Ύστερα από καταδίωξη σχεδόν 4.000 μιλίων και διάρκειας 18 ημερών, οι ΗΠΑ προχώρησαν στην κατάσχεση δεξαμενόπλοιου υπό κυρώσεις στον Βόρειο Ατλαντικό, στέλνοντας σαφές μήνυμα στα λεγόμενα «σκιώδη» δίκτυα μεταφοράς πετρελαίου.

Το δεξαμενόπλοιο Bella 1, το οποίο είχε τεθεί υπό κυρώσεις ως μέρος παράνομου δικτύου διακίνησης πετρελαίου, παρακολουθούνταν επί σχεδόν δύο εβδομάδες από σκάφος της Αμερικανική Ακτοφυλακή, πριν καταληφθεί τελικά από αμερικανικές ειδικές δυνάμεις σε διεθνή ύδατα.

Απόπειρα αλλαγής σημαίας και ρωσική παρέμβαση

Κατά τη διάρκεια της καταδίωξης, το πλήρωμα επιχείρησε έναν ασυνήθιστο ελιγμό αποφυγής: ζωγράφισε πρόχειρα μια ρωσική σημαία στο κύτος και μετονόμασε το πλοίο σε Marinera, επιχειρώντας να αποκτήσει ρωσική ταυτότητα εν πλω.

Λίγο αργότερα, η Ρωσία υπέβαλε επίσημο διπλωματικό αίτημα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, ζητώντας τη διακοπή της επιχείρησης. Η αμερικανική πλευρά απέρριψε το αίτημα, χαρακτηρίζοντας τη νέα σημαία μη νόμιμη και το πλοίο άνευ εθνικότητας.

Αξιωματούχοι της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ έδωσαν εντολή συνέχισης της επιχείρησης, αγνοώντας πλήρως τη ρωσική παρέμβαση.

Επιχείρηση ειδικών δυνάμεων στον Βόρειο Ατλαντικό

Καθώς το πλοίο κινείτο μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ισλανδίας, οι ΗΠΑ προώθησαν στρατιωτικά αεροσκάφη σε βάσεις του Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ τέθηκαν σε επιφυλακή μονάδες Navy SEALs και οι ελικοπτεράδες «Night Stalkers» του αμερικανικού στρατού.

Τελικά, περίπου 190 μίλια νότια της Ισλανδίας, αμερικανικό προσωπικό κατέβηκε με σχοινιά από ελικόπτερα και κατέλαβε το δεξαμενόπλοιο, αναλαμβάνοντας πλήρως τον έλεγχό του.

Σε δηλώσεις του, ο Τραμπ ανέφερε ότι στην περιοχή βρίσκονταν ρωσικό υποβρύχιο και αντιτορπιλικό, τα οποία όμως «αποχώρησαν πολύ γρήγορα».

Μήνυμα προς τον «σκιώδη στόλο» πετρελαίου

Η κατάσχεση θεωρείται στρατηγική και συμβολική. Όπως εξηγεί ο πρώην ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, James Stavridis, το ασυνήθιστο δεν ήταν η επιχείρηση καθαυτή, αλλά η μακρά περίοδος παρακολούθησης, η οποία στόχευε στην αποστολή ξεκάθαρου μηνύματος.

Σύμφωνα με τον Atlantic Council, αν είχε επιτραπεί η αλλαγή σημαίας εν πλω, θα δημιουργούνταν επικίνδυνο προηγούμενο για δεκάδες άλλα δεξαμενόπλοια που επιχειρούν να αποφύγουν κυρώσεις μέσω ψευδών ταυτοτήτων.

Κλιμάκωση των κατασχέσεων από τις ΗΠΑ

Τον τελευταίο μήνα, οι ΗΠΑ έχουν καταλάβει πέντε δεξαμενόπλοια, ενώ, σύμφωνα με αναφορές, έως και 16 πλοία παρακολουθούνται για απόπειρα διαφυγής από τη Βενεζουέλα. Οι επιχειρήσεις αυτές εντάσσονται στην ευρύτερη στρατηγική επιβολής κυρώσεων κατά χωρών όπως η Ρωσία, το Ιράν και η Βενεζουέλα, που συνεχίζουν να εξάγουν πετρέλαιο μέσω «σκιωδών στόλων».

Το Bella 1 είχε τεθεί υπό κυρώσεις το 2024 από το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών για συμμετοχή σε δίκτυο παράνομης μεταφοράς πετρελαίου, με ιστορικό ψευδών σημαιών και απενεργοποίησης συστημάτων εντοπισμού.

Περισσότερο το μήνυμα παρά το φορτίο

Παρότι όλα τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το πλοίο ήταν χωρίς φορτίο τη στιγμή της κατάσχεσης, η επιχείρηση θεωρείται επιτυχία υψηλού συμβολισμού.

«Το μήνυμα είναι ωμό και ξεκάθαρο: ο σκιώδης στόλος δεν είναι ασφαλής πουθενά στον κόσμο», σημειώνει ο Σταυρίδης. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το πλοίο ενδέχεται να πουληθεί σε δημοπρασία, εφόσον κριθεί αξιόπλοο.

Η επιχείρηση αυτή καταγράφεται ως μία από τις πιο επιθετικές κινήσεις επιβολής κυρώσεων των ΗΠΑ στη θάλασσα, με στόχο όχι τόσο το φορτίο, όσο την αποτροπή και την επίδειξη ισχύος σε παγκόσμιο επίπεδο.

Διαβάστε ακόμη: