Η Fitch Ratings αναβάθμισε το λειτουργικό περιβάλλον (Operating Environment – OE) της Ελλάδας σε «BBB» από «BBB-», με σταθερό outlook, εκτιμώντας ότι οι συνθήκες λειτουργίας του ελληνικού τραπεζικού συστήματος έχουν βελτιωθεί ουσιαστικά χάρη στην ανθεκτικότητα της οικονομίας, τις αυξημένες επιχειρηματικές ευκαιρίες και το ευνοϊκό περιβάλλον χρηματοδότησης.
Η αναβάθμιση αποτέλεσε τη βάση για τις πρόσφατες αναβαθμίσεις της Εθνικής Τράπεζας και της Eurobank στην επενδυτική βαθμίδα «BBB» με σταθερές προοπτικές, καθώς και για τη διατήρηση του θετικού outlook της Τράπεζας Πειραιώς, επιβεβαιώνοντας ότι ο ελληνικός τραπεζικός κλάδος έχει πλέον εισέλθει σε μια περίοδο σταθερότερης ανάπτυξης μετά από πολυετή αναδιάρθρωση.
Η ελληνική οικονομία συνεχίζει να υπεραποδίδει
Σύμφωνα με τη Fitch, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται με ταχύτερους ρυθμούς από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, καταγράφοντας ανάπτυξη άνω του 2% την περίοδο 2023-2025, παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις αναταράξεις στο διεθνές εμπόριο.
Για το 2026 ο οίκος προβλέπει ήπια επιβράδυνση της ανάπτυξης, κυρίως λόγω των επιπτώσεων από την κρίση στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, εκτιμά ότι η οικονομική δραστηριότητα θα συνεχίσει να στηρίζεται από τις επενδύσεις του προγράμματος NextGenerationEU, το οποίο εισέρχεται στην τελική φάση υλοποίησής του.
Ισχυρή πιστωτική επέκταση και νέες ευκαιρίες
Η Fitch εκτιμά ότι οι ελληνικές τράπεζες θα συνεχίσουν να καταγράφουν ισχυρή πιστωτική επέκταση, με την αύξηση των δανείων να διαμορφώνεται σε υψηλά μονοψήφια ποσοστά κατά την περίοδο 2026-2027, μετά την αύξηση περίπου 10% που σημειώθηκε το 2025.
Κύριος μοχλός ανάπτυξης θα παραμείνει η επιχειρηματική χρηματοδότηση, καθώς οι ελληνικές επιχειρήσεις εμφανίζουν συγκρατημένη μόχλευση και ισχυρά πιστοληπτικά χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, οι τράπεζες διατηρούν σημαντική χρηματοδοτική παρουσία σε βασικούς παραγωγικούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας, όπως η ενέργεια, η ναυτιλία, η μεταποίηση, οι υπηρεσίες και ο τουρισμός.
Επιστρέφει η στεγαστική πίστη
Θετική είναι η εικόνα και στη λιανική τραπεζική.
Η Fitch επισημαίνει ότι η στεγαστική πίστη επέστρεψε σε θετικούς ρυθμούς για πρώτη φορά από το 2008, ενώ τα πιστοδοτικά κριτήρια εξακολουθούν να παραμένουν αυστηρά, ενισχυμένα και από τα μέτρα της Τράπεζας της Ελλάδος για τον περιορισμό του υπερβολικού δανεισμού των νοικοκυριών.
Αν και τα κρατικά προγράμματα στήριξης εφαρμόζουν ελαφρώς πιο ευέλικτα κριτήρια, ο οίκος εκτιμά ότι οι σχετικοί πιστωτικοί κίνδυνοι παραμένουν διαχειρίσιμοι.
Οι προμήθειες ενισχύουν την κερδοφορία
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η Fitch στη σημαντική ενίσχυση των εσόδων από προμήθειες, καθώς οι ελληνικές τράπεζες διευρύνουν τις δραστηριότητές τους στη διαχείριση κεφαλαίων και στις ασφαλιστικές εργασίες μέσω εξαγορών και στρατηγικών συνεργασιών.
Παράλληλα, ολοένα μεγαλύτερο μέρος των τραπεζικών καταθέσεων μετατρέπεται σε επενδυτικά προϊόντα σταθερού εισοδήματος και σε πιο σύνθετες επενδυτικές λύσεις, ενισχύοντας τη διαφοροποίηση των πηγών εσόδων.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η Fitch εκτιμά ότι οι τέσσερις συστημικές ελληνικές τράπεζες θα διατηρήσουν δείκτη λειτουργικής κερδοφορίας προς σταθμισμένα στοιχεία ενεργητικού τουλάχιστον στο 3,5% κατά την επόμενη διετία.
Οι προκλήσεις δεν έχουν εξαλειφθεί
Παρά τη σημαντική βελτίωση της εικόνας, ο οίκος επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένες διαρθρωτικές προκλήσεις.
Τα εισοδήματα των ελληνικών νοικοκυριών εξακολουθούν να βρίσκονται κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ σημαντικό βάρος εξακολουθεί να αποτελεί το υψηλό απόθεμα παλαιών μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων που έχουν μεταφερθεί εκτός των τραπεζικών ισολογισμών και διαχειρίζονται πλέον οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Τα ανοίγματα αυτά εξακολουθούν να αντιστοιχούν περίπου στο 30% του ελληνικού ΑΕΠ, γεγονός που επιβραδύνει την πλήρη εξομάλυνση του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Διαχειρίσιμοι οι νομικοί και πιστωτικοί κίνδυνοι
Η Fitch αναφέρεται επίσης στις πιθανές επιπτώσεις από την πρόσφατη δικαστική απόφαση σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στα δάνεια του νόμου Κατσέλη, καθώς και στους κινδύνους που σχετίζονται με παλαιά στεγαστικά δάνεια σε ελβετικό φράγκο ή με κλιμακούμενο επιτόκιο.
Ωστόσο, ο οίκος εκτιμά ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν ήδη σχηματίσει επαρκείς προβλέψεις και ότι οποιαδήποτε πρόσθετη επιβάρυνση στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια θα παραμείνει διαχειρίσιμη.
Οι προοπτικές
Η Fitch καταλήγει ότι η σημαντική ενίσχυση των πιστωτικών προφίλ των ελληνικών τραπεζών τις καθιστά πλέον ικανές να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τους υφιστάμενους κινδύνους, αξιοποιώντας ταυτόχρονα τις νέες ευκαιρίες που δημιουργεί το βελτιωμένο οικονομικό περιβάλλον.
Σύμφωνα με τον διεθνή οίκο, η αναβάθμιση του λειτουργικού περιβάλλοντος δημιουργεί τις προϋποθέσεις για διατηρήσιμα υψηλότερη κερδοφορία, περαιτέρω ενίσχυση της πιστοληπτικής αξιολόγησης των τραπεζών και ισχυρότερη αναπτυξιακή δυναμική τα επόμενα χρόνια.
