Ουγγαρία: Οι πρώτες μεγάλες θεσμικές αλλαγές της κυβέρνησης Peter Magyar

Η κυβέρνηση του Peter Magyar κατέθεσε στη Βουλή της Ουγγαρίας σχέδιο συνταγματικής αναθεώρησης, ανοίγοντας τον δρόμο για τις πρώτες μεγάλες θεσμικές αλλαγές μετά την εκλογική νίκη του κόμματος Tisza τον Απρίλιο και την ολοκλήρωση της μακράς περιόδου διακυβέρνησης του Viktor Orbán.

Η συνταγματική τροπολογία, η οποία αναμένεται να εγκριθεί χάρη στην κοινοβουλευτική υπερπλειοψηφία της κυβέρνησης, προβλέπει την πρόωρη λήξη της θητείας του Προέδρου της Δημοκρατίας Tamás Sulyok, πριν από τη συμπλήρωση της πενταετούς θητείας του. Ο Peter Magyar είχε επανειλημμένα ζητήσει από τον πρόεδρο να παραιτηθεί οικειοθελώς, χωρίς όμως αποτέλεσμα.

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι «η ανοικοδόμηση της Ουγγαρίας δεν μπορεί να ξεκινήσει όσο το ανώτατο πολιτειακό αξίωμα παραμένει στα χέρια ενός προσώπου που συνέβαλε στην αποδόμηση της ουγγρικής δημοκρατίας και στήριξε μια κυβέρνηση η οποία αποδυνάμωσε το κράτος δικαίου».

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της κυβέρνησης, το Κοινοβούλιο θα εκλέξει νέο Πρόεδρο της Δημοκρατίας μέσα στο καλοκαίρι, με θητεία που θα διαρκέσει έως πέντε χρόνια ή έως την υιοθέτηση νέου Συντάγματος. Παράλληλα, από τον Σεπτέμβριο αναμένεται να ξεκινήσει η διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης για τη σύνταξη νέου καταστατικού χάρτη της χώρας.

Το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμη σειρά παρεμβάσεων στη λειτουργία των θεσμών. Μεταξύ άλλων, μειώνεται η διάρκεια της θητείας των δικαστών του Συνταγματικού Δικαστηρίου και θεσπίζεται ανώτατο όριο ηλικίας τα 70 έτη για την άσκηση των καθηκόντων τους. Η αλλαγή αυτή οδηγεί και στην αποχώρηση του προέδρου του δικαστηρίου Peter Polt, ο οποίος συμπληρώνει το όριο ηλικίας τον Σεπτέμβριο.

Παράλληλα, επεκτείνονται οι αρμοδιότητες του Συνταγματικού Δικαστηρίου, το οποίο ανακτά τη δυνατότητα ελέγχου νομοθετημάτων που αφορούν τον κρατικό προϋπολογισμό, αρμοδιότητα που είχε περιοριστεί τα προηγούμενα χρόνια. Εισάγεται επίσης όριο τριών τετραετών θητειών για τους βουλευτές, ενώ καταργείται το δικαίωμα του Δημοσιονομικού Συμβουλίου να ασκεί βέτο στον προϋπολογισμό.

Στις σημαντικότερες προβλέψεις του σχεδίου περιλαμβάνεται και η σύσταση Εθνικής Αρχής Ανάκτησης Δημόσιας Περιουσίας, με αποστολή τον εντοπισμό και την ανάκτηση κρατικών περιουσιακών στοιχείων που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, μεταβιβάστηκαν ή χρησιμοποιήθηκαν παράτυπα κατά την περίοδο διακυβέρνησης του Viktor Orbán.

Η κυβέρνηση Peter Magyar παρουσιάζει τις αλλαγές ως μέρος της δέσμευσής της για την αποκατάσταση των θεσμικών ισορροπιών, την ενίσχυση του κράτους δικαίου και την επαναπροσέγγιση της Ουγγαρίας με τον ευρωπαϊκό πυρήνα. Οι προτεινόμενες αλλαγές αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης το επόμενο διάστημα, καθώς σηματοδοτούν την πρώτη μεγάλη αναδιάρθρωση του ουγγρικού θεσμικού πλαισίου μετά την αλλαγή κυβέρνησης.