Μπορεί να πέρασαν περίπου 25 χρόνια διαβουλεύσεων, μέχρι να ψηφιστεί πριν από λίγες μέρες η εμπορική συμφωνία ΕΕ-Mercosur, από τα κράτη-μέλη της ΕΕ, ωστόσο, οι πανηγυρισμοί σε κομμάτι του ευρωπαϊκού στρατοπέδου, δεν κράτησαν για πολύ.

Χθες Τετάρτη, η συμφωνία προσέκρουσε σε ”σκόπελο” στην ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου, που αποφάσισε με οριακή πλειοψηφία να παραπέμψει το σχέδιο της συμφωνίας στο Δικαστήριο της ΕΕ, για να αποφανθεί για τη νομική του βάση.

Η υπόθεση Mercosur, ήταν εξ αρχής ζόρικη. Προκειμένου να εγκριθεί η συμφωνία, χρειαζόταν ειδική πλειοψηφία τουλάχιστον 15 κρατών-μελών, που αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού της ΕΕ, για αυτό και η ψήφος χωρών όπως η Ιταλία, η Γαλλία και η Πολωνία, είχαν ιδιαίτερη βαρύτητα. 

Έτσι, μπορεί να συγκεντρώθηκε οριακά η απαιτούμενη πλειοψηφία στις 9 Ιανουαρίου μεταξύ των κρατών-μελών, όμως πολλοί ευρωβουλευτές, είχαν προειδοποιήσει πως θα την παραπέμψουν στο δικαστήριο της ΕΕ, όπως και τελικά έγινε.

Αν και η συμφωνία έγινε κόκκινο πανί για τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους της ΕΕ, με τις κινητοποιήσεις να απλώνονται από τις Βρυξέλλες και το Παρίσι, έως και την ελληνική επαρχεία (η μη ψήφιση της ήταν στα αιτήματα των αγροτών), δεν ακουμπά μόνο αυτούς.

Πρόκειται για μια συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών, που θα επέτρεπε στην ΕΕ να εξάγει για παράδειγμα περισσότερα ποτά, αυτοκίνητα, μηχανήματα στις χώρες της Mercosur (Βραζιλία, Oυρουγουάη, Αργεντινή, Παραγουάη), μια αγορά που υπολογίζεται σε 780 εκατ. καταναλωτές.

Στον αντίποδα, θα διευκόλυνε την είσοδο στην Ευρώπη βοδινού κρέατος, ζάχαρης, ρυζιού, μελιού και σόγιας από τις χώρες της Λατινικής Αμερικής, κάτι που τρομάζει τους Ευρωπαίους αγρότες και κτηνοτρόφους, που εκτιμούν ότι δεν μπορούν να ανταγωνιστούν το χαμηλό κόστος παραγωγής στα εν λόγω προϊόντα.

Δεδομένου ότι η κάθε χώρα-μέλος της ΕΕ, έχει διαφορετικά δυνατά ”χαρτιά” στην εθνική παραγωγή και στις εξαγωγές, χώρες όπως η Γαλλία, η Πολωνία, η Ιρλανδία, που έχουν ισχυρή αγροτική παραγωγή, είναι από τους μεγάλους πολέμιους της συμφωνίας. Αντίθετα, ως διαπρύσιοι αυτής, παρουσιάστηκαν κράτη μέλη, όπως η Γερμανία, η Ισπανία και οι σκανδιναβικές χώρες, βλέποντας χρυσές ευκαιρίες, π.χ για τις εξαγωγές αυτοκινήτων και λαδιού σε μια εναλλακτική αγορά.

Αντίστοιχα, υπογραμμίζουν τη σημασία τoυ εμπορικού deal, την ίδια ώρα που νιώθουν στο πετσί τους τον κινεζικό ανταγωνισμό, ενώ εντείνονται οι εμπορικές εντάσεις με τις ΗΠΑ, με νέες απειλές για δασμούς.

Οι ευρωομάδες που διχάστηκαν λόγω Mercosur

Δεδομένου, ότι κάθε χώρα και κλάδος πλήττεται ή επωφελείται διαφορετικά από την συμφωνία ΕΕ-Mercosur, ήταν επόμενο να υπάρξει μεγάλος διχασμός ανάμεσα στις ευρωομάδες, αφού πέρα από τις ιδεολογικές διαφορές, το κάθε κράτος μέλος, κοιτάει να εξασφαλίσει ”τα του οίκου του”. Μπορεί στην ψηφοφορία της 9ης Ιανουαρίου, η αρνητική ψήφος της Γαλλίας, της Πολωνίας και της Ιρλανδίας π.χ να μην ήταν αρκετή για να μπλοκάρει τη συμφωνία, όμως οι Γάλλοι, οι Πολωνοί, οι Ιρλανδοί και άλλοι ευρωβουλευτές στην ολομέλεια του ΕΚ, είναι ένα τελείως διαφορετικό μέγεθος, άλλης βαρύτητας.

Στην ψηφοφορία της Τετάρτης, υπέρ της παραπομπής του σχεδίου της συμφωνίας στο δικαστήριο της ΕΕ ψήφισαν 334 ευρωβουλευτές (50%), κατά: 324 (48%), ενώ οι αποχές ήταν 11 (2%). Συνολικά ψήφισαν 669 ευρωβουλευτές, ενώ 50 δεν συμμετείχαν στην ψηφοφορία.

-Aπό το ΕΛΚ, τη μεγαλύτερη ευρωομάδα, στην οποία συμμετέχουν και οι ευρωβουλευτές της ΝΔ ψήφισαν 181/188 ευρωβουλευτές, με την πλειοψηφία να καταψηφίζει την παραπομπή του σχεδίου της συμφωνίας  στο δικαστήριο της ΕΕ

-Από την ευρωομάδα S&D (Σοσιαλιστές και Δημοκράτες), όπου συμμετέχει και το ΠΑΣΟΚ, ψήφισαν 125/136 και πάλι η πλειοψηφία ψήφισε κατά.

-Από την Ευρωομάδα Patriots for Europe, που συμμετέχουν μεταξύ άλλων ο Ζορντάν Μπαρντελά και η Αφροδίτη Λατινοπούλο, ψήφισαν 79/85 και η συντριπτική πλειοψηφία ψήφισε υπέρ.

-Από την Ευρωομάδα European Conservatives and Reformists ψήφισαν 74/79 και οι ψήφοι ήταν μοιρασμένοι, με ένα μικρό προβάδισμα για το κατά.

-Από την Ευρωομάδα Renew Europe ψήφισαν 70/75, με την πλειοψηφία να ψηφίζει κατά.

-Από τους Πράσινους (49/53), η πλειοψηφία ψήφισε υπέρ

-Από την Ευρομάδα Left (38/46) άπαντες ψήφισαν υπέρ

-Από τους Μη εγγεγραμμένους ευρωβουλευτές, που δεν εντάσσονται σε κάποια ευρωομάδα (28/30) η συντριπτική πλειοψηφία υπερψήφισε

-Και τέλος στην Ευρωομάδα Europe of Sovereign Nations (25/27) η συντριπτική πλειοψηφία υπερψήφισε.

Πώς ψήφισαν οι Έλληνες ευρωβουλευτές

Aπό τους Έλληνες ευρωβουλευτές, κατά της παραπομπής του σχεδίου της συμφωνίας στο δικαστήριο της ΕΕ, ψήφισαν μόνο οι επτά ευρωβουλευτές της ΝΔ, που ανήκουν και στο ΕΛΚ, δηλαδή η Ελίζα Βόζενμπεργκ, ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης, ο Γιώργος Αυτιάς, ο Φρέντι Μπελέρης, Μανώλης Κεφαλογιάννης, Δημήτρης Τσιόδρας και Ελεονώρα Μελέτη.

Αντίθετα οι Γιάννης Μανιάτης, Σάκης Αρναούτογλου, Νίκος Παπανδρέου (ΠΑΣΟΚ-S&D), Κώστας Αρβανίτης (ΣΥΡΙΖΑ-The Left), Nίκος Παππάς και Νικόλας Φαραντούρης (Ανεξάρτητοι-The Left), Λευτέρης Νικολάου Αλαβάνος, Κώστας Παπαδάκης (ΚΚΕ-Μη εγεγραμμένοι), Μαρία Ζαχαριά (Πλεύση Ελευθερίας-Μη εγεγραμμένοι), Αφροδίτη Λατινοπούλου (Φωνή Λογικής-Patriots for Europe) και οι ευρωβουλευτές της Νίκης και της Ελληνικής Λύσης υπερψήφισαν.

Όσον αφορά τις χώρες, τα περισσότερα υπέρ, είχαν οι Γάλλοι, οι Πολωνοί, οι Ούγγροι, οι Ιρλανδοί, οι Κύπριοι και οι Έλληνες.

(Με πράσινο τα υπέρ, με κόκκινο τα κατά) – Ελλάδα 7 κατά, 1 απείχε, 13 υπερψήφισαν

Η επόμενη ημέρα, τα νομικά ”παραθυράκια” και ο ρόλος των χωρών της Mercosur

Ωστόσο, το προσωρινό πάγωμα της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Mercosur δεν σημαίνει ότι αυτή δεν θα εφαρμοστεί, έστω και εν μέρει, τους επόμενους μήνες. Όπως αναφέρει το Euractiv, μια νομική τροποποίηση, που εισήχθη τον Νοέμβριο στο κείμενο που εξουσιοδοτεί την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να υπογράψει τη συμφωνία, προβλέπει ότι αυτή μπορεί ακόμη να τεθεί σε προσωρινή εφαρμογή. Κορυφαίοι Ευρωπαίοι πολιτικοί, όπως ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, καλούν πλέον τις τελευταίες ώρες, στο να αξιοποιηθεί αυτό το «παραθυράκι».

Η απόφαση της Τετάρτης να προσβληθεί η συμφωνία στο ανώτατο δικαστήριο της ΕΕ θα μπορούσε να καθυστερήσει την κύρωση για χρόνια. Ορισμένοι δεν βλέπουν απλά, ”πάγωμα”, αλλά ”ταφόπλακα” σε μια τέτοια εξέλιξη. Αντίστοιχη προσφυγή του Βελγίου κατά της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Καναδά (CETA) χρειάστηκε σχεδόν δύο χρόνια για να επιλυθεί.

Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, ορισμένοι ευρωβουλευτές –μεταξύ τους και από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα– υποστηρίζουν ότι η Κομισιόν θα πρέπει να προχωρήσει στην προσωρινή εφαρμογή ακόμη και χωρίς τη συγκατάθεση του Ευρωκοινοβουλίου.

«Οι συνομιλητές μας γίνονται πολύ ανυπόμονοι και εγώ γίνομαι πολύ ανυπόμονος», δήλωσε την Τετάρτη ο Γέργκεν Βάρμπορν, υπεύθυνος του ΕΛΚ για το εμπόριο, καλώντας την Κομισιόν να προχωρήσει σε προσωρινή εφαρμογή.

Η εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας επιτρέπεται τόσο από τις Συνθήκες όσο και από το κείμενο που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 9 Ιανουαρίου, αναφέρει στο Euractiv, ο Ντορίν-Τσιπριάν Γκρουμάζ, ερευνητής στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας. «Η προσωρινή εφαρμογή προβλέπεται στη συμφωνία και το αίτημα προς το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα ως προς αυτήν», πρόσθεσε.

Μόλις η ΕΕ λάβει ειδοποίηση από ένα ή περισσότερα κράτη της Mercosur ότι είναι έτοιμα για προσωρινή εφαρμογή, η Koμισιόν υποχρεούται, βάσει της απόφασης του Συμβουλίου, να ενημερώσει τους εταίρους της Mercosur για την πρόθεση της Ένωσης να πράξει το ίδιο. Η προσωρινή εφαρμογή θα τεθεί αυτόματα σε ισχύ την πρώτη ημέρα του δεύτερου μήνα μετά την αποστολή των ειδοποιήσεων. Δεν υπάρχει διακριτική ευχέρεια για την Επιτροπή, αναφέρουν ειδικοί στο Euractiv.

Ωστόσο, ο πρόεδρος της επιτροπής διεθνούς εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μπερντ Λάνγκε, δήλωσε την Τετάρτη στους δημοσιογράφους ότι τέσσερις Ευρωπαίοι επίτροποι έχουν δεσμευθεί, πως δεν θα παρακάμψουν το Κοινοβούλιο. Δήλωσε ότι θα υπερασπιστεί το δικαίωμα των ευρωβουλευτών να αποφασίζουν για τις υποθέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ότι θα απορρίψει κάθε προσπάθεια προσωρινής εφαρμογής της συμφωνίας χωρίς τη συγκατάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Πλέον, όλα τα βλέμματα στρέφονται στις χώρες της Mercosur, καθώς η συμφωνία θα μπορούσε να τεθεί σε προσωρινή ισχύ, μόλις τα κράτη-μέλη ολοκληρώσουν τη διαδικασία κύρωσης.

Ορισμένες χώρες κινούνται ήδη ταχύτατα. Ο πρόεδρος της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι, έχει πιέσει ώστε η συμφωνία να ενταχθεί άμεσα στην ατζέντα του Κογκρέσου για ταχεία κύρωση, με τη συζήτηση να αναμένεται ακόμη και από τον Φεβρουάριο. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Αργεντινή θα μπορούσε να γίνει η πρώτη χώρα της Mercosur όπου η συμφωνία, έπειτα από μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις, θα τεθεί σε εφαρμογή.

Διαβάστε ακόμη: