Η Ευρωπαϊκή Ένωση διερευνά τη δυνατότητα νέας χρηματοδότησης στον τομέα της άμυνας, μετά την υπερκάλυψη του SAFE ύψους 150 δισ. ευρώ, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Bloomberg.
Οι σχετικές συζητήσεις βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει να εκταμιεύει κονδύλια από το υφιστάμενο πρόγραμμα. Παράλληλα, εκτιμάται ότι θα απομείνουν και αδιάθετα ποσά, λόγω διαφορών μεταξύ των αρχικών αιτημάτων των κρατών-μελών και των τελικών συμβάσεων.
Υπερκάλυψη του αρχικού πακέτου
Το αρχικό δανειακό πρόγραμμα σχεδιάστηκε για να στηρίξει κοινές αμυντικές προμήθειες και να διευκολύνει τη μετακίνηση στρατιωτικού εξοπλισμού εντός της Ευρώπης.
- Τα αρχικά αιτήματα των κρατών-μελών ανήλθαν σε περίπου 190 δισ. ευρώ
- Η Επιτροπή ενέκρινε τελικά 150 δισ. ευρώ
- Τα κεφάλαια διανέμονται ως μακροπρόθεσμα, χαμηλού κόστους δάνεια
Το πρόγραμμα ονομάστηκε SAFE και χρηματοδοτεί αγορές κρίσιμων εξοπλισμών, όπως πύραυλοι, χερσαία συστήματα και αντιπυραυλική άμυνα.
Γιατί εξετάζεται νέο πρόγραμμα
Οι συζητήσεις αντανακλούν την πρόθεση της ΕΕ να επιταχύνει την ενίσχυση της αμυντικής της παραγωγής, σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών πιέσεων.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η στρατηγική αυτή συνδέεται με:
- Τη συνεχιζόμενη απειλή από τη Ρωσία
- Την πρόθεση του Ντόναλντ Τραμπ να περιορίσει τις αμερικανικές δεσμεύσεις ασφάλειας στην Ευρώπη
- Την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας
Μόλις εξαντληθούν τα υφιστάμενα κονδύλια, πιθανότατα την άνοιξη, η Επιτροπή θα προχωρήσει σε συνολική αξιολόγηση του προγράμματος.
Πορεία υλοποίησης του SAFE
Μέχρι στιγμής:
- Έχουν εγκριθεί σχέδια για 19 κράτη-μέλη
- Εκκρεμεί η έγκριση για τρεις χώρες
- Τα εθνικά σχέδια βρίσκονται σε φάση επεξεργασίας και εκταμίευσης
Ο εκπρόσωπος Τύπου της Επιτροπής, Τόμας Ρενιέ, δήλωσε:
«Η Επιτροπή αξιολογεί αυτή τη στιγμή τα εθνικά σχέδια SAFE των τριών εναπομεινάντων κρατών-μελών. Σε αυτό το στάδιο δεν θα κάνουμε εικασίες για πιθανό δεύτερο ταμείο».
Αδιάθετα κονδύλια και νέες επιλογές
Σύμφωνα με τις πηγές, ορισμένα εθνικά προγράμματα απαιτούν τελικά λιγότερα χρήματα από τα εγκεκριμένα, γεγονός που δημιουργεί περιθώριο για ανακατανομή πόρων.
Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες εξετάζουν ήδη:
- Πώς θα αξιοποιηθούν τα αδιάθετα ποσά
- Ποια κράτη μπορούν να ενισχυθούν επιπλέον
- Αν χρειάζεται νέος μηχανισμός δανεισμού
Ένα δεύτερο δανειακό πρόγραμμα αποτελεί μία από τις βασικές επιλογές που βρίσκονται υπό εξέταση.
Προς μόνιμο μηχανισμό αμυντικής χρηματοδότησης;
Αν τελικά προχωρήσει νέο πακέτο, θα σηματοδοτήσει ένα ακόμη βήμα προς τη δημιουργία μόνιμου ευρωπαϊκού μηχανισμού χρηματοδότησης της άμυνας.
Για πρώτη φορά, η ΕΕ δείχνει διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει συστηματικά κοινό δανεισμό για στρατιωτικές ανάγκες, μετατρέποντας την άμυνα σε κεντρικό πυλώνα της ευρωπαϊκής πολιτικής.
Σε ένα περιβάλλον διαρκούς αστάθειας, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να διασφαλίσουν ότι η Ευρώπη δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από εξωτερικούς παράγοντες για την ασφάλειά της.
