Νέες συμφωνίες που δίνουν ώθηση στον Κάθετο Διάδρομο και στην ελληνοαμερικανική συνεργασία στον τομέα του LNG υπέγραψαν χθες ελληνικές εταιρείες στο περιθώριο της Διατλαντικής Διάσκεψης στην Ουάσιγκτον για την Ασφάλεια Φυσικού Αερίου. Την έκπληξη έκανε η Metlen, η οποία υπέγραψε συμφωνία με τη Shell, τον μεγαλύτερο σήμερα αγοραστή αμερικανικού LNG.
Η συμφωνία, πενταετούς διάρκειας με άμεση ενεργοποίηση από το 2027, προβλέπει την προμήθεια 0,5 έως 1 δισ. κυβικών μέτρων LNG ετησίως (10 φορτία) που θα μπαίνει στην Ελλάδα και μέσω του Κάθετου Διαδρόμου θα διοχετεύεται και σε άλλες αγορές πέραν αυτών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Οι δύο εταιρείες συμφώνησαν επίσης σε μια ευρύτερη συνεργασία για από κοινού marketing του φυσικού αερίου κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου. Η Metlen αποτελεί σήμερα τον μεγαλύτερο εισαγωγέα LNG της Ελλάδας, με σημαντικό μερίδιο εξαγωγών στις χώρες των Βαλκανίων, ενώ μέχρι το φθινόπωρο του 2027 θα πρέπει να υποκαταστήσει πλήρως τις ποσότητες αερίου που προμηθεύεται από την Gazrpom μέσω μακροπρόθεσμου συμβολαίου.
«Το MOU με τη Shell αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση του ρόλου της Metlen στις ευρωπαϊκές αγορές φυσικού αερίου. Η συνεργασία μας επιβεβαιώνει την κοινή μας δέσμευση για την ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας της Ευρώπης, ενώ παράλληλα υποστηρίζει την εξέλιξη της Ελλάδας σε βασικό ενεργειακό κόμβο στην περιοχή», δήλωσε ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, Executive Chairman της Metlen.
Νέες μακροχρόνιες συμφωνίες πώλησης αμερικανικού LNG με τέσσερις χώρες υπέγραψε η Atlantic SΕΕ. H κοινοπραξία, στην οποία συμμετέχουν κατά 60% ο όμιλος Aktor και κατά 40% η ΔΕΠΑ Εμπορίας, υπέγραψε μακροχρόνιες συμφωνίες προμήθειας με τον υπουργείο Υποδομών και Ενέργειας της Αλβανίας, με τη δημόσια εταιρεία BULGARGAZ της Βουλγαρίας.
Επίσης, με την Aluminij Industries και την M.T. Abraham Group της Βοσνίας – Ερζεγοβίνης και με τη Naftogaz της Ουκρανίας. Στη σύνοδο, την Atlantic SΕΕ εκπροσώπησε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας και επικεφαλής του ομίλου Actor, Αλέξανδρος Εξάρχου, ο οποίος και υπέγραψε τις σχετικές συμφωνίες.
Την πλευρά της Metlen εκπροσώπησε ο επικεφαλής του International Energy Supply & Trading Παναγιώτης Κανελλόπουλος, που υπέγραψε και τη συμφωνία με τη Shell. Οι συμφωνίες, που αποτέλεσαν αντικείμενο εντατικών επαφών το προηγούμενο διάστημα, υπεγράφησαν παρουσία των υπουργών Ενέργειας και Εσωτερικών των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ και Doug Burgum, του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελλάδας Σταύρου Παπασταύρου και της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ωρίμανσή τους.
Οι χθεσινές συμφωνίες έρχονται σε συνέχεια των συμφωνιών που υπέγραψε η Atlantc SΕΕ τον Νοέμβριο στην Αθήνα να ενισχύσουν τη στρατηγική της χώρας ενίσχυσης του Κάθετου Διαδρόμου και του γεωστρατηγικού της ρόλου στην περιοχή, τον οποίο έχουν αναγνωρίσει οι ΗΠΑ, αναδεικνύοντας τη χώρα ως πύλη εισόδου για τη μεταφορά του αμερικανικού LNG στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Εκπρόσωποι από 22 χώρες της Ευρώπης, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της Ε.Ε., περισσότερες από 50 ευρωπαϊκές και αμερικανικές εταιρείες συμμετείχαν στη χθεσινή Διατλαντική Διάσκεψη, που πραγματοποιήθηκε στην Ουάσιγκτον για την Ασφάλεια Φυσικού Αερίου με διοργανωτές τον Λευκό Οίκο και το Εθνικό Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας που συστήθηκε από τον πρόεδρο Τραμπ για να συντονίσει την ενεργειακή πολιτική των ΗΠΑ με στόχο την προώθηση της αμερικανικής ενεργειακής κυριαρχίας πριν από ακριβώς ένα χρόνο.
Δεκατρείς χώρες, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα και οι ΗΠΑ, υπέγραψαν κοινή δήλωση για τη διαφοροποίηση των πηγών τροφοδοσίας της Γηραιάς Ηπείρου και τη μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο, με σαφείς αναφορές στην ανάγκη άρσης των πολλών αγκυλώσεων του Κάθετου Διαδρόμου. Οι συμμετέχοντες δεσμεύονται στην ανάπτυξη νέων υποδομών LNG σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Κροατία, η Λιθουανία και η Πολωνία, καθώς και στην αξιοποίηση των υπόγειων αποθηκευτικών δυνατοτήτων της Ουκρανίας. Η ένταξή της στις περιφερειακές αγορές και η αξιοποίησή της ως εμπορικού κόμβου συναλλαγών φυσικού αερίου θεωρούνται κρίσιμες τόσο για τη σταθερότητα της περιοχής όσο και για τη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης και ανασυγκρότησης της χώρας.
Δεσμεύονται επίσης να κινητοποιήσουν δημόσια και ιδιωτικά τραπεζικά κεφάλαια «συμπεριλαμβανομένων οργανισμών εξαγωγικών πιστώσεων και πολυμερών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων» για επενδύσεις σε υποδομές, καθώς και σε ένα διαρκή συντονισμό για την ενίσχυση της περιφερειακής ολοκλήρωσης και τη δημιουργία αμοιβαία επωφελών ευκαιριών για ευρωπαϊκές και αμερικανικές επιχειρήσεις.
Στο τραπέζι τέθηκε η εναρμόνιση μηχανισμών συναλλαγών και η διαμόρφωση πιο σταθερών και οικονομικώς βιώσιμων πλαισίων τιμολόγησης, προκειμένου να περιοριστεί η μεταβλητότητα. Για την Αθήνα, οι διεργασίες στην αμερικανική πρωτεύουσα εντάσσονται στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής ανάδειξης της χώρας ως ενεργειακής πύλης της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Αυτό κατέστη σαφές σε κάθε ομιλία και τοποθέτηση του υπουργού Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου, ο οποίος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία του κάθετου διαδρόμου, υπογραμμίζοντας ότι η πρωτοβουλία αυτή δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνικό έργο υποδομής, αλλά δομικό στοιχείο μιας ευρύτερης γεωστρατηγικής αρχιτεκτονικής για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
