Ένα γνώριμο φάντασμα επιστρέφει πάνω από τις αγορές στην Ευρώπη. Η ισχυρή άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων ανεβάζει το κόστος δανεισμού και αναγκάζει κυβερνήσεις να επανεξετάσουν σχέδια που μέχρι πριν λίγες εβδομάδες θεωρούσαν πολιτικά διαχειρίσιμα.

Από το Παρίσι μέχρι τη Ρώμη και το Λονδίνο, οι πρώτες υποχωρήσεις είναι ήδη ορατές. Οι αγορές στέλνουν το μήνυμα ότι η περίοδος κατά την οποία τα υψηλά ελλείμματα μπορούσαν να περνούν χωρίς σοβαρές συνέπειες τελειώνει, με τους επενδυτές να απαιτούν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα και δημοσιονομική πειθαρχία.

Η Γαλλία στο μάτι του κυκλώνα

Η μεγαλύτερη πίεση καταγράφεται στη Γαλλία, όπου η διαφορά απόδοσης ανάμεσα στο γαλλικό και το γερμανικό δεκαετές ομόλογο έφτασε στα υψηλότερα επίπεδα από το 2011.

Η γαλλική κυβέρνηση παρουσίασε πακέτο μέτρων ύψους 43 δισ. ευρώ, με στόχο να περιορίσει το έλλειμμα στο 5% του ΑΕΠ το 2027, από 5,4%. Ακόμη και η Μαρίν Λεπέν εμφανίζεται πλέον πιο προσεκτική απέναντι στο ενδεχόμενο μιας πολιτικής σύγκρουσης που θα μπορούσε να προκαλέσει νέα αναταραχή στα ομόλογα.

Η αλλαγή τόνου είναι ενδεικτική του πόσο γρήγορα η αγορά μπορεί να μετατραπεί από παρατηρητή σε βασικό παράγοντα πολιτικής πίεσης.

Στροφή και σε Ιταλία και Βρετανία

Στην Ιταλία, η κυβέρνηση περιορίζει τον σχεδιαζόμενο δανεισμό για αμυντικές δαπάνες, την ώρα που το υψηλό δημόσιο χρέος εξακολουθεί να αποτελεί βασικό σημείο ανησυχίας.

Στη Βρετανία, όπου οι αποδόσεις των ομολόγων έχουν επίσης φτάσει σε υψηλά πολλών δεκαετιών, η συζήτηση έχει φτάσει ακόμη και στο κόστος του γνωστού συστήματος «triple lock» για τις κρατικές συντάξεις.

Η κοινή συνισταμένη είναι μία: οι κυβερνήσεις αρχίζουν να μετρούν ξανά κάθε νέα δαπάνη με βάση όχι μόνο το πολιτικό της όφελος, αλλά και την αντίδραση των αγορών.

Οι Βρυξέλλες σκληραίνουν τη στάση τους

Το νέο περιβάλλον έχει αλλάξει και τον τόνο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Ο αρμόδιος επίτροπος για την Οικονομία Βάλντις Ντομπρόβσκις έστειλε σαφές μήνυμα υπέρ της δημοσιονομικής σύνεσης, απορρίπτοντας αιτήματα για πρόσθετη ευελιξία από χώρες όπως η Ελλάδα και η Ιταλία.

Στις Βρυξέλλες αυξάνεται πλέον η ανησυχία ότι οι χώρες της Ευρωζώνης υποτιμούν τον κίνδυνο που δημιουργεί ο συνδυασμός υψηλού χρέους, ακριβότερου δανεισμού και αυξημένων ενεργειακών πιέσεων.

Οι «bond vigilantes» επιστρέφουν

Στην αγορά επανέρχεται έτσι ένας παλιός όρος: bond vigilantes, οι επενδυτές που «τιμωρούν» μέσω μαζικών πωλήσεων ομολόγων κυβερνήσεις τις οποίες θεωρούν δημοσιονομικά απείθαρχες.

Η σημερινή κατάσταση απέχει ακόμη από την κρίση χρέους της προηγούμενης δεκαετίας. Όμως οι πρώτες πολιτικές κινήσεις δείχνουν ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν πάρει το μήνυμα.

Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο: η δημοσιονομική πειθαρχία επιστρέφει όχι μόνο επειδή την απαιτούν οι ευρωπαϊκοί κανόνες, αλλά επειδή πλέον την επιβάλλει ξανά η ίδια η αγορά.

Διαβάστε ακόμη: