Η εποχή του φθηνού χρήματος φαίνεται πως απομακρύνεται όλο και περισσότερο. Νέα έρευνα της Wall Street Journal μεταξύ οικονομολόγων δείχνει ότι οι υψηλές αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στις ΗΠΑ δεν αντιμετωπίζονται πλέον ως μια προσωρινή αναταραχή, αλλά ως ένα φαινόμενο που μπορεί να συνοδεύσει την παγκόσμια οικονομία για το υπόλοιπο της δεκαετίας.
Οι 71 αναλυτές που συμμετείχαν στην έρευνα αναμένουν ότι η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς θα διαμορφωθεί στο 5,1% στο τέλος του 2026, ενώ προβλέπουν 4,96% στα μέσα του 2027 και 4,78% στο τέλος της ίδιας χρονιάς. Οι εκτιμήσεις αυτές είναι αισθητά υψηλότερες από εκείνες του καλοκαιριού.
Τρεις λόγοι κρατούν τις αποδόσεις ψηλά
Η βασική εξήγηση βρίσκεται στον συνδυασμό ισχυρότερης ανάπτυξης, επίμονου πληθωρισμού και αυξανόμενου δημόσιου χρέους.
Οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι, ακόμη κι αν ο πληθωρισμός αποκλιμακωθεί σταδιακά, η αμερικανική οικονομία θα συνεχίσει να χρειάζεται υψηλά επιτόκια για μεγαλύτερο διάστημα. Παράλληλα, η ανάγκη χρηματοδότησης τεράστιων ελλειμμάτων αναγκάζει το αμερικανικό Δημόσιο να εκδίδει μεγάλες ποσότητες νέου χρέους, αυξάνοντας την προσφορά ομολόγων και πιέζοντας τις τιμές τους χαμηλότερα και τις αποδόσεις υψηλότερα.
Η AI παίζει κι αυτή ρόλο
Υπάρχει όμως και ένας λιγότερο προφανής παράγοντας: η τεχνητή νοημοσύνη.
Οι τεράστιες επενδύσεις σε data centers, chips, ενεργειακές υποδομές και δίκτυα αυξάνουν τη ζήτηση για κεφάλαια. Αυτό ενισχύει τις προσδοκίες ανάπτυξης, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί πρόσθετη πίεση στο κόστος χρήματος.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Northern Trust, Καρλ Τάνενμπαουμ, εκτιμά μάλιστα ότι η απόδοση του 10ετούς μπορεί να παραμείνει κοντά στο 5,2% έως το 2028.
Ποιοι πληρώνουν τον λογαριασμό
Οι υψηλές αποδόσεις των κρατικών ομολόγων δεν αφορούν μόνο τις αγορές.
Μεταφράζονται σε ακριβότερα στεγαστικά δάνεια, υψηλότερο κόστος εταιρικού δανεισμού και μεγαλύτερες δαπάνες εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους.
Στις ΗΠΑ, οι πληρωμές τόκων έχουν ήδη ξεπεράσει το 1,1 τρισ. δολάρια ετησίως και είναι υψηλότερες από τις στρατιωτικές δαπάνες, γεγονός που δείχνει πόσο γρήγορα το κόστος του χρέους μπορεί να γίνει κεντρικό δημοσιονομικό πρόβλημα.
Υπάρχει και η αντίθετη άποψη
Δεν συμφωνούν όλοι ότι το ακριβό χρήμα θα διαρκέσει τόσο πολύ.
Ορισμένοι οικονομολόγοι θεωρούν ότι η αγορά εργασίας είναι πιο αδύναμη από όσο φαίνεται και ότι μια περαιτέρω επιδείνωση θα μπορούσε να αναγκάσει τη Fed να αλλάξει πορεία και να μειώσει ξανά τα επιτόκια, πιέζοντας χαμηλότερα και τις αποδόσεις των ομολόγων.
Η κυρίαρχη εικόνα, πάντως, έχει αλλάξει. Εκεί όπου μέχρι πριν λίγα χρόνια οι αγορές περίμεναν επιστροφή σε αποδόσεις 3% και 4%, τώρα αρχίζουν να θεωρούν το 5% ως μια πιθανή νέα κανονικότητα.
Και αν αυτή η εκτίμηση επιβεβαιωθεί, δεν θα αλλάξει μόνο η αγορά ομολόγων. Θα αλλάξει το κόστος χρήματος για ολόκληρη την οικονομία.
