«Ουδέν κακόν αμιγές καλού» γράφει σε σημερινή του ανάρτηση στα social media ο Άδωνις Γεωργιάδης για την κόντρα που είχε με τον σκιτσογράφο Στάθη Σταυρόπουλο για τις εκπομπές στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ στις οποίες συμμετέχει η Ευγενία Μανωλίδου.

Στη μακροσκελή ανάρτησή του ο κ. Γεωργιάδης σημειώνει ότι με αφορμή την κόντρα αυτή «δόθηκε η ευκαιρία να διαφωνήσω δημοσίως με τον κ.Σταυρόπουλο για ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον ερώτημα. Τα Αρχαία Ελληνικά πώς πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε τελικά, ως μία νεκρή Γλώσσα άξια πλέον μόνον για μελέτη και απαγγελία, όπως ισχυρίζεται ο κ. Σταυρόπουλος ή ως μία ζωντανή Γλώσσα την οποία μπορούμε και να ομιλούμε σαν μία οποιαδήποτε άλλη Γλώσσα;».

Στη συνέχεια, δε, απορρίπτει και την άποψη πολλών συντηρητικών φιλολόγων ότι είναι «ιεροσυλία να μιλούμε σήμερα Αρχαία Ελληνικά» αλλά και την «οργή από κλασικούς φιλολόγους οι οποίοι έχουν μάθει να αντιμετωπίζουν τα Αρχαία Ελληνικά ως μια νεκρή Γλώσσα άξια μόνον για επιστημονική μελέτη σε ένα εργαστήριο ή σε μια βιβλιοθήκη», προσθέτοντας «απολύτως επιστημονικά ότι υπάρχει και η άλλη οπτική, αυτή που υποστηρίζουμε και εμείς στην «Ελληνική Αγωγή» εδώ και 32 χρόνια (και όχι μόνον εμείς προφανώς) που λέει ότι αυτή η μέθοδος που χρησιμοποιείται στα σχολεία μας πχ είναι αποτυχημένη, διώχνει τους μαθητές από τα Αρχαία Ελληνικά και στερεί από την εκμάθηση της την απόλαυση που μπορεί αυτή να προσφέρει».

«Σας ευχαριστώ τελικά κύριε Σταυρόπουλε η κριτική σας κατέληξε σε κάτι πολύ χρήσιμο» καταλήγει ο Άδωνις Γεωργιάδης.


Όλη η ανάρτηση του Άδωνι Γεωργιάδη για τα αρχαία ελληνικά

Λοιπόν όπως θα λέγαμε και στα Αρχαία Ελληνικά Οὐδὲν κακὸν ἀμιγὲς καλοῦ. Χθες ο @st_stavropoulos έκανε μια χυδαία, απαξιωτική αναφορά στις εκπομπές του @ArisPortosalte στο ραδιόφωνο του @skaigr κάθε Σάββατο 09:00-10:00 οι οποίες είναι αφιερωμένες στην Ελληνική Μυθολογία. Ο λόγος που θίχτηκε ο κύριος Σταυρόπουλος, ήταν ότι ο Άρης επέλεξε ως συμπαρουσιάστρια και συντονιστή των εκπομπών αυτών την Ευγενία Μανωλίδου, δηλαδή την σύζυγό μου και Διευθύντρια Σπουδών στην «Ελληνική Αγωγή».. Κάπου εκεί μπήκα και εγώ στη μέση έγινε φασαρία και η συζήτηση μας πήρε έκταση

Θα μου πείτε τώρα που είναι το καλό; Πρώτον διαφημίζονται οι εκπομπές και περισσότεροι ανθρώπου θα τις ακούσουν. Αύριο ειδικά θα είμαστε στην Εκκλησία μεν εκείνη την ώρα, λόγω της εορτής της Παναγίας μας, αλλά υπάρχουν στο site του Skai, οπότε όποιος θέλει τις ακούει όποτε θέλει. Είμαι βέβαιος ότι πολλοί περισσότεροι θα τις αναζητήσουν τώρα και αυτό είναι καλό διότι είναι εξαιρετικές εκπομπές.

Δεύτερον όμως διότι μου δόθηκε η ευκαιρία να διαφωνήσω δημοσίως με τον κ.Σταυρόπουλο για ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον ερώτημα. Τα Αρχαία Ελληνικά πώς πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε τελικά, ως μία νεκρή Γλώσσα άξια πλέον μόνον για μελέτη και απαγγελία, όπως ισχυρίζεται ο κ. Σταυρόπουλος ή ως μία ζωντανή Γλώσσα την οποία μπορούμε και να ομιλούμε σαν μία οποιαδήποτε άλλη Γλώσσα; Αντιλαμβάνομαι πλήρως ότι για πολλούς συντηρητικούς φιλόλογους φαντάζει ως ιεροσυλία να μιλούμε σήμερα Αρχαία Ελληνικά. Τα βίντεο πχ που ανεβάζει η Ευγενία και μιλά Αρχαία γίνονται από πολλούς αντικείμενο χλεύης ή οργής.. Χλεύης από τους πραγματικές αμόρφωτους που δεν καταλαβαίνουν ούτε την αξία των λέξεων, ούτε της Γλώσσης γενικά και που δεν κατανοούν γιατί σήμερα στον 21ο αιώνα έχει νόημα κάποιος να μελετά τις κλασικές Γλώσσες. Αλλά οργής από κλασικούς φιλολόγους οι οποίοι έχουν μάθει να αντιμετωπίζουν τα Αρχαία Ελληνικά ως μια νεκρή Γλώσσα άξια μόνον για επιστημονική μελέτη σε ένα εργαστήριο ή σε μια βιβλιοθήκη. Σας διαβεβαιώ όμως ότι απολύτως επιστημονικά υπάρχει και η άλλη οπτική, αυτή που υποστηρίζουμε και εμείς στην «Ελληνική Αγωγή» δώ και 32 χρόνια (και όχι μόνον εμείς προφανώς) που λέει ότι αυτή η μέθοδος που χρησιμοποιείται στα σχολεία μας πχ είναι αποτυχημένη, διώχνει τους μαθητές από τα Αρχαία Ελληνικά και στερεί από την εκμάθηση της την απόλαυση που μπορεί αυτή να προσφέρει.

Εάν νομίζετε ότι αυτή μας η διαφωνία είναι νέα και την έχουμε μόνον σήμερα εγώ με τον κ. Σταυρόπουλο, κάνετε μέγα λάθος. Ιδού η πιο ιστορική ομιλία που έδωσε το 1853 ο John Stuart Blackie με τίτλο «On the Living Language of the Greeks and Its Utility to the Classical Scholar» που εκφωνήθηκε στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου. Ολόκληρη η ομιλία όπως δημοσιεύτηκε πέρσι στο Διεθνές περιοδικό Antigone είναι σε αυτόν τον σύνδεσμο.

Αξίζει να την διαβάσετε ολόκληρη και για να γεμίσετε ενθουσιασμό, αλλά και για να προβληματιστείτε μήπως τελικά πράγματι προσεγγίζουμε το ζήτημα των Αρχαίων Ελληνικών και της σχέσης μας με αυτά εντελώς λάθος όλα αυτά τα χρόνια και ότι ίσως τα βίντεο της Ευγενίας Μανωλίδου αλλά και πολλών άλλων παγκοσμίως, δεν είναι ούτε γραφικά ούτε εξοργιστικά. .

Από την ομιλία του, που είναι επαναλαμβάνω ολόκληρη εξαιρετική, σας δίνω μερικά μικρά αποσπάσματα για να καταλάβετε τι συζητούσαν στις Έδρες Κλασικών Σπουδών του 19ου αιώνα.

Απόσπασμα 1ο: «Η νέα ελληνική δεν είναι άλλη γλώσσα»
Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να διατυπώσω ως φιλολογικό γεγονός ότι δεν υπάρχει η παραμικρή βάση για την ευρέως διαδεδομένη αντίληψη πως η γλώσσα που μιλούν σήμερα οι μορφωμένοι Έλληνες είναι διαφορετική από εκείνη που μιλούσαν την εποχή του Περικλή και του Δημοσθένη, κατά τον ίδιο τρόπο που η γλώσσα που μιλά σήμερα ο Mazzini είναι διαφορετική από εκείνη που μιλούσε, πριν από δεκαεννέα αιώνες, ο Ιούλιος Καίσαρας.
Τα ιταλικά, σε αντιπαραβολή προς τα λατινικά, είναι —με κάθε έννοια του όρου, τόσο τη λαϊκή όσο και την επιστημονική— μια νέα γλώσσα.
Τα ρωμαίικα δεν είναι.
Θα ήταν αναμφίβολα ένα από τα δυσκολότερα εγχειρήματα της φιλολογίας να προσπαθήσει κανείς, μέσω ενός αυστηρού ορισμού, να χαράξει την ακριβή διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε μια απλή διαλεκτική παραλλαγή μιας γλώσσας —όπως είναι η δωρική σε σχέση με την ελληνική— και σε ένα εντελώς νέο γλωσσικό είδος, όπως τα ολλανδικά, τα δανικά και τα σουηδικά αποτελούν ξεχωριστά είδη της μεγάλης τευτονικής οικογένειας των ανθρώπινων γλωσσών.
Είναι κάτι ανάλογο με τη δυσκολία των φυσιοδιφών να καθορίσουν αν ορισμένες μορφές ζωής ανήκουν στο φυτικό ή στο ζωικό βασίλειο.
Παρά όμως αυτές τις ενδιαφέρουσες ασάφειες, τα δύο μεγάλα βασίλεια —το ζωικό από τη μία και το φυτικό από την άλλη— διακρίνονται τόσο καθαρά, ώστε κανένας λογικός άνθρωπος δεν αναρωτιέται αν ένα κρίνο μπορεί ίσως να είναι ζώο ή μια λεοπάρδαλη φυτό.
Κατά τον ίδιο τρόπο είμαι έτοιμος να σας αποδείξω πρακτικά, χωρίς να εμπλακούμε προς το παρόν σε επιστημονικές λεπτολογίες, ότι ενώ τα ιταλικά αποτελούν ολοφάνερα έναν νέο, σύνθετο οργανισμό ανθρώπινης ομιλίας —διαφορετικό τόσο ως προς τη μορφή όσο και ως προς το υλικό από τον βασικό γεννήτορά τους, τα λατινικά— τα ρωμαίικα ή, όπως ορθότερα πρέπει να ονομάζονται, τα νεοελληνικά, φέρουν εμφανώς τη σφραγίδα μιας απλής διαλεκτικής παραλλαγής της αρχαίας ελληνικής.

Απόσπασμα 2ο: «από όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες, η ελληνική είναι εκείνη που διατηρήθηκε για το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα με τις λιγότερες μεταβολές.
Το χαριτωμένο ένδυμα που κάποτε περιέβαλλε τις σκέψεις του Πλάτωνα εξακολουθεί να βρίσκεται, με όλη του τη λαμπρότητα, στην κατοχή των απογόνων του.
Οι λίγοι ευτελείς λεκέδες με τους οποίους το είχε σημαδέψει η σκουριά του Μεσαίωνα ξεπλύθηκαν, σαν με χημικό καθαρισμό, και το μόνο που χάθηκε ήταν ένα-δυο μικρά κομμάτια περιττής δαντέλας».

Απόσπασμα 3ο: «να αρχίσουμε να αντιμετωπίζουμε τα ελληνικά ως ζωντανή γλώσσα»

Απόσπασμα 4ο: «Ο Κικέρων δεν έμαθε ελληνικά όπως τα μαθαίνει ένας Άγγλος μαθητής από ένα λεξικό και μια γραμματική.
Τα άκουγε.
Τα μιλούσε.
Συναναστρεφόταν Έλληνες.
Και μπορούσε επομένως να αντιλαμβάνεται άμεσα εκείνες τις λεπτές μουσικές ιδιότητες της ελληνικής ομιλίας που είναι σχεδόν αδύνατο να μεταδοθούν μέσα από ένα καθαρά γραπτό σύστημα διδασκαλίας.
:
Ο κλασικός φιλόλογος πρέπει να κερδίσει πάλι το αυτί του.
«Μάθετε ελληνικά με τα αυτιά, όχι μόνο με τα μάτια»

Θα μπορούσα να γράφω για ώρες αλλά δεν έχει σημασία. Όποιος πιστεύει ότι ο τρόπος που διδάσκουμε τόσα χρόνια τα αρχαία Ελληνικά είναι σωστός και αποτελεσματικός, ας μην παρακολουθεί τα μαθήματα μας στην «Ελληνική Αγωγή» και ας μην βλέπει τα βίντεο της Ευγενίας Μανωλίδου. Όποιος όμως πιστεύει, όπως εμείς, ότι αυτός ο τρόπος είναι αποτυχημένος και τελικά περισσότερη ζημιά προκαλεί παρά όφελος στην προσπάθεια να κρατήσουμε την επαφή μας με τα Αρχαία Ελληνικά, ας δει τί κάνουμε στην «Ελληνική Αγωγή» και ίσως καταλάβει γιατί η Σχολή μας υπάρχει εδώ και 32 χρόνια πολύ πριν εγώ εμπλακώ με την Πολιτική και το γιατί το να μαθαίνει κάποιος σήμερα Αρχαία Ελληνικά παραμένει όχι μόνον χρήσιμο αλλά και απολαυστικό.

Σας ευχαριστώ τελικά κύριε Σταυρόπουλε η κριτική σας κατέληξε σε κάτι πολύ χρήσιμο.

Διαβάστε ακόμη: