Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή αρχίζει να αφήνει έντονο αποτύπωμα και στο παγκόσμιο εμπόριο, προκαλώντας αυξημένο κόστος μεταφοράς και σημαντικές αναπροσαρμογές στα δρομολόγια των container ships μεγάλων ναυτιλιακών εταιρειών.

Η εμπόλεμη κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου έχει οδηγήσει αρκετές ναυτιλιακές τακτικών γραμμών (liners) σε αναθεώρηση των διαδρομών τους, σε παράκαμψη κρίσιμων σημείων ναυσιπλοΐας αλλά και σε επιβολή πρόσθετων χρεώσεων προκειμένου να καλύψουν το αυξημένο λειτουργικό κόστος.

Την ίδια στιγμή, η αυξημένη αβεβαιότητα στις θαλάσσιες μεταφορές αρχίζει να αποτυπώνεται και στους ναύλους των εμπορευματοκιβωτίων, δημιουργώντας νέα δεδομένα για την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.

Έκτακτες χρεώσεις από τους ναυτιλιακούς κολοσσούς

Η επιδείνωση της κατάστασης ασφαλείας στην περιοχή της Μέσης Ανατολής προκαλεί σημαντικές πιέσεις στη ναυτιλιακή βιομηχανία, επηρεάζοντας τόσο τη διαθεσιμότητα καυσίμων όσο και τη λειτουργία των θαλάσσιων μεταφορικών δικτύων.

Η A.P. Moller-Maersk, ένας από τους μεγαλύτερους ναυτιλιακούς ομίλους μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο, ανακοίνωσε την επιβολή έκτακτης επιπλέον χρέωσης καυσίμων (Emergency Bunker Surcharge – EBS) στο παγκόσμιο δίκτυό της.

Η εταιρεία επικαλείται τις διαταραχές στη διαθεσιμότητα και τη διακίνηση ναυτιλιακών καυσίμων που συνδέονται με τις εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο.

Το μέτρο θα τεθεί σε ισχύ από τις 25 Μαρτίου 2026 και θα επανεξετάζεται ανά δεκατέσσερις ημέρες, ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά.

Σε ανακοίνωσή της, η Maersk τονίζει ότι το προσωρινό τέλος κρίθηκε απαραίτητο προκειμένου να διασφαλιστεί η πρόσβαση σε επαρκείς ποσότητες καυσίμων και να διατηρηθεί η σταθερότητα του παγκόσμιου δικτύου μεταφοράς φορτίων.

Αντίστοιχη κίνηση ανακοίνωσε και η CMA CGM, η οποία θα επιβάλει έκτακτη χρέωση καυσίμων (Emergency Fuel Surcharge – EFS) από τις 16 Μαρτίου 2026, επικαλούμενη την έντονη άνοδο των τιμών καυσίμων και τη γεωπολιτική αστάθεια στην περιοχή.

Οι κινήσεις αυτές αντανακλούν την αυξανόμενη πίεση που δέχεται ο κλάδος των θαλάσσιων μεταφορών από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, καθώς οι εταιρείες καλούνται να διαχειριστούν υψηλότερα λειτουργικά κόστη αλλά και αυξημένους κινδύνους για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Άνοδος στα ναύλα των εμπορευματοκιβωτίων

Η επίδραση της κρίσης είναι ήδη εμφανής και στους ναύλους μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ναυτιλιακής συμβουλευτικής εταιρείας Drewry, ο Παγκόσμιος Δείκτης Εμπορευματοκιβωτίων (World Container Index – WCI) κατέγραψε αυτή την εβδομάδα αύξηση 8%, φθάνοντας τα 2.123 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο 40 ποδών.

Η άνοδος αυτή αποδίδεται κυρίως στην αύξηση των τιμών στις διαδρομές Ασίας – Ευρώπης, ενώ ανοδικά κινήθηκαν και οι ναύλοι στη γραμμή Ασίας – Βόρειας Αμερικής.

Ειδικότερα:

  • Η τιμή στη γραμμή Σανγκάη – Ρότερνταμ αυξήθηκε κατά 19%, φθάνοντας τα 2.443 δολάρια ανά container 40 ποδών.
  • Στη γραμμή Σανγκάη – Γένοβα σημειώθηκε αύξηση 10%, στα 3.120 δολάρια.

Παράλληλα, έχουν ανακοινωθεί πέντε ακυρώσεις δρομολογίων στην αγορά Ασίας – Ευρώπης για την επόμενη εβδομάδα, γεγονός που δείχνει ότι οι ναυτιλιακές επιχειρούν να διαχειριστούν τη χωρητικότητα διατηρώντας ανοδική πίεση στις τιμές.

Η Drewry εκτιμά ότι οι τιμές ενδέχεται να συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία τις επόμενες εβδομάδες.

Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στις μεταφορές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι ναύλοι από Σαγκάη προς Λος Άντζελες αυξήθηκαν κατά 4%, φθάνοντας τα 2.503 δολάρια, ενώ από Σαγκάη προς Νέα Υόρκη ενισχύθηκαν κατά 3%, στα 3.080 δολάρια ανά container 40 ποδών.

Τα πλοία παρακάμπτουν την Ερυθρά Θάλασσα

Την ίδια ώρα, ολοένα και περισσότερα container ships επιλέγουν να παρακάμψουν την Ερυθρά Θάλασσα και να κατευθυνθούν προς την Ευρώπη μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας στη νότια Αφρική.

Η επιλογή αυτή συνεπάγεται μεγαλύτερη διάρκεια ταξιδιών αλλά και αυξημένο κόστος μεταφοράς.

Σύμφωνα με τη Drewry, κατά το δεκαπενθήμερο που έληξε στις 8 Μαρτίου, συνολικά 314 πλοία ακολούθησαν τη συγκεκριμένη διαδρομή, έναντι 309 την προηγούμενη περίοδο, επιβεβαιώνοντας ότι η παράκαμψη της Αφρικής παραμένει η βασική εναλλακτική σύνδεση μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.

Παράλληλα, ορισμένες μεγάλες ναυτιλιακές εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τη Διώρυγα του Σουέζ για τη σύνδεση με λιμάνια της βόρειας Ερυθράς Θάλασσας, κυρίως για την εξυπηρέτηση της αγοράς της Σαουδικής Αραβίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Drewry, 64 πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων διέσχισαν τη Διώρυγα του Σουέζ κατά το τελευταίο δεκαπενθήμερο, έναντι 44 την προηγούμενη περίοδο, γεγονός που δείχνει ότι ορισμένοι μεταφορείς εξετάζουν σταδιακά την επαναφορά των διελεύσεων.

Σημαντικές επιπτώσεις σε μεγάλα λιμάνια

Οι επιπτώσεις της κρίσης γίνονται ήδη αισθητές και σε βασικούς περιφερειακούς κόμβους μεταφόρτωσης.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του λιμανιού Jebel Ali στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, του μεγαλύτερου λιμένα εμπορευματοκιβωτίων στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης AIS της Drewry, οι εβδομαδιαίες προσεγγίσεις containerships μειώθηκαν από περίπου 100 τον Φεβρουάριο σε μόλις 18 την εβδομάδα που έληξε στις 8 Μαρτίου, ενώ το τελευταίο τριήμερο δεν καταγράφηκε καμία προσέγγιση πλοίου.

Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη σοβαρή αναστάτωση που προκαλεί η γεωπολιτική κρίση στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές, με τον κλάδο της ναυτιλίας να βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξημένα κόστη, αλλαγές δρομολογίων και νέα δεδομένα στο παγκόσμιο εμπόριο.

Διαβάστε ακόμη: