Σε ιστορικά επίπεδα έχει εκτοξευθεί το κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους των ΗΠΑ, με τις καθαρές πληρωμές τόκων να φτάνουν τα 1,05 τρισ. δολάρια στο οικονομικό έτος που ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο.
Πρόκειται για αύξηση άνω του 8% μέσα σε έναν χρόνο, καθώς το αντίστοιχο ποσό το 2025 είχε διαμορφωθεί στα 970 δισ. δολάρια.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τους φόβους ότι οι ΗΠΑ μπορεί να μπουν σταδιακά σε έναν φαύλο κύκλο: περισσότερο χρέος, υψηλότεροι τόκοι, μεγαλύτερα ελλείμματα και, τελικά, ακόμη περισσότερη ανάγκη για νέο δανεισμό.
Το χρέος ξεπερνά τα 32 τρισ. δολάρια
Δύο είναι οι βασικοί λόγοι πίσω από την έκρηξη των τόκων.
Ο πρώτος είναι η συνεχής αύξηση του χρέους, με βασικό δείκτη του να έχει πλέον ξεπεράσει τα 32 τρισ. δολάρια, περίπου 10 τρισ. περισσότερα σε σχέση με πριν από πέντε χρόνια.
Ο δεύτερος είναι το πολύ ακριβότερο χρήμα. Το μέσο επιτόκιο που πληρώνει η αμερικανική κυβέρνηση για τα διαπραγματεύσιμα ομόλογά της έφτασε στο 3,52%, όταν πριν από πέντε χρόνια βρισκόταν μόλις στο 1,47%.
Οι σημερινές αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών τίτλων κινούνται ακόμη υψηλότερα, κοντά στο 5%, αυξάνοντας την πίεση όσο παλαιότερο και φθηνότερο χρέος αναχρηματοδοτείται.
Οι τόκοι ανάμεσα στις μεγαλύτερες κρατικές δαπάνες
Το μέγεθος του προβλήματος αποτυπώνεται και στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό.
Οι τόκοι αποτελούν πλέον μία από τις τρεις μεγαλύτερες κατηγορίες δαπανών των ΗΠΑ, πίσω μόνο από την Κοινωνική Ασφάλιση και το Medicare.
Από το 2022 έχουν υπερδιπλασιαστεί, ενώ αντιστοιχούν πλέον περίπου στο 3,2% του αμερικανικού ΑΕΠ, ξεπερνώντας ακόμη και το προηγούμενο ιστορικό υψηλό του 1991.
«Δεν είναι κρίση ακόμη»
Παρά τους ανησυχητικούς αριθμούς, οι οικονομολόγοι δεν θεωρούν ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται ήδη μπροστά σε άμεση δημοσιονομική κρίση.
Η ζήτηση για αμερικανικά ομόλογα παραμένει ισχυρή και η οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται με ρυθμούς που, προς το παρόν, επιτρέπουν στην Ουάσινγκτον να διαχειρίζεται το αυξημένο κόστος.
Το πρόβλημα είναι ότι τα δημοσιονομικά περιθώρια περιορίζονται συνεχώς.
Τι θα συμβεί αν ανέβουν κι άλλο τα επιτόκια
Οι υπολογισμοί δείχνουν πόσο ευαίσθητη έχει γίνει πλέον η κατάσταση.
Μια αύξηση των αποδόσεων κατά μόλις μία ποσοστιαία μονάδα σε ολόκληρη την καμπύλη των αμερικανικών ομολόγων θα μπορούσε να προσθέσει περίπου 310 δισ. δολάρια στις δαπάνες τόκων μόνο μέσα στο 2027.
Με τη Fed να διατηρεί τα επιτόκια σε υψηλά επίπεδα και το χρέος να συνεχίζει να αυξάνεται, η αμερικανική οικονομία μπορεί να μην βρίσκεται ακόμη σε δημοσιονομικό αδιέξοδο.
Όμως το κόστος για να το αποφύγει γίνεται χρόνο με τον χρόνο ολοένα και μεγαλύτερο.
