Ένα από τα πιο εντυπωσιακά κεφάλαια στη σύγχρονη ιστορία των μυστικών υπηρεσιών φαίνεται να γράφεται τα τελευταία χρόνια στο παρασκήνιο της σύγκρουσης Ισραήλ–Ιράν. Σύμφωνα με διεθνή μέσα και πληροφορίες που βλέπουν σταδιακά το φως της δημοσιότητας, η ισραηλινή υπηρεσία πληροφοριών Μοσάντ κατάφερε να δημιουργήσει ένα τεράστιο δίκτυο πρακτόρων μέσα στην ίδια την καρδιά του ιρανικού καθεστώτος.
Η επιχείρηση, η οποία φέρεται να ξεκίνησε πριν από περίπου τρεις δεκαετίες, περιλάμβανε στρατολόγηση εκατοντάδων πληροφοριοδοτών, εκτεταμένες παρακολουθήσεις τηλεφωνικών συνομιλιών, χακάρισμα τηλεπικοινωνιακών δικτύων και καμερών κυκλοφορίας, αλλά και χρήση αλγορίθμων για την ανάλυση κοινωνικών δικτύων και την ταυτοποίηση στόχων.
Σε αυτό το σύνθετο πλέγμα κατασκοπείας φέρεται να εντάσσεται και η υπόθεση του στρατηγού των Φρουρών της Επανάστασης Ισμαήλ Καανί, διοικητή της μονάδας Quds, ο οποίος σύμφωνα με αραβικά μέσα ενημέρωσης κατηγορήθηκε ότι λειτουργούσε ως πράκτορας της Μοσάντ και εκτελέστηκε.
Ο «αόρατος» προδότης
Το όνομα του Καανί βρέθηκε στο επίκεντρο των φημών επειδή σε μια σειρά κρίσιμων επιθέσεων του Ισραήλ εναντίον στελεχών του λεγόμενου «άξονα της αντίστασης» είχε βρεθεί κοντά στα θύματα λίγο πριν από τις επιθέσεις.
Σε αρκετές περιπτώσεις συμμετείχε σε συναντήσεις με ηγετικά στελέχη οργανώσεων που πολεμούν το Ισραήλ και οι οποίες λίγες ώρες αργότερα κατέληγαν σε φονικές επιδρομές των ισραηλινών δυνάμεων.
Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση ήταν η επίσκεψή του, τον Ιούλιο του 2024, στον πολιτικό ηγέτη της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγια σε μυστική τοποθεσία στην Τεχεράνη. Λίγο μετά την αποχώρησή του, το κτήριο όπου διέμενε ο Χανίγια ανατινάχθηκε σε επίθεση που αποδόθηκε στο Ισραήλ.
Δύο μήνες αργότερα, παρόμοια σύμπτωση σημειώθηκε στη Βηρυτό. Ο Καανί συναντήθηκε με τον ηγέτη της Χεζμπολάχ Χασάν Νασράλα και λίγο μετά την αποχώρησή του το κτήριο όπου βρισκόταν ο Νασράλα καταστράφηκε σε ισχυρό βομβαρδισμό.
Οι επαναλαμβανόμενες αυτές συμπτώσεις έθεσαν τον Ιρανό στρατηγό στο στόχαστρο υποψιών. Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Middle East Eye, όταν επέστρεψε στην Τεχεράνη ανακρίθηκε μυστικά από τις ιρανικές αρχές.
Το χτύπημα που αποκάλυψε τη διείσδυση
Η υπόθεση πήρε δραματική τροπή όταν ισραηλινή αεροπορική επίθεση ισοπέδωσε κτηριακό συγκρότημα στην οδό Παστέρ στην Τεχεράνη, όπου βρισκόταν σε εξέλιξη σύσκεψη της ιρανικής ηγεσίας.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η επίθεση πραγματοποιήθηκε μέσα σε μόλις 60 δευτερόλεπτα με δεκάδες βόμβες bunker buster και πυραύλους Blue Sparrow.
Αξιωματούχος της Μοσάντ φέρεται να δήλωσε στην ισραηλινή εφημερίδα Haaretz ότι «ξέραμε ακριβώς πού καθόταν», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η επιχείρηση βασίστηκε σε εξαιρετικά ακριβείς πληροφορίες από το εσωτερικό του Ιράν.
Η δήλωση αυτή ενίσχυσε την πεποίθηση πολλών αναλυτών ότι το Ισραήλ έχει καταφέρει να δημιουργήσει βαθιά δίκτυα πληροφόρησης μέσα στο ιρανικό καθεστώς.
Χακάρισμα καμερών και τεχνητή νοημοσύνη
Κεντρικό ρόλο στη συλλογή πληροφοριών φαίνεται να είχε η περίφημη Unit 8200, η μονάδα ηλεκτρονικού πολέμου και κυβερνοκατασκοπείας των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων.
Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, η μονάδα κατάφερε να αποκτήσει πρόσβαση σε μεγάλο ποσοστό των καμερών κυκλοφορίας στην Τεχεράνη. Η ζωντανή εικόνα μεταδιδόταν κρυπτογραφημένη σε διακομιστές στο Ισραήλ, επιτρέποντας την παρακολούθηση κινήσεων αξιωματούχων και σωματοφυλάκων.
Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκαν προηγμένα συστήματα ανάλυσης δεδομένων για τη χαρτογράφηση σχέσεων μεταξύ αξιωματούχων, στρατιωτικών και επιστημόνων που συνδέονταν με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Οι πληροφορίες αυτές συγκεντρώνονταν επί χρόνια, δημιουργώντας μια τεράστια βάση δεδομένων για πιθανούς στόχους.
Η «λεγεώνα» πρακτόρων
Ένα ακόμη στοιχείο που αποκαλύφθηκε αφορά τη δημιουργία ενός δικτύου πρακτόρων μέσα στο Ιράν.
Σύμφωνα με αναφορές διεθνών μέσων, η Μοσάντ στρατολόγησε χιλιάδες ανθρώπους – μεταξύ αυτών και Αφγανούς πρόσφυγες που ζούσαν στη χώρα – ζητώντας τους να εντοπίζουν κατοικίες στρατιωτικών και επιστημόνων.
Με μικρή οικονομική αμοιβή και βασική εκπαίδευση, οι πληροφοριοδότες αυτοί παρείχαν κρίσιμες πληροφορίες για διευθύνσεις, αριθμούς τηλεφώνων και καθημερινές συνήθειες πιθανών στόχων.
Παράλληλα, φαίνεται ότι η υπηρεσία στρατολόγησε και Ιρανούς που αντιτίθενται στο θεοκρατικό καθεστώς, δημιουργώντας ένα ευρύ δίκτυο πληροφοριών.
Σαμποτάζ στο πυρηνικό πρόγραμμα
Η δραστηριότητα της Μοσάντ δεν περιορίστηκε μόνο στη συλλογή πληροφοριών. Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 ξεκίνησε μια εκτεταμένη εκστρατεία σαμποτάζ στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Με τη χρήση εταιρειών-βιτρινών και διεθνών δικτύων προμήθειας εξοπλισμού, προμήθευσε τα πυρηνικά εργοστάσια της χώρας με ελαττωματικά εξαρτήματα, τα οποία προκαλούσαν βλάβες και καθυστερήσεις στην παραγωγή.
Παράλληλα, αρκετοί Ιρανοί πυρηνικοί επιστήμονες δολοφονήθηκαν σε επιθέσεις που αποδόθηκαν σε ισραηλινές επιχειρήσεις.
Επιχειρήσεις υψηλού ρίσκου
Μία από τις πιο εντυπωσιακές επιχειρήσεις ήταν η κλοπή του ιρανικού πυρηνικού αρχείου το 2018.
Ομάδα πρακτόρων εισέβαλε σε αποθήκη στην Τεχεράνη και μέσα σε λίγες ώρες απέσπασε δεκάδες χιλιάδες έγγραφα και ηλεκτρονικά αρχεία που αφορούσαν το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.
Τα στοιχεία μεταφέρθηκαν στο Ισραήλ και χρησιμοποιήθηκαν για να τεκμηριωθεί ότι το Ιράν είχε αναπτύξει σχέδια για την κατασκευή πυρηνικών όπλων.
Η υπόθεση της βαθιάς διείσδυσης της Μοσάντ στο Ιράν δείχνει, σύμφωνα με αναλυτές, ότι ο σύγχρονος πόλεμος πληροφοριών διεξάγεται πλέον με εργαλεία τεχνολογίας, κυβερνοκατασκοπείας και πολύχρονων δικτύων πρακτόρων.
Και όπως αποδεικνύεται, πολλές φορές τα πιο καθοριστικά χτυπήματα δεν γίνονται στο πεδίο της μάχης, αλλά μέσα στο ίδιο το σύστημα του αντιπάλου.
