Δεν έχουν περάσει πολλές εβδομάδες από την ολοκλήρωση της εξαγοράς της αλυσίδας Κρητικός από τη Διαμαντής Μασούτης και ήδη στον κλάδο των σούπερ μάρκετ διαμορφώνεται ένα νέο πεδίο ανταγωνισμού.

Πίσω από τις δημόσιες ανακοινώσεις και τις εταιρικές παρουσιάσεις, βρίσκεται σε εξέλιξη μια έντονη κινητικότητα γύρω από τα δίκτυα franchise, τα μικρά καταστήματα γειτονιάς και τους τοπικούς συνεργάτες που αποτελούν πλέον το νέο «έπαθλο» για τις μεγάλες αλυσίδες.

Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, μετά το μεγάλο deal έχουν ξεκινήσει διερευνητικές επαφές από σημαντικούς παίκτες του κλάδου προς συνεργάτες και franchisees της Κρητικός, καθώς αρκετοί θεωρούν ότι η νέα πραγματικότητα δημιουργεί ευκαιρίες ενίσχυσης της παρουσίας τους χωρίς το κόστος ανάπτυξης νέων ιδιόκτητων καταστημάτων.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων βρίσκεται αντιμέτωπο με πολλαπλές προκλήσεις. Το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους εξακολουθεί να ισχύει, τα λειτουργικά κόστη παραμένουν αυξημένα, οι προσφορές γίνονται ολοένα πιο επιθετικές και οι καταναλωτές εμφανίζονται ιδιαίτερα προσεκτικοί στις δαπάνες τους λόγω της συνεχιζόμενης πίεσης από την ακρίβεια.

Η αγορά περνά σε νέα φάση

Τα στοιχεία της νέας μελέτης της ICAP CRIF αποτυπώνουν με σαφήνεια τη μετάβαση που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Η προηγούμενη διετία χαρακτηρίστηκε από ισχυρή αύξηση της αξίας της αγοράς, κυρίως λόγω των ανατιμήσεων και του υψηλού πληθωρισμού στα τρόφιμα. Ωστόσο, οι ρυθμοί ανάπτυξης επιβραδύνονται αισθητά και οι επιχειρήσεις καλούνται πλέον να αναζητήσουν νέα εργαλεία κερδοφορίας.

Οι συνολικές πωλήσεις του κλάδου αυξήθηκαν κατά 4,3% το 2024, ενώ τα μεικτά κέρδη ενισχύθηκαν κατά 5,1%. Την ίδια στιγμή όμως, τα λειτουργικά κέρδη υποχώρησαν κατά 5,2%, στοιχείο που αποτυπώνει την πίεση που δέχονται οι επιχειρήσεις από το αυξημένο λειτουργικό κόστος και τον σκληρό ανταγωνισμό.

Η αγορά γίνεται πλέον περισσότερο απαιτητική. Τα χρόνια κατά τα οποία οι ανατιμήσεις ενίσχυαν σχεδόν αυτόματα τους τζίρους φαίνεται να ανήκουν στο παρελθόν.

Ταυτόχρονα, η συγκέντρωση του κλάδου συνεχίζεται. Οι πέντε μεγαλύτερες αλυσίδες ελέγχουν πλέον περίπου το 71% της συνολικής αγοράς σούπερ μάρκετ και cash & carry, επιβεβαιώνοντας ότι οι ισχυροί παίκτες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο μερίδιο.

Γιατί όλοι κοιτούν τα franchise

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τα μικρότερα καταστήματα γειτονιάς αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.

Οι καταναλωτές πραγματοποιούν πλέον συχνότερες αλλά μικρότερες αγορές, αναζητώντας προσφορές και καλύτερες τιμές. Το μοντέλο των μεγάλων εβδομαδιαίων αγορών υποχωρεί σταδιακά και στη θέση του έρχεται η καθημερινή ή σχεδόν καθημερινή επίσκεψη σε κοντινά καταστήματα.

Αυτός είναι και ο λόγος που μεγάλες αλυσίδες επενδύουν επιθετικά στα δίκτυα franchise.

Η ΑΒ Βασιλόπουλος έχει ήδη χαράξει στρατηγική που προβλέπει περισσότερα από 900 σημεία μέχρι το 2028, με τη μεγάλη πλειονότητα να λειτουργεί μέσω συνεργαζόμενων καταστημάτων.

Αντίστοιχα, η METRO έχει δώσει ιδιαίτερο βάρος στα My market Local και στα μοντέλα franchise, θεωρώντας ότι προσφέρουν υψηλότερη αποδοτικότητα και καλύτερα περιθώρια κέρδους σε σχέση με τα παραδοσιακά εταιρικά καταστήματα.

Η στρατηγική αυτή δεν αφορά μόνο την ανάπτυξη. Αφορά και τη δυνατότητα ταχύτερης διείσδυσης σε τοπικές αγορές, με χαμηλότερο επενδυτικό κόστος και μεγαλύτερη ευελιξία.

Η ακρίβεια αλλάζει τις συνήθειες

Η νέα πραγματικότητα συνδέεται άμεσα και με τη συμπεριφορά των καταναλωτών.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, οι τιμές στα σούπερ μάρκετ εξακολουθούν να κινούνται ανοδικά, έστω και με πιο ήπιο ρυθμό. Ο πληθωρισμός στον κλάδο διαμορφώθηκε στο 2,23% τον Απρίλιο του 2026 σε σύγκριση με ένα χρόνο νωρίτερα.

Πίσω όμως από τον μέσο όρο κρύβονται σημαντικές ανατιμήσεις σε βασικές κατηγορίες προϊόντων. Τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά κατέγραψαν αυξήσεις σχεδόν 12%, τα αλλαντικά πάνω από 7%, οι παιδικές τροφές περίπου 7,5%, ενώ ανοδικά κινήθηκαν και τα φρέσκα κρέατα.

Η πίεση αυτή οδηγεί ολοένα περισσότερους καταναλωτές στην αναζήτηση προσφορών, εκπτώσεων και εναλλακτικών επιλογών χαμηλότερου κόστους.

Η ιδιωτική ετικέτα αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία, καθώς επιτρέπει στα νοικοκυριά να περιορίζουν το κόστος αγορών και στις αλυσίδες να ενισχύουν τα περιθώρια κέρδους τους.

Παράλληλα, περισσότεροι από τους μισούς καταναλωτές δηλώνουν ότι συγκρίνουν συστηματικά τιμές και προσφορές πριν από κάθε αγορά, ενώ η μετακίνηση από αλυσίδα σε αλυσίδα ανάλογα με τις προσφορές γίνεται πλέον συνηθισμένη πρακτική.

Το νέο μοντέλο του κλάδου

Το αποτέλεσμα είναι ότι η μάχη στα σούπερ μάρκετ αλλάζει χαρακτήρα.

Οι τιμές εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμο παράγοντα, όμως δεν είναι πλέον το μοναδικό πεδίο ανταγωνισμού. Η κλίμακα των δικτύων, η αποτελεσματικότητα των logistics, η ανάπτυξη franchise, η ιδιωτική ετικέτα και η παρουσία στις γειτονιές αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.

Η εξαγορά της Κρητικός από τη Μασούτης λειτούργησε ως καταλύτης για μια διαδικασία που βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη. Οι επόμενοι μήνες αναμένεται να δείξουν ποιοι θα καταφέρουν να αξιοποιήσουν καλύτερα τη νέα πραγματικότητα και να ενισχύσουν τη θέση τους σε μια αγορά που γίνεται ολοένα πιο συγκεντρωμένη, πιο ανταγωνιστική και σαφώς πιο απαιτητική από ό,τι στο παρελθόν.

Διαβάστε ακόμη: