Μία από τις πιο εμβληματικές μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια στο ελληνικό κράτος αναδεικνύει ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, με αφορμή την πρόσφατη επίσκεψη κλιμακίου της Παγκόσμιας Τράπεζας στο υπουργείο Δικαιοσύνης.
Σε εκτενή ανάρτησή του, ο υπουργός υποστηρίζει ότι ο νέος δικαστικός χάρτης αποτελεί μια μεταρρύθμιση ιστορικής σημασίας, η οποία κατάφερε να αντιμετωπίσει παθογένειες δεκαετιών και ήδη εμφανίζει μετρήσιμα αποτελέσματα στη λειτουργία της Δικαιοσύνης.
Όπως επισημαίνει, η εφαρμογή του νέου συστήματος έχει οδηγήσει σε μείωση κατά 50% του χρόνου έκδοσης αποφάσεων στον πρώτο βαθμό, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης.
«Δικαιοσύνη που καθυστερεί ισοδυναμεί με άρνηση δικαίου», σημειώνει χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση έσπασε έναν «ασάλευτο χρόνο» δεκαετιών στον χώρο της ελληνικής Δικαιοσύνης.
Από τα 217 δικαστήρια στα 113
Ο νέος δικαστικός χάρτης εντάχθηκε στο σχέδιο «Ελλάδα 2.0» μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και τέθηκε σε εφαρμογή από το 2024, αποτελώντας προϊόν πολυετούς προετοιμασίας και επεξεργασίας.
Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης:
- Ενοποιήθηκαν 154 ειρηνοδικεία και 63 πρωτοδικεία.
- Οι συνολικά 217 δικαστικοί σχηματισμοί περιορίστηκαν σε 113 δικαστήρια πρώτου βαθμού.
- Ειρηνοδίκες και πρωτοδίκες εντάχθηκαν σε ενιαίο σώμα δικαστών πρώτου βαθμού, το οποίο αριθμεί πλέον περισσότερους από 2.000 δικαστές.
Σύμφωνα με τον υπουργό, η αλλαγή αυτή επέτρεψε δικαιότερη κατανομή της δικαστικής ύλης και αποτελεσματικότερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι πριν από τη μεταρρύθμιση υπήρχαν σημαντικές ανισορροπίες μεταξύ δικαστηρίων, με ορισμένους σχηματισμούς να διαχειρίζονται υπερβολικό αριθμό υποθέσεων και άλλους να λειτουργούν με ελάχιστο φόρτο εργασίας.
Η συμβολή της Παγκόσμιας Τράπεζας
Ο Άκης Σκέρτσος αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη συνεργασία με την Παγκόσμια Τράπεζα, η οποία λειτούργησε ως τεχνικός σύμβουλος της ελληνικής κυβέρνησης από το 2022 έως το 2025.
Όπως αναφέρει, η διεθνής ομάδα ειδικών συνέβαλε καθοριστικά στην ανάλυση των δεδομένων, στη συγκριτική αξιολόγηση διεθνών πρακτικών και στη διαμόρφωση των τελικών προτάσεων.
Η μελέτη βασίστηκε σε εμπειρίες χωρών όπως η Πορτογαλία, η Δανία, η Γαλλία, η Ολλανδία, η Σλοβακία, η Κροατία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ εξετάστηκαν αναλυτικά στοιχεία που αφορούσαν τον αριθμό προσωπικού, τις υποδομές, την παραγωγικότητα των δικαστηρίων και τις πληθυσμιακές ανάγκες κάθε περιοχής.
Σύμφωνα με τον υπουργό, η ίδια η Παγκόσμια Τράπεζα θεωρεί πλέον τον ελληνικό δικαστικό χάρτη διεθνή καλή πρακτική, τόσο για τα αποτελέσματά του όσο και για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάστηκε και εφαρμόστηκε.
Απάντηση στην κριτική της αντιπολίτευσης
Στην ανάρτησή του ο υπουργός Επικρατείας δεν παραλείπει να αναφερθεί και στη στάση της αντιπολίτευσης κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στη Βουλή.
Όπως υποστηρίζει, ενώ οι τοπικές κοινωνίες και οι επαγγελματικοί φορείς συμμετείχαν ενεργά στον διάλογο που προηγήθηκε της μεταρρύθμισης, τα κόμματα της αντιπολίτευσης επέλεξαν να την καταψηφίσουν, παρά το γεγονός ότι, όπως τονίζει, πρόκειται για παρέμβαση που ενισχύει το κράτος δικαίου και τη λειτουργία της Δικαιοσύνης.
Παράλληλα, υπερασπίζεται τον ρόλο των τεχνικών συμβούλων στα μεγάλα έργα και στις θεσμικές αλλαγές, σημειώνοντας ότι η εξειδικευμένη τεχνογνωσία αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτυχή υλοποίηση σύνθετων μεταρρυθμίσεων.
Σκέρτσος: «Αυτά που κάποτε θεωρούσαμε αδύνατα, γίνονται»
Ο Άκης Σκέρτσος αποδίδει την επιτυχία του νέου δικαστικού χάρτη σε τρεις βασικούς παράγοντες: την πολιτική σταθερότητα των τελευταίων ετών, τη χρηματοδότηση μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και τη διαδοχική συμβολή των ηγεσιών του υπουργείου Δικαιοσύνης υπό τον Κώστα Τσιάρα, τον Γιώργο Φλωρίδη και τον Ιωάννη Μπούγα.
Κλείνοντας την παρέμβασή του, στέλνει το μήνυμα ότι η Ελλάδα μπορεί να πετυχαίνει βαθιές θεσμικές αλλαγές όταν συνδυάζονται η πολιτική βούληση, η τεχνοκρατική γνώση και η συστηματική προετοιμασία.
«Στην Ελλάδα έχουμε συνηθίσει να λέμε ότι αυτά δεν γίνονται. Κι όμως γίνονται», τονίζει, παρουσιάζοντας τον νέο δικαστικό χάρτη ως ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μεταρρύθμισης που παράγει ήδη απτά αποτελέσματα για τους πολίτες και τη λειτουργία του κράτους.
