Μια εναλλακτική διαδρομή για τα κατασχεμένα ακίνητα και την πώλησή τους ενεργοποιείται πλέον στην πράξη, δίνοντας τη δυνατότητα σε έναν οφειλέτη να βρει ο ίδιος αγοραστή και, με την άδεια του δικαστηρίου, να προχωρήσει στην πώληση πριν το ακίνητο φτάσει στον ηλεκτρονικό πλειστηριασμό.
Η πρώτη δικαστική απόφαση που εφαρμόζει τη συγκεκριμένη δυνατότητα εκδόθηκε από το Μονομελές Πρωτοδικείο Άρτας, αποσαφηνίζοντας παράλληλα τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται.
Το νέο πλαίσιο βασίζεται στο άρθρο 998 παρ. 6 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Παρότι ένα κατασχεμένο ακίνητο δεν μπορεί να διατεθεί ελεύθερα από τον ιδιοκτήτη του, η συγκεκριμένη διάταξη δημιουργεί έναν ενδιάμεσο δρόμο πριν από τον πλειστηριασμό.
Ο οφειλέτης μπορεί, εφόσον έχει ήδη βρει συγκεκριμένο ενδιαφερόμενο αγοραστή, να προσφύγει στο δικαστήριο ζητώντας να του επιτραπεί η πώληση. Η αίτηση εξετάζεται με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων και το δικαστήριο είναι αυτό που καθορίζει το τίμημα.
Υπάρχει, ωστόσο, μία σημαντική δικλείδα ασφαλείας: το ποσό της πώλησης δεν μπορεί να υπολείπεται του 70% της τιμής πρώτης προσφοράς του ακινήτου στον πλειστηριασμό. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να αποτραπεί η πώληση σε υπερβολικά χαμηλή τιμή που θα μπορούσε να ζημιώσει τους δανειστές.
Παράλληλα, οι τελευταίοι πρέπει να ενημερωθούν για την αίτηση τουλάχιστον τρεις ημέρες πριν από τη δικάσιμο, ώστε να έχουν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν στη διαδικασία.
Εφόσον δοθεί το «πράσινο φως», η μεταβίβαση πραγματοποιείται από τον υπάλληλο του πλειστηριασμού το αργότερο δέκα ημέρες πριν από τον προγραμματισμένο πλειστηριασμό και με ταυτόχρονη καταβολή του τιμήματος.
Κατασχεμένα ακίνητα: Τι γίνεται με το ποσό
Τα χρήματα δεν καταλήγουν στον οφειλέτη. Το ποσό παίρνει ουσιαστικά τη θέση του πλειστηριάσματος και χρησιμοποιείται για την ικανοποίηση των απαιτήσεων των δανειστών.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα έχει μακρά νομοθετική διαδρομή. Εισήχθη αρχικά το 2015, καταργήθηκε το 2021, επανήλθε προσωρινά το 2022 και από το 2023 έπαψε ξανά να αποτελεί γενικά διαθέσιμο εργαλείο. Με τον νόμο 5221/2025 επανήλθε, με εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2026 και με τη νέα ασφαλιστική δικλείδα του 70%.
Η πρώτη εφαρμογή αφορά υπόθεση στην Άρτα. Για ακίνητο είχε προγραμματιστεί ηλεκτρονικός πλειστηριασμός τον Σεπτέμβριο του 2026, όμως ο οφειλέτης βρήκε αγοραστή και ζήτησε δικαστικά την απευθείας πώλησή του. Το προσφερόμενο τίμημα αντιστοιχούσε ακριβώς στο 70% της τιμής πρώτης προσφοράς.
Το δικαστήριο δεν περιορίστηκε μόνο στο ύψος του τιμήματος. Έλαβε υπόψη ότι δεν είχε πραγματοποιηθεί αυτοψία στο εσωτερικό του ακινήτου, ότι επρόκειτο για παλαιό ακίνητο σε απομακρυσμένη περιοχή και ότι υπήρχε πιθανότητα ο πλειστηριασμός να αποβεί άγονος.
Η διαδικασία δεν συνεπάγεται διαγραφή του υπόλοιπου χρέους. Εάν το τίμημα δεν επαρκεί για την κάλυψη των οφειλών, οι υπόλοιπες απαιτήσεις των δανειστών παραμένουν και μπορούν να στραφούν σε άλλα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη.
