Συγκεκριμένο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις περιπτώσεις κατά τις οποίες ένα κράτος-μέλος βρίσκεται αντιμέτωπο με αιφνίδια και μαζική πίεση στο μεταναστευτικό προτείνει η Ελλάδα, θέτοντας στο τραπέζι τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Έκτακτης Ανάγκης.

Η πρόταση παρουσιάστηκε από τον υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνο Πλεύρη στο Συμβούλιο υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ και προβλέπει σαφή κριτήρια για το πότε μια κατάσταση θα χαρακτηρίζεται κρίση και ποιες προσωρινές παρεκκλίσεις από το συνήθη πλαίσιο θα μπορούν να ενεργοποιούνται.

Πότε θα «ανάβει το κόκκινο»

Η Αθήνα εισηγείται αντικειμενικά ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια, ώστε η ενεργοποίηση του μηχανισμού να μην εξαρτάται κάθε φορά από πολιτικές διαπραγματεύσεις.

Στα ποσοτικά κριτήρια περιλαμβάνεται ο υπερδιπλασιασμός των εβδομαδιαίων ή δεκαπενθήμερων αφίξεων σε σχέση με τον μέσο όρο των προηγούμενων τριών μηνών.

Δεύτερο βασικό κριτήριο είναι ο υπερκορεσμός των υποδομών, όταν δηλαδή η διαθέσιμη χωρητικότητα εξαντλείται μέσα σε διάστημα 48 έως 72 ωρών.

Παράλληλα, προβλέπεται και ποιοτικό κριτήριο: η ύπαρξη διασταυρωμένων στοιχείων ότι οι ροές οργανώνονται ή εργαλειοποιούνται από τρίτες χώρες, ακόμη και με πιθανή συνεργασία κρατικών παραγόντων με δίκτυα διακινητών.

Μεταναστευτικό: Έκτακτο καθεστώς για 30 ημέρες

Σε περίπτωση ενεργοποίησης του μηχανισμού, θα τίθεται σε ισχύ ειδικό καθεστώς παρέκκλισης αρχικής διάρκειας έως 30 ημερών, με δυνατότητα παράτασης μετά από νέα αξιολόγηση.

Το Συμβούλιο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ενημερώνονται επισήμως και θα μπορούν να ενεργοποιούνται άμεσα έκτακτα επιχειρησιακά μέτρα.

Αναστολή ασύλου και ενίσχυση της Frontex

Στον πυρήνα της ελληνικής πρότασης βρίσκεται η δυνατότητα προσωρινής αναστολής παραλαβής και εξέτασης αιτήσεων διεθνούς προστασίας για όσους εισέρχονται παράνομα κατά την περίοδο της κρίσης.

Παράλληλα, προβλέπεται ενίσχυση της φύλαξης των εξωτερικών συνόρων και ενεργοποίηση των Ομάδων Ταχείας Επέμβασης της Frontex, των γνωστών RABITs.

Ταχείες επιστροφές με λιγότερη γραφειοκρατία

Η ελληνική πρόταση δίνει μεγάλο βάρος και στις επιστροφές.

Προβλέπει ταχείες διαδικασίες επιστροφής προς χώρες προέλευσης ή διέλευσης, με απλοποιημένους διοικητικούς κανόνες και χρήση ευρωπαϊκών ταξιδιωτικών εγγράφων τύπου EU Laissez-Passer, ώστε να περιορίζονται οι καθυστερήσεις.

Παράλληλα, η ΕΕ θα μπορεί να ασκεί συντονισμένη πολιτική και οικονομική πίεση σε τρίτες χώρες που δεν συνεργάζονται στις επιστροφές ή θεωρείται ότι εργαλειοποιούν τις μεταναστευτικές ροές.

Η Κομισιόν καλείται να φέρει πρόταση

Σύμφωνα με το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, η ελληνική πρωτοβουλία βρήκε θετική ανταπόκριση από αρκετές χώρες και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Όπως ανέφερε ο Θάνος Πλεύρης, «η συγκεκριμένη πρόταση έτυχε αποδοχής από πολλές χώρες», με τον αρμόδιο επίτροπο να έχει πλέον τις παρατηρήσεις των κρατών-μελών προκειμένου να παρουσιαστεί συγκεκριμένη πρόταση της Κομισιόν στο επόμενο Συμβούλιο.

Το επόμενο βήμα, επομένως, είναι η ελληνική ιδέα να αποκτήσει ευρωπαϊκή νομική και επιχειρησιακή μορφή, ώστε σε μια νέα μεταναστευτική κρίση η ΕΕ να διαθέτει έτοιμο μηχανισμό άμεσης αντίδρασης και όχι αποφάσεις της τελευταίας στιγμής.

Διαβάστε ακόμη: