Εντείνονται οι ανησυχίες στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για τις επιπτώσεις από τη νέα άνοδο των τιμών της ενέργειας, καθώς οι υπουργοί Οικονομικών συναντώνται από χθες στο Δουβλίνο –στο πλαίσιο του Eurogroup και του άτυπου Ecofin– με φόντο το ακριβότερο πετρέλαιο, τις νέες πληθωριστικές πιέσεις και την ασθενή ανάπτυξη.
Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, με τις τιμές των καυσίμων να επιβαρύνουν ήδη νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αρκετές κυβερνήσεις παρατείνουν ή εξετάζουν νέα μέτρα στήριξης, επαναφέροντας τη συζήτηση για τα δημοσιονομικά περιθώρια μιας νέας παρέμβασης, ιδιαίτερα ενόψει κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων το 2027 σε μεγάλα κράτημέλη, όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία.
Η Ρώμη, για παράδειγμα, έχει παρατείνει τις μειώσεις των ειδικών φόρων στα καύσιμα και σχεδιάζει να αξιοποιήσει την ευελιξία που διαθέτει στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων για να απορροφήσει μέρος του ενεργειακού κόστους. Ο υπουργός Οικονομίας Τζανκάρλο Τζορτζέτι δήλωσε μάλιστα χθες ότι αναμένει από την Κομισιόν να δείξει κατανόηση ως προς τη χρήση αυτής της ευελιξίας, την ώρα που το κόστος εξυπηρέτησης του ιταλικού χρέους αυξάνεται.
Η Μαδρίτη έχει επίσης χρησιμοποιήσει τη φορολογία καυσίμων για να περιορίσει την επιβάρυνση των καταναλωτών. Από την 1η Σεπτεμβρίου η μείωση του φόρου υδρογονανθράκων διαμορφώνεται στα 20 λεπτά το λίτρο για το ντίζελ, μετά την ενεργοποίηση της σχετικής ρήτρας, λόγω της αύξησης της τιμής του κατά 15,7% τον Ιούλιο, ενώ για τη βενζίνη η ελάφρυνση περιορίστηκε στα 5 λεπτά το λίτρο. Για τις μεταφορές, τη γεωργία και την αλιεία, η πλήρης στήριξη διατηρείται έως τα τέλη Σεπτεμβρίου.
Και στο Βερολίνο, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει προαναγγείλει νέα μέτρα για τις τιμές των καυσίμων, που φτάνουν σε επίπεδα-ρεκόρ, και ενώ πιέζεται πολιτικά από τις πρόσφατες εκλογικές απώλειες και την ενίσχυση της Ακροδεξιάς.
Στο πλαίσιο αυτό, και η Αθήνα αναμένεται να θέσει –όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός– στο επικείμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τη δυνατότητα προσωρινής μείωσης της φορολογίας των ορυκτών καυσίμων με ευρωπαϊκή δημοσιονομική ευελιξία, ενώ εξετάζονται παράλληλα νέες παρεμβάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης και το ντίζελ.
Ωστόσο, συγκρατημένη ως προς αιτήματα για νέα στήριξη εμφανίζεται προσώρας η Κομισιόν, με τον αρμόδιο επίτροπο Βάλντις Ντομπρόβσκις να επαναλαμβάνει χθες ότι οποιαδήποτε μέτρα πρέπει να είναι προσωρινά και στοχευμένα και να μην αυξάνουν τη ζήτηση ορυκτών καυσίμων.
«Δεν μπορείς να αντιμετωπίσεις ένα σοκ προσφοράς ενισχύοντας τη ζήτηση», είπε, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων ενισχύει την ανάγκη για συνετή δημοσιονομική πολιτική. Διαφορετική υπήρξε η προσέγγιση του προέδρου του Eurogroup Κυριάκου Πιερρακάκη, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στις συνέπειες για νοικοκυριά. «Εάν χρειαστούν νέα μέτρα ως απάντηση στις υψηλότερες τιμές ενέργειας, θα πρέπει να είναι στοχευμένα, προσωρινά και συμβατά με τους δημοσιονομικούς μας κανόνες», τόνισε μετά τη συνεδρίαση. «Να προστατεύσουμε το σήμερα, χωρίς να υποθηκεύσουμε το αύριο», είπε χαρακτηριστικά, ενώ ζήτησε παράλληλα επιτάχυνση της ενεργειακής απεξάρτησης της Ε.Ε.
Από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η Κριστίν Λαγκάρντ χαρακτήρισε την ενέργεια «σημαντική μεταβλητή» στις προβλέψεις της τράπεζας τόσο για την οικονομία όσο και για την πορεία του πληθωρισμού προς τον στόχο του 2%, χωρίς να προαναγγείλει αλλαγή στη νομισματική πολιτική.
Στο Δουβλίνο παράλληλα άνοιξε και το θέμα των κερδών των ενεργειακών εταιρειών. Μέσω επιστολής, Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία, Πολωνία, Πορτογαλία και Αυστρία ζήτησαν από την Κομισιόν να εξετάσει εάν η νέα άνοδος των τιμών έχει δημιουργήσει έκτακτα κέρδη και ποιες δυνατότητες υπάρχουν για τη φορολόγησή τους.
Προσερχόμενος στο Eurogroup ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ ζήτησε από την Επιτροπή να παρουσιάσει έως τον Οκτώβριο συγκεκριμένα μοντέλα για φόρο στα υπερκέρδη των πετρελαϊκών εταιρειών. «Χρειαζόμαστε αισθητό μήνυμα στις αντλίες», τόνισε.
Η Αυστρία υποστηρίζει δημιουργία ευρωπαϊκού πλαισίου που θα επιτρέπει την εφαρμογή τέτοιων φόρων σε εθνικό επίπεδο, ενώ η Γαλλία –παρότι δεν συμμετέχει στην πρωτοβουλία των «έξι»– δεν την απορρίπτει. Ο υπουργός Ρολάν Λεσκίρ ζήτησε να δει πρώτα τις επιλογές της Κομισιόν, απορρίπτοντας όμως μια λύση «one size fits all».
Πάντως, ο Ιρλανδός υπουργός Οικονομικών Σάιμον Χάρις, ως προεδρεύων του συμβουλίου, δήλωσε ότι θα ζητήσει από την Κομισιόν να επανέλθει με «περαιτέρω σκέψεις» τον Οκτώβριο, υπογραμμίζοντας ότι νοικοκυριά και επιχειρήσεις βρίσκονται υπό «πραγματική πίεση» από την άνοδο των ενεργειακών τιμών.
