Το γεωπολιτικό θερμόμετρο στη Μέση Ανατολή δεν ανεβάζει μόνο τον κίνδυνο στρατιωτικής κλιμάκωσης. Ανεβάζει πλέον και τον λογαριασμό για την παγκόσμια οικονομία.
Σύμφωνα με εκτενή ανάλυση του Reuters, ο πόλεμος ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν έχει ήδη προκαλέσει οικονομικό σοκ άνω των 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε επιχειρήσεις σε ολόκληρο τον κόσμο — και οι επιπτώσεις μόλις αρχίζουν να αποτυπώνονται.
Η νέα κρίση χτυπά κυρίως την ενέργεια, τις μεταφορές και τις εφοδιαστικές αλυσίδες, με τις επιχειρήσεις να αντιμετωπίζουν ένα περιβάλλον που θυμίζει τις πιο δύσκολες περιόδους της πανδημίας και της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Το Ορμούζ παραλύει το παγκόσμιο εμπόριο
Στο επίκεντρο της αναταραχής βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται τεράστιο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και ενέργειας.
Ο έλεγχος της περιοχής από το Ιράν έχει προκαλέσει σοβαρές καθυστερήσεις και περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα, με αποτέλεσμα το πετρέλαιο να ξεπεράσει πλέον τα 100 δολάρια το βαρέλι — περισσότερο από 50% υψηλότερα σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τη σύγκρουση.
Το αυξημένο ενεργειακό κόστος μεταφέρεται πλέον σχεδόν σε κάθε κλάδο της οικονομίας: από τις αερομεταφορές και τη βιομηχανία μέχρι τα καταναλωτικά προϊόντα και τα τρόφιμα.
Παράλληλα, κρίσιμες πρώτες ύλες όπως αλουμίνιο, πολυαιθυλένιο, λιπάσματα και ήλιο παρουσιάζουν ήδη μεγάλες ανατιμήσεις και ελλείψεις.
Επιχειρήσεις σε κατάσταση άμυνας
Η ανάλυση καταγράφει τουλάχιστον 279 μεγάλες επιχειρήσεις που έχουν ήδη αναγκαστεί να πάρουν έκτακτα μέτρα για να περιορίσουν τις απώλειες.
Οι κινήσεις περιλαμβάνουν:
- αυξήσεις τιμών,
- περικοπές παραγωγής,
- πάγωμα προσλήψεων,
- αναστολή μερισμάτων,
- επιπλέον χρεώσεις καυσίμων,
- αλλά και αιτήματα κρατικής στήριξης.
Πολλές εταιρείες παραδέχονται πλέον ανοιχτά ότι οι προβλέψεις τους για το υπόλοιπο της χρονιάς ανατρέπονται πλήρως.
Ο επικεφαλής της Whirlpool, Μαρκ Μπίτζερ, περιέγραψε την κατάσταση ως «βιομηχανική επιβράδυνση που θυμίζει την περίοδο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης».
Η εταιρεία προχώρησε ήδη σε δραστική μείωση προβλέψεων και αναστολή μερίσματος.
Οι αεροπορικές πληρώνουν τον βαρύτερο λογαριασμό
Μεγαλύτερο πλήγμα μέχρι στιγμής δέχεται ο κλάδος των αερομεταφορών.
Οι απώλειες για τις αεροπορικές εταιρείες εκτιμώνται ήδη κοντά στα 15 δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς οι τιμές των αεροπορικών καυσίμων έχουν σχεδόν διπλασιαστεί.
Την ίδια ώρα, ολοένα και περισσότερες επιχειρήσεις από διαφορετικούς τομείς προειδοποιούν για πιέσεις στα οικονομικά τους αποτελέσματα.
Η Toyota υπολόγισε το πλήγμα στα 4,3 δισ. δολάρια, ενώ η Procter & Gamble εκτίμησε ότι τα καθαρά της κέρδη θα μειωθούν κατά περίπου 1 δισ. δολάρια.
Αντίστοιχα, η McDonald’s προειδοποίησε για μακροχρόνιο πληθωρισμό κόστους, με τον διευθύνοντα σύμβουλο Κρις Κεμπτσίνσκι να τονίζει ότι οι υψηλές τιμές καυσίμων πιέζουν κυρίως τα χαμηλότερα εισοδήματα.
Οι καταναλωτές αρχίζουν να «μαζεύονται»
Οι πρώτες ενδείξεις αλλαγής της καταναλωτικής συμπεριφοράς είναι ήδη ορατές.
«Οι καταναλωτές πλέον αποφεύγουν να αντικαθιστούν προϊόντα και προτιμούν να τα επισκευάζουν», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Μαρκ Μπίτζερ της Whirlpool, περιγράφοντας μια αγορά που αρχίζει να περνά ξανά σε φάση αβεβαιότητας και περιορισμού δαπανών.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι όσο επιβραδύνεται η ανάπτυξη, τόσο πιο δύσκολο θα γίνεται για τις επιχειρήσεις να μετακυλίουν το αυξημένο κόστος στους πελάτες χωρίς να επηρεάζεται η ζήτηση.
Νέος φόβος για πληθωρισμό και ύφεση
Η μεγαλύτερη ανησυχία πλέον είναι ότι η ενεργειακή κρίση της Μέσης Ανατολής μπορεί να πυροδοτήσει έναν νέο κύκλο πληθωρισμού την ώρα που οι οικονομίες προσπαθούν ακόμη να σταθεροποιηθούν μετά τις κρίσεις των τελευταίων ετών.
Οι αναλυτές της Goldman Sachs και της UBS εκτιμούν ότι τα περιθώρια κέρδους θα δεχθούν πολύ μεγαλύτερη πίεση μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του έτους.
Και όπως σημειώνει ο επικεφαλής της Cordoba Advisory Partners, Ράμι Σαράφα, «το πραγματικό πλήγμα στα κέρδη δεν έχει ακόμη φανεί στα αποτελέσματα των περισσότερων επιχειρήσεων».
Η αγορά, ουσιαστικά, φοβάται ότι τα δύσκολα δεν έχουν έρθει ακόμη.
Διαβάστε ακόμη:
- Στουρνάρας: Πιθανή μια αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ τον Ιούνιο
- Ζαχαράκη για πανελλαδικές: «Να μην κρίνεται το μέλλον σε μία τρίωρη εξέταση»
- Ο κόσμος βρίσκεται στο χείλος της επόμενης πανδημίας – Νέα προειδοποίηση ΠΟΥ
- Τσάφος: Στην τελική τιμή ρεύματος η Eλλάδα είναι η 10η φθηνότερη της ΕΕ και 19% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο για το 2025
