Νέο κύμα ανατιμήσεων στα τρόφιμα αναμένεται να πλήξει την παγκόσμια οικονομία τους επόμενους μήνες, με τις πιέσεις στις τιμές να εκτιμάται ότι θα συνεχιστούν και το 2027.

Οι πολεμικές συγκρούσεις, οι αυξημένες μεταφορικές δαπάνες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα δημιουργούν ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για την παραγωγή και τη διακίνηση βασικών αγαθών.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές σε χώρες της Ασίας, της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, όπου εκατομμύρια νοικοκυριά αντιμετωπίζουν σημαντικές αυξήσεις στο κόστος διατροφής.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), Μάξιμο Τορέρο, προειδοποιεί ότι οι μεγαλύτερες επιπτώσεις αναμένονται προς το τέλος του 2026 και στις αρχές του 2027, χωρίς να αποκλείεται η κρίση να διαρκέσει ολόκληρο το επόμενο έτος.

Ποια τρόφιμα έχουν ήδη ακριβύνει

Οι ανατιμήσεις καταγράφονται σε βασικά προϊόντα διατροφής, με το σιτάρι να έχει αυξηθεί περισσότερο από 30% μέσα στο 2026 και το ρύζι στις σημαντικότερες ασιατικές εξαγωγικές αγορές κατά 10% έως 13%.

Στην Αίγυπτο, η τιμή του μη επιδοτούμενου ψωμιού έχει αυξηθεί κατά 25% από τον Ιούλιο, ενώ στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα το μαγειρικό λάδι έχει ανατιμηθεί περίπου 40%.

Στην Ινδία, οι τιμές της ζάχαρης, των κρεμμυδιών και των οσπρίων αυξήθηκαν περισσότερο από 10% μόνο τον Σεπτέμβριο, εξαιτίας προβλημάτων στην παραγωγή.

Παράλληλα, ο δείκτης τιμών τροφίμων του FAO διαμορφώθηκε στις 136 μονάδες τον Σεπτέμβριο, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 2022.

Πόλεμοι, μεταφορές και El Niño επιβαρύνουν την αγορά

Σημαντικό ρόλο στην άνοδο των τιμών διαδραματίζουν οι γεωπολιτικές εξελίξεις. Οι επιθέσεις σε υποδομές μεταφοράς σιτηρών στη Μαύρη Θάλασσα έχουν περιορίσει τις αποστολές σιταριού, ενώ η ανασφάλεια στην Ερυθρά Θάλασσα αναγκάζει εμπορικά πλοία να ακολουθούν μεγαλύτερες διαδρομές.

Το κόστος μεταφοράς σε ορισμένες διεθνείς εμπορικές διαδρομές έχει αυξηθεί περίπου 50%.

Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος στο Ιράν έχει επιβαρύνει τις τιμές καυσίμων και λιπασμάτων, ενώ το φαινόμενο El Niño προκαλεί ξηρασία και περιορίζει τη γεωργική παραγωγή σε περιοχές της Ασίας.

Φόβοι για νέες αυξήσεις το 2027

Πρόσθετη ανησυχία προκαλεί η σταδιακή εξάντληση των αποθεμάτων σιτηρών, που μέχρι σήμερα λειτουργούσαν ως ανάχωμα στις ανατιμήσεις.

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, στο 22% των 150 χωρών που εξετάστηκαν, οι τιμές τροφίμων αυξήθηκαν ταχύτερα από τον γενικό πληθωρισμό κατά το τρίμηνο έως τον Σεπτέμβριο.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ενδεχόμενοι περιορισμοί στις εξαγωγές και νέες απώλειες στην παραγωγή θα μπορούσαν να επιδεινώσουν περαιτέρω την κατάσταση, αυξάνοντας τον κίνδυνο επισιτιστικής ανασφάλειας και κοινωνικών αναταραχών.

Διαβάστε ακόμη: