000 βαρέλια σε προϊόντα διύλισης
  • περίπου 2 εκατ. βαρέλια κατευθύνονται σε εγχώρια διυλιστήρια

Η ενεργοποίηση αυτής της διαδρομής αποτελεί καθοριστικό παράγοντα σταθεροποίησης, καθώς αποτρέπει – τουλάχιστον προς το παρόν – μια ανεξέλεγκτη εκτίναξη των τιμών.

Δεν καλύπτει το πλήγμα του Ορμούζ

Παρά τη σημασία του, ο αγωγός δεν μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως τα Στενά του Ορμούζ.

Πριν την κρίση, από το συγκεκριμένο πέρασμα διέρχονταν περίπου 15 εκατ. βαρέλια ημερησίως, δηλαδή υπερδιπλάσια ποσότητα από αυτή που μπορεί να διοχετευτεί μέσω της νέας διαδρομής.

Αυτό σημαίνει ότι η αγορά εξακολουθεί να λειτουργεί υπό έντονη πίεση, με τον κίνδυνο ελλείψεων να παραμένει ενεργός.

Νέος κίνδυνος: Η Ερυθρά Θάλασσα

Η μετατόπιση των ροών προς την Ερυθρά Θάλασσα δημιουργεί όμως ένα νέο γεωπολιτικό ρίσκο.

Οι αντάρτες Χούθι στην Υεμένη έχουν ήδη δηλώσει ότι εμπλέκονται στη σύγκρουση, αυξάνοντας την ανησυχία ότι η περιοχή μπορεί να εξελιχθεί σε νέο μέτωπο έντασης.

Αν και μέχρι στιγμής δεν έχουν στοχοποιηθεί δεξαμενόπλοια στο στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, το παρελθόν δείχνει ότι η ναυσιπλοΐα δεν θεωρείται ασφαλής:

  • επιθέσεις με drones
  • πυραυλικά πλήγματα
  • απειλές κατά εμπορικών πλοίων

Όλα αυτά συνθέτουν ένα περιβάλλον υψηλού ρίσκου για την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.

Ένα σχέδιο δεκαετιών μπαίνει σε εφαρμογή

Ο αγωγός Ανατολής–Δύσης δεν είναι μια λύση της στιγμής. Πρόκειται για μια υποδομή μήκους άνω των 1.000 χιλιομέτρων, που συνδέει τα πετρελαϊκά κοιτάσματα της ανατολικής Σαουδικής Αραβίας με την Ερυθρά Θάλασσα.

Η κατασκευή του ξεκίνησε μετά τον πόλεμο Ιράν–Ιράκ τη δεκαετία του 1980, όταν οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια είχαν αναδείξει την ανάγκη για εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγής.

Σήμερα, αυτό το σχέδιο αποδεικνύεται κρίσιμο.

Ο ρόλος του «τελευταίου προμηθευτή»

Η Σαουδική Αραβία επιβεβαιώνει για ακόμη μία φορά τον ρόλο της ως «τελευταίου προμηθευτή» της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου.

Με ταχύτατη ενεργοποίηση του μηχανισμού έκτακτης ανάγκης, το Ριάντ κατάφερε να:

  • περιορίσει το σοκ στην προσφορά
  • διατηρήσει τη ροή προς τις αγορές
  • ενισχύσει την εικόνα αξιοπιστίας του

Ωστόσο, η ισορροπία παραμένει εύθραυστη.

Ο αγωγός Ανατολής–Δύσης λειτουργεί σήμερα ως σωσίβιο για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Δεν αρκεί όμως για να καλύψει πλήρως το κενό που αφήνει το Ορμούζ.

Και όσο η κρίση επεκτείνεται γεωγραφικά, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν υπάρχει εναλλακτική διαδρομή, αλλά πόσο ασφαλής μπορεί να παραμείνει.

Διαβάστε ακόμη: