Θετική αποτίμηση για σειρά μεταρρυθμίσεων που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια στην ελληνική Δικαιοσύνη καταγράφει ο ΟΟΣΑ, αναγνωρίζοντας πρόοδο κυρίως στην ψηφιοποίηση, στην αναδιοργάνωση του δικαστικού συστήματος και στη βελτίωση των διαδικασιών που σχετίζονται με την οικονομία και τις επενδύσεις.
Η εικόνα, πάντως, δεν είναι μονοδιάστατη. Ο Οργανισμός επισημαίνει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει ανάγκη από ταχύτερες δικαστικές διαδικασίες, καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων και πιο ουσιαστική σύνδεση της τεχνολογίας με τις ανάγκες πολιτών και επιχειρήσεων.
Ξεχωρίζει η μεταρρύθμιση του δικαστικού χάρτη
Στις παρεμβάσεις που αναγνωρίζονται θετικά περιλαμβάνεται η μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος του 2024, με στόχο την καλύτερη κατανομή των υποθέσεων και την ταχύτερη εκδίκαση.
Ο ΟΟΣΑ καταγράφει επίσης ως σημαντική εξέλιξη το νέο πλαίσιο αφερεγγυότητας και τις αλλαγές που διευκολύνουν την εκκαθάριση υποθέσεων «κόκκινων» δανείων και την προστασία των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας.
Πρόοδος στην ψηφιοποίηση
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ψηφιακή μετάβαση.
Η Ελλάδα έχει εντάξει τη Δικαιοσύνη τόσο στη Βίβλο Ψηφιακού Μετασχηματισμού όσο και στη στρατηγική ψηφιακής μετάβασης 2021–2027, ενώ έχουν προχωρήσει ηλεκτρονικές διαδικασίες, ψηφιακά αρχεία και εργαλεία που διευκολύνουν τη διαχείριση υποθέσεων.
Σε ευρύτερο επίπεδο δημόσιας διοίκησης, η Ελλάδα εμφανίζεται πλέον οριακά πάνω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ στον Δείκτη Ψηφιακής Διακυβέρνησης, με βαθμολογία 0,71 έναντι 0,70.
Το μεγάλο αγκάθι παραμένουν οι καθυστερήσεις
Παρά την πρόοδο, ο ΟΟΣΑ εξακολουθεί να εντοπίζει ως βασικό πρόβλημα τη μεγάλη διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών.
Οι καθυστερήσεις επηρεάζουν όχι μόνο τους πολίτες αλλά και το επιχειρηματικό περιβάλλον, καθώς επιβαρύνουν την εκτέλεση συμβάσεων, τις διαδικασίες αφερεγγυότητας και την αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων.
Γι’ αυτό και η βασική σύσταση παραμένει η περαιτέρω μείωση του χρόνου απονομής της Δικαιοσύνης, αξιοποιώντας τις αλλαγές που έχουν ήδη γίνει.
Από την ψηφιοποίηση στο «digital by design»
Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει επίσης ότι δεν αρκεί απλώς να μεταφέρονται οι υφιστάμενες διαδικασίες από το χαρτί στην οθόνη.
Η επόμενη φάση απαιτεί επανασχεδιασμό των υπηρεσιών από την αρχή, με επίκεντρο τον πολίτη, καλύτερη διασύνδεση των συστημάτων και αποτελεσματικότερη χρήση των δεδομένων.
Σε αυτό το πεδίο η Ελλάδα έχει ακόμη απόσταση να καλύψει, καθώς διαθέτει στρατηγική ψηφιακού μετασχηματισμού για τη Δικαιοσύνη, αλλά δεν κατατάσσεται ακόμη στις χώρες με πλήρως ανεπτυγμένη προσέγγιση «digital by design».
Θετικό σήμα, αλλά όχι τέλος της διαδρομής
Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι επομένως αυτή μιας χώρας που έχει προχωρήσει σε σημαντικές θεσμικές και ψηφιακές αλλαγές, χωρίς όμως να έχει λύσει ακόμη το χρόνιο πρόβλημα της ταχύτητας.
Για την ελληνική Δικαιοσύνη, το επόμενο στοίχημα είναι οι μεταρρυθμίσεις να αρχίσουν να γίνονται ορατές στην καθημερινότητα: λιγότερες καθυστερήσεις, ταχύτερες αποφάσεις και πιο εύκολη πρόσβαση για πολίτες και επιχειρήσεις.
