Το φάντασμα του πληθωρισμού επιστρέφει πάνω από την αμερικανική οικονομία και μαζί του επανέρχεται μια εικόνα που οι περισσότεροι οικονομολόγοι ήλπιζαν ότι είχε αρχίσει να ανήκει στο παρελθόν. Οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας που προκάλεσε η κρίση στη Μέση Ανατολή και ο πόλεμος με το Ιράν έχουν αρχίσει να διαχέονται σε ολόκληρη την οικονομία, πιέζοντας τα εισοδήματα εκατομμυρίων Αμερικανών και δημιουργώντας νέα ανησυχία στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ.

Η τελευταία έκθεση της Fed, γνωστή ως «Beige Book», περιγράφει μια χώρα που συνεχίζει να αναπτύσσεται, αλλά με ολοένα μεγαλύτερες ανισότητες ανάμεσα στα διαφορετικά κοινωνικά στρώματα. Και αν υπάρχει μία εικόνα που συνοψίζει καλύτερα τη σημερινή αμερικανική πραγματικότητα, αυτή προέρχεται από ένα εμπορικό κέντρο της Νέας Υόρκης. Την ώρα που τα μεσαία και χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα περιορίζουν τις αγορές τους και αναζητούν την καλύτερη δυνατή τιμή για κάθε προϊόν, οι εύποροι καταναλωτές συνεχίζουν να αγοράζουν είδη πολυτελείας και ακριβά ρολόγια χωρίς ιδιαίτερη ανησυχία.

Η οικονομία σε δύο διαφορετικούς κόσμους

Οι αναλυτές χρησιμοποιούν πλέον όλο και συχνότερα τον όρο «οικονομία σε σχήμα Κ».

Πρόκειται για μια κατάσταση όπου τα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα συνεχίζουν να βελτιώνουν τη θέση τους, ενώ τα χαμηλότερα και μεσαία στρώματα αντιμετωπίζουν αυξανόμενες δυσκολίες.

Αυτό ακριβώς καταγράφει η Fed.

Στην περιοχή του Κάνσας Σίτι, οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα νοικοκυριά μεσαίου εισοδήματος εξετάζουν πλέον εξαντλητικά κάθε αγορά πριν ξοδέψουν ακόμη και ένα δολάριο.

Στην Ατλάντα, αντίθετα, οι καταναλωτές υψηλών εισοδημάτων εξακολουθούν να δαπανούν σημαντικά ποσά για προϊόντα που θεωρούν αναγκαία για τον τρόπο ζωής τους, ακόμη και αν πρόκειται για είδη πολυτελείας.

Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι οι συνέπειες του πληθωρισμού δεν κατανέμονται ισότιμα στην κοινωνία.

Οι πρώτοι Αμερικανοί που πληρώνουν τον λογαριασμό

Το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στα χαμηλότερα εισοδήματα.

Η αύξηση του κόστους των καυσίμων επηρεάζει άμεσα τις μετακινήσεις, αλλά και έμμεσα σχεδόν κάθε προϊόν που φτάνει στα ράφια των καταστημάτων.

Οι αυξημένες τιμές μεταφορών επηρεάζουν τη διατροφή, τις συσκευασίες, τις πρώτες ύλες, ακόμη και τα λιπάσματα που χρησιμοποιούνται στη γεωργία.

Το αποτέλεσμα είναι μια αλυσιδωτή ανατίμηση που μεταφέρεται σταδιακά σε ολόκληρη την αγορά.

Για να ανταποκριθούν, πολλοί Αμερικανοί μειώνουν τις επισκέψεις στα καταστήματα, περιορίζουν τις μη απαραίτητες δαπάνες και βασίζονται όλο και περισσότερο στις πιστωτικές κάρτες.

Πρόκειται για μια τάση που προκαλεί ανησυχία, καθώς η αύξηση του ιδιωτικού χρέους μπορεί να εξελιχθεί σε νέο πρόβλημα εάν οι πιέσεις συνεχιστούν.

Ο κίνδυνος ενός νέου πληθωριστικού κύκλου

Η μεγαλύτερη ανησυχία της Fed δεν αφορά μόνο τις σημερινές αυξήσεις τιμών.

Αφορά το ενδεχόμενο αυτές να αποκτήσουν μόνιμο χαρακτήρα.

Ήδη πολλές επιχειρήσεις αναφέρουν αυξημένα λειτουργικά κόστη και εξετάζουν το ενδεχόμενο να μετακυλήσουν το βάρος στους καταναλωτές.

Παράλληλα, οι εργαζόμενοι ζητούν υψηλότερες αμοιβές για να αντισταθμίσουν το αυξημένο κόστος ζωής.

Αυτό είναι ακριβώς το σενάριο που φοβούνται οι κεντρικές τράπεζες.

Έναν φαύλο κύκλο όπου οι αυξήσεις τιμών οδηγούν σε αυξήσεις μισθών, οι οποίες με τη σειρά τους οδηγούν σε νέες αυξήσεις τιμών.

Ορισμένοι οικονομολόγοι προειδοποιούν ήδη ότι το ενεργειακό σοκ μπορεί να μετατραπεί σε ευρύτερο και πιο επίμονο πληθωριστικό πρόβλημα.

Η δύσκολη εξίσωση της Fed

Για την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ το δίλημμα γίνεται όλο και πιο σύνθετο.

Από τη μία πλευρά, η οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται, έστω και με συγκρατημένους ρυθμούς.

Από την άλλη, ο πληθωρισμός εμφανίζει ξανά σημάδια επιμονής σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.

Η έκθεση της Fed αποτυπώνει ακριβώς αυτή την αίσθηση επιφυλακής που επικρατεί στην αμερικανική οικονομία.

Οι επιχειρήσεις παραμένουν προσεκτικές, οι καταναλωτές περιορίζουν τις δαπάνες τους και οι επόμενοι μήνες θεωρούνται κρίσιμοι για να φανεί εάν πρόκειται για ένα προσωρινό ενεργειακό σοκ ή για την αρχή ενός νέου κύκλου πληθωριστικών πιέσεων.

Σε κάθε περίπτωση, η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με έναν γνώριμο αντίπαλο. Και αυτή τη φορά, ο λογαριασμός φαίνεται να μοιράζεται πολύ άνισα.

Διαβάστε ακόμη: