Η ταχεία διάδοση της τεχνητής νοημοσύνης αλλάζει όχι μόνο τον τρόπο που γράφουμε, αλλά και τον τρόπο που μιλάμε, οδηγώντας σταδιακά σε μια πιο ομοιογενή και προβλέψιμη χρήση της γλώσσας. Νέα έρευνα δείχνει ότι, όσο τα εργαλεία όπως το ChatGPT γίνονται μέρος της καθημερινότητας, περιορίζεται η ποικιλία στο ύφος και το λεξιλόγιο, με επιπτώσεις που ξεπερνούν την απλή ευκολία στην επικοινωνία.

Η μελέτη του University of Southern California, που ανέλυσε επιστημονικά περιοδικά, τοπικά μέσα ενημέρωσης και αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κατέγραψε αισθητή μείωση της ποικιλομορφίας στο ύφος μετά την κυκλοφορία του ChatGPT.

Παράλληλα, συγκεκριμένες λέξεις που χρησιμοποιούνται συχνά από τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης (όπως “delve”, “meticulous”, “boast” και “comprehend”) εμφανίζονται ολοένα και περισσότερο στην καθημερινή επικοινωνία. Ερευνητές του Max-Planck Institute for Human Development, εξετάζοντας περισσότερες από 740.000 ώρες περιεχομένου, διαπίστωσαν ότι το λεξιλόγιο της AI διαχέεται σταδιακά στον δημόσιο λόγο.

Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Morteza Dehghani, που επέβλεψε τη μελέτη, οι χρήστες εξοικειώνονται με μια «εξιδανικευμένη» και ιδιαίτερα προβλέψιμη μορφή γλώσσας. Το αποτέλεσμα είναι ότι ακόμη και όσοι δεν χρησιμοποιούν άμεσα εργαλεία AI αρχίζουν να μιμούνται αυτό το ύφος, θεωρώντας το πιο ισχυρό ή επιδραστικό.

Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή δεν βρίσκει όλους σύμφωνους. Ο Alex Mahadevan από το Poynter Institute χαρακτηρίζει τη γραφή που παράγεται με τη βοήθεια AI «άψυχη» και «μέτρια», παρά τη γραμματική της ορθότητα, υποστηρίζοντας ότι της λείπει το στοιχείο της δημιουργικότητας. Στο ίδιο μήκος κύματος, η γλωσσολόγος Emily Bender προειδοποιεί ότι η επιδίωξη ενός «γυαλισμένου» αποτελέσματος τύπου ChatGPT οδηγεί σε εξομάλυνση των φωνών και σε έναν λόγο που θυμίζει την ομοιομορφία των επαγγελματικών αναρτήσεων στο LinkedIn.

Η αυξανόμενη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης ενισχύει αυτή την τάση. Σύμφωνα με έρευνα του Brookings το 2025, το 32% των μικρών επιχειρήσεων χρησιμοποιεί AI για εξυπηρέτηση πελατών και επικοινωνία, ενώ το 16% των ιδιωτών δηλώνει ότι αξιοποιεί αντίστοιχα εργαλεία για social media και καθημερινή επικοινωνία.

Πέρα από την τεχνική διάσταση, οι ειδικοί τονίζουν και μια βαθύτερη απώλεια. Η διαδικασία της γραφής -με τα λάθη, τις αδυναμίες και την προσπάθεια που τη συνοδεύει- αποτελεί βασικό μηχανισμό σκέψης και αυτοέκφρασης. Όπως σημειώνει η Bender, κάθε φορά που παρακάμπτεται αυτή η διαδικασία, χάνεται κάτι ουσιαστικό τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο.

Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση δεν αφορά μόνο την αποδοτικότητα που προσφέρει η AI, αλλά και το τίμημα για το προσωπικό ύφος και τη φωνή του συντάκτη, καθώς η γλώσσα γίνεται πιο «σωστή», αλλά και πιο μηχανική.

Διαβάστε ακόμη: