Μια ιδιότυπη «μάχη προσαρμογής» ανάμεσα στην ΕΛ.ΑΣ. και οργανωμένες εγκληματικές ομάδες που δραστηριοποιούνται μέσα ή γύρω από οικισμούς Ρομά βρίσκεται σε εξέλιξη τους τελευταίους μήνες.

Σχεδόν έναν χρόνο μετά την απόφαση της ηγεσίας του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη να αλλάξει το επιχειρησιακό δόγμα και να εγκαταστήσει συστηματική αστυνομική παρουσία σε οικισμούς και καταυλισμούς που είχαν χαρακτηριστεί ορμητήρια εγκληματικών ομάδων, τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν περιορισμό συγκεκριμένων μορφών βαριάς παραβατικότητας.

Μαζί, όμως, αποκαλύπτουν και κάτι άλλο:

το έγκλημα αλλάζει.

Οι οργανωμένες ομάδες προσαρμόζονται στην αυξημένη αστυνομική πίεση, εγκαταλείπουν σε έναν βαθμό τις πιο επικίνδυνες και εύκολα ανιχνεύσιμες μεθόδους και μετακινούνται προς εγκλήματα μικρότερου ρίσκου και υψηλής απόδοσης.

Και στην κορυφή αυτής της νέας «βιομηχανίας» βρίσκονται πλέον οι απάτες, με πρώτα θύματα τους ηλικιωμένους.

«Δεν υπάρχουν πλέον άβατα»

Οι αριθμοί αποτυπώνουν το μέγεθος της επιχείρησης που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Από τον Νοέμβριο του 2025 μέχρι και τον Δεκαπενταύγουστο του 2026, οι Ομάδες Πρόληψης – Διαμεσολάβησης της ΕΛ.ΑΣ. πραγματοποίησαν 231.140 ελέγχους σε περιοχές όπου υπάρχουν οικισμοί και καταυλισμοί Ρομά.

Οι συλλήψεις έφτασαν τις 3.329 για διαφορετικά αδικήματα.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι 686 από τους συλληφθέντες ήταν ανήλικοι, δηλαδή περίπου ένας στους πέντε.

Υψηλά βρίσκονται τα αδικήματα που σχετίζονται με κατοχή και διακίνηση ναρκωτικών, ενώ σημαντικός αριθμός υποθέσεων αφορά ρευματοκλοπές. Σχεδόν 700 από τους συλληφθέντες διαπιστώθηκε επίσης ότι δεν διέθεταν ταυτότητα.

Η αστυνομική δραστηριότητα έχει αυξηθεί σταθερά.

Οι έλεγχοι ξεκίνησαν με περισσότερους από 18.000 τον Νοέμβριο και στη συνέχεια ξεπέρασαν σταθερά τις 25.000 κάθε μήνα, φτάνοντας τον Ιούλιο τους 28.263.

Το μήνυμα που εκπέμπουν στελέχη του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη είναι σαφές:

«Πλέον δεν υπάρχουν άβατα. Η Αστυνομία μπορεί να επιχειρήσει παντού, όλο το 24ωρο».

Από τις εισβολές στα σπίτια στο… τηλέφωνο

Η αυξημένη παρουσία της ΕΛ.ΑΣ. φαίνεται ότι έχει προκαλέσει μια σημαντική μεταβολή στον τρόπο δράσης των οργανωμένων ομάδων.

Σύμφωνα με τις διαπιστώσεις των αστυνομικών, έχει περιοριστεί η δραστηριότητα σε ορισμένες παραδοσιακές μορφές εγκληματικότητας, ιδιαίτερα στη διακίνηση ναρκωτικών και στις διαρρήξεις και εισβολές σε σπίτια.

Το πρόβλημα, όμως, δεν εξαφανίστηκε.

Μεταλλάχθηκε.

Από τη Δυτική Αττική, που για χρόνια αποτελούσε ορμητήριο εγκληματικών ομάδων για κλοπές, διαρρήξεις και ληστείες σε ολόκληρο το Λεκανοπέδιο, μέρος των κυκλωμάτων στρέφεται πλέον σε ένα διαφορετικό μοντέλο.

Στις απάτες.

Και το «εργαλείο» δεν είναι πια απαραίτητα ο λοστός ή η παραβιασμένη πόρτα.

Είναι ένα τηλεφώνημα.

«Είμαι από τον ΔΕΔΔΗΕ» – «Είμαι ο λογιστής» – «Είμαι γιατρός»

Τα σενάρια αλλάζουν διαρκώς, αλλά ο στόχος παραμένει συνήθως ο ίδιος: ηλικιωμένοι άνθρωποι.

Οι δράστες εμφανίζονται ως υπάλληλοι του ΔΕΔΔΗΕ, λογιστές ή ακόμη και γιατροί.

Επιδιώκουν να δημιουργήσουν πανικό, αίσθηση επείγοντος ή εμπιστοσύνη και να πείσουν τα θύματα να παραδώσουν μόνα τους χρήματα, κοσμήματα και άλλα πολύτιμα αντικείμενα.

Για τα κυκλώματα, το πλεονέκτημα είναι προφανές.

Δεν χρειάζεται να παραβιάσουν μια πόρτα, να εισβάλουν σε ένα σπίτι και να διακινδυνεύσουν να εντοπιστούν επ’ αυτοφώρω.

Σε αρκετές περιπτώσεις, το ίδιο το θύμα τούς παραδίδει τη λεία.

Παλαιότερη υπόθεση που εξιχνιάστηκε από το ελληνικό FBI είχε αποκαλύψει πόσο οργανωμένο μπορεί να είναι το συγκεκριμένο μοντέλο. Εγκληματική οργάνωση εξαπατούσε ηλικιωμένους εμφανίζοντας μέλη της ως υπαλλήλους εταιρείας ηλεκτρικής ενέργειας ή συντηρητές ανελκυστήρων και είχε αποκομίσει περισσότερα από 500.000 ευρώ. Τα μέλη της, σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα, ζούσαν σε ακίνητα μεγάλης αξίας, χρησιμοποιούσαν πολυτελή αυτοκίνητα και διατηρούσαν ακόμη και τραπεζικές θυρίδες.

Μετακινούν τα «τηλεφωνικά κέντρα»

Η προσαρμογή δεν περιορίζεται στην επιλογή του εγκλήματος.

Σύμφωνα με τις αστυνομικές διαπιστώσεις, τα κυκλώματα επιχειρούν να δυσκολέψουν και την έρευνα των Αρχών.

Τα τηλεφωνικά κέντρα από τα οποία αναζητούνται τα υποψήφια θύματα μεταφέρονται από τον έναν οικισμό στον άλλον, ενώ τα πρόσωπα που συμμετέχουν στις απάτες εναλλάσσονται.

Με αυτό τον τρόπο επιδιώκεται να περιοριστεί η πιθανότητα επαναλαμβανόμενων συλλήψεων των ίδιων προσώπων και να δυσκολευτεί η πλήρης χαρτογράφηση της εγκληματικής οργάνωσης.

Δεν είναι άλλωστε η πρώτη φορά που η ΕΛ.ΑΣ. καταγράφει υψηλό βαθμό προσαρμοστικότητας στα συγκεκριμένα κυκλώματα.

Παλαιότερες αστυνομικές αναλύσεις είχαν καταγράψει χρήση τηλεφώνων που δεν συνδέονταν εύκολα με τους δράστες, γρήγορη διοχέτευση των κλοπιμαίων σε κλεπταποδόχους και χρήση οχημάτων που δεν ανήκαν στα μέλη των ομάδων, ώστε να περιορίζονται οι συνέπειες ενδεχόμενης κατάσχεσης.

Η εγκληματικότητα μετακινείται γεωγραφικά

Υπάρχει και μια δεύτερη σημαντική αλλαγή.

Η αυξημένη πίεση σε ορισμένους οικισμούς οδηγεί εγκληματικούς πυρήνες να μετακινούνται σε άλλες περιοχές, αναζητώντας νέο καταφύγιο και νέο ορμητήριο.

Σύμφωνα με τα απολογιστικά στοιχεία που επικαλείται η Αστυνομία, η Πελοπόννησος εμφανίζεται πλέον ιδιαίτερα επιβαρυμένη από τη δράση τέτοιων ομάδων.

Η μετατόπιση αυτή αποτυπώνει και τη δυσκολία της συνολικής αντιμετώπισης του φαινομένου.

Η ισχυρή αστυνόμευση μιας περιοχής μπορεί να μειώσει αισθητά την εγκληματικότητα τοπικά, αλλά υπάρχει πάντοτε ο κίνδυνος ένα μέρος της να μεταφερθεί λίγα ή πολλά χιλιόμετρα μακρύτερα.

Γι’ αυτό και η ΕΛ.ΑΣ. παρακολουθεί πλέον όχι μόνο τα πρόσωπα αλλά και τις μετακινήσεις ολόκληρων εγκληματικών δικτύων.

Ασπρόπυργος: Η καθημερινότητα που άλλαξε

Η Δυτική Αττική προσφέρει ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της άλλης πλευράς της εικόνας.

Στα Νεόκτιστα Ασπροπύργου, κάτοικοι περιγράφουν αισθητή βελτίωση μετά την εγκατάσταση συστηματικότερης αστυνομικής παρουσίας.

Ο πρόεδρος της Εθελοντικής Ομάδας Νεοκτίστων, Δημήτρης Φουφόπουλος, περιγράφει ότι στο παρελθόν οικογένειες απέφευγαν ακόμη και να εγκαταλείψουν όλες μαζί τα σπίτια τους, φοβούμενες ότι θα γίνουν στόχος διάρρηξης.

Πρόσφατα, όπως αναφέρει, πραγματοποιήθηκε στην περιοχή υπαίθρια εκδήλωση για πρώτη φορά έπειτα από περισσότερα από 20 χρόνια, με συνεχή αστυνομική παρουσία και χωρίς περιστατικά.

Σύμφωνα με το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, θετική εικόνα καταγράφεται επίσης σε Βληχό Μεγάρων, Αγία Βαρβάρα, Νομισματοκοπείο, Γέρακα και Κορωπί, ενώ ικανοποιητική χαρακτηρίζεται η λειτουργία των ομάδων σε Αχαρνές και Φυλή.

Η Γαστούνη δείχνει ότι η μάχη δεν έχει τελειώσει

Η εικόνα, πάντως, δεν είναι παντού ίδια.

Τα πρόσφατα περιστατικά στη Γαστούνη ανέδειξαν με τον πιο έντονο τρόπο ότι σε ορισμένες περιοχές το πρόβλημα παραμένει οξύ.

Περιπτερούχος δέχθηκε επίθεση και το κατάστημά του καταστράφηκε μετά από περιστατικό κλοπής, ενώ ακολούθησε ακόμη σοβαρότερο επεισόδιο, όταν ομάδα ατόμων εισέβαλε στο αστυνομικό τμήμα επιχειρώντας να απελευθερώσει προσαχθέντα.

Μετά τα περιστατικά η ΕΛ.ΑΣ. εντατικοποίησε τους ελέγχους και στην υπάρχουσα Ομάδα Πρόληψης – Διαμεσολάβησης προστέθηκε δεύτερη.

Παράλληλα, σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου, παραμένει σοβαρό πρόβλημα ο φόβος κατοίκων να καταγγείλουν εγκληματικές πράξεις εξαιτίας πιθανών αντιποίνων.

686 ανήλικοι ανάμεσα στους συλληφθέντες

Ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο του απολογισμού βρίσκεται, πάντως, αλλού.

Από τις 3.329 συλλήψεις που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο των ελέγχων, οι 686 αφορούν ανηλίκους.

Περίπου δηλαδή μία στις πέντε συλλήψεις.

Το στοιχείο αναδεικνύει μια διάσταση του προβλήματος που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά με περισσότερες περιπολίες και συλλήψεις.

Η αστυνομική παρουσία μπορεί να περιορίσει τη δράση εγκληματικών πυρήνων και να αποκαταστήσει το αίσθημα ασφάλειας σε μια περιοχή. Η συστηματική εμπλοκή ανηλίκων στην παραβατικότητα, όμως, παραπέμπει ταυτόχρονα σε βαθύτερα κοινωνικά προβλήματα και στην ανάγκη παρέμβασης πριν οι ανήλικοι ενταχθούν μόνιμα σε εγκληματικά δίκτυα.

Το νέο στοίχημα της ΕΛ.ΑΣ.

Έναν χρόνο μετά την αλλαγή του επιχειρησιακού μοντέλου, η πρώτη εικόνα είναι σύνθετη.

Σε περιοχές όπου η αστυνομική παρουσία έγινε σταθερή και οι έλεγχοι συστηματικοί, το περιβάλλον εμφανίζεται περισσότερο ελεγχόμενο και η καθημερινότητα των κατοίκων έχει σε αρκετές περιπτώσεις βελτιωθεί. Το ίδιο το υπουργείο επισημαίνει, πάντως, ότι τα αποτελέσματα δεν μπορούν να αξιολογηθούν ενιαία, καθώς κάθε οικισμός έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά.

Ταυτόχρονα, όμως, οι εγκληματικές οργανώσεις αποδεικνύουν ότι προσαρμόζονται στην πίεση.

Μετακινούνται γεωγραφικά.

Αλλάζουν πρόσωπα και ρόλους.

Και κυρίως εγκαταλείπουν σταδιακά εγκλήματα υψηλότερου ρίσκου για απάτες που μπορούν να πραγματοποιηθούν ακόμη και από απόσταση.

Η πρώτη μάχη της ΕΛ.ΑΣ. ήταν να μπει σε περιοχές στις οποίες επί χρόνια η παρουσία της ήταν εξαιρετικά δύσκολη.

Η επόμενη είναι πιθανώς δυσκολότερη:

να κυνηγήσει ένα έγκλημα που δεν χρειάζεται πια να σπάσει την πόρτα – αρκεί να πείσει το ίδιο το θύμα να την ανοίξει.

Διαβάστε ακόμη: