Σε δύο παράλληλους άξονες κινείται η οικονομική στρατηγική της κυβέρνησης απέναντι στη νέα ενεργειακή πίεση: από τη μία, διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και, από την άλλη, διεκδίκηση μεγαλύτερης ευελιξίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση ώστε να χρηματοδοτηθούν νέα, στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει καταστήσει σαφές ότι η κυβέρνηση δεν προσανατολίζεται σε οριζόντιες παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας, αλλά σε ένα πλέγμα μέτρων που θα κατευθύνεται εκεί όπου η πίεση είναι μεγαλύτερη.
«Δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις»
Μετά τη Σύνοδο Κορυφής, ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι δεν πρέπει να αναμένονται «λαγοί από το καπέλο» ή κάποια γενικευμένη ευρωπαϊκή λύση που θα επιτρέψει μαζικές μειώσεις φόρων.
Αυτό που ζητά η Αθήνα είναι πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε να προστεθούν νέα εργαλεία στο ήδη υπάρχον πακέτο στήριξης.
Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ακούει θετικά το αίτημα και περιμένει πλέον τις επόμενες προτάσεις της.
Στοχευμένα μέτρα για ενέργεια και καύσιμα
Η κυβέρνηση έχει ήδη ενεργοποιήσει νέο πακέτο παρεμβάσεων για την ενεργειακή κρίση.
Από τα μέσα Οκτωβρίου εφαρμόζονται επιδοτήσεις στην αντλία για πετρέλαιο θέρμανσης, diesel κίνησης και αμόλυβδη, ενώ αυξήθηκε και το επίδομα θέρμανσης κατά 30%.
Παράλληλα, εξετάζονται πρόσθετες παρεμβάσεις για επιχειρήσεις και κλάδους που αντιμετωπίζουν αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Στήριξη χωρίς εκτροχιασμό
Το βασικό πολιτικό μήνυμα είναι ότι η κυβέρνηση δεν θέλει να χρηματοδοτήσει τα νέα μέτρα με τρόπο που θα θέσει σε κίνδυνο τους δημοσιονομικούς στόχους.
Η στρατηγική στηρίζεται στη λογική ότι κάθε πρόσθετη παρέμβαση πρέπει να είναι προσωρινή, κοστολογημένη και να μην ανατρέπει τα συμφωνημένα πλεονάσματα.
Η Αθήνα θεωρεί ότι η αξιοπιστία που έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια στις αγορές και στην Ευρώπη της επιτρέπει να διεκδικεί μεγαλύτερα περιθώρια ευελιξίας χωρίς να αμφισβητείται συνολικά η δημοσιονομική της πορεία.
Η μάχη μεταφέρεται στον Δεκέμβριο
Το επόμενο κρίσιμο ραντεβού είναι η Σύνοδος του Δεκεμβρίου, όπου η κυβέρνηση θέλει να έχει ήδη διαμορφωθεί ευρωπαϊκό πλαίσιο για πρόσθετη στήριξη απέναντι στην ενεργειακή κρίση.
Η Ελλάδα επιδιώκει μεγαλύτερη δυνατότητα χρήσης κονδυλίων και δημοσιονομικού χώρου για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και αγρότες, ειδικά εάν οι τιμές ενέργειας παραμείνουν υψηλές.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός έχει θέσει και ευρύτερο ζήτημα για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, υποστηρίζοντας ότι οι φιλοδοξίες της Ευρώπης δεν συμβαδίζουν με τους διαθέσιμους πόρους.
Η κυβερνητική «κόκκινη γραμμή»
Η βασική γραμμή παραμένει διπλή: στήριξη της κοινωνίας, αλλά χωρίς επιστροφή σε ανεξέλεγκτες δαπάνες.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχειρεί να διατηρήσει διαθέσιμες δημοσιονομικές «εφεδρείες» για τον χειμώνα, ώστε η κυβέρνηση να μπορεί να παρέμβει ξανά αν οι συνθήκες επιδεινωθούν.
Το στοίχημα, λοιπόν, είναι να συνδυαστούν κοινωνική στήριξη και δημοσιονομική αξιοπιστία – με τις τελικές αποφάσεις για τα επόμενα μέτρα να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις ευρωπαϊκές αποφάσεις των επόμενων εβδομάδων.
