Σοβαρή παγκόσμια έλλειψη μνήμης RAM αναμένεται το 2026, καθώς η εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης απορροφά τη συντριπτική πλειονότητα της διαθέσιμης παραγωγής. Οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες –με αιχμή τις Nvidia, AMD και Google– βρίσκονται πρώτες στη σειρά προτεραιότητας για την προμήθεια μνήμης, αφήνοντας περιορισμένα περιθώρια για την αγορά καταναλωτικών συσκευών.

Την παγκόσμια αγορά RAM ελέγχουν σχεδόν αποκλειστικά τρεις εταιρείες: Micron, SK Hynix και Samsung Electronics, οι οποίες επωφελούνται άμεσα από τη ραγδαία αύξηση της ζήτησης. Όπως δήλωσε στο CNBC ο επικεφαλής επιχειρηματικός διευθυντής της Micron, Sumit Sadana, η ζήτηση για μνήμη έχει ξεπεράσει τόσο τη δυναμικότητα της εταιρείας όσο και τις δυνατότητες ολόκληρης της βιομηχανίας.

Εκτίναξη κερδών και τιμών

Η πίεση στην αγορά έχει ήδη αποτυπωθεί στα οικονομικά μεγέθη των κατασκευαστών. Η μετοχή της Micron έχει ενισχυθεί κατά 247% σε ετήσια βάση, ενώ τα καθαρά της κέρδη σχεδόν τριπλασιάστηκαν στο τελευταίο τρίμηνο. Αντίστοιχα, η Samsung αναμένει σχεδόν τριπλασιασμό των λειτουργικών κερδών, ενώ η SK Hynix έχει ήδη «κλειδώσει» τη συνολική παραγωγική της δυναμικότητα σε RAM για το 2026.

Την ίδια στιγμή, η ερευνητική εταιρεία TrendForce προβλέπει ότι οι μέσες τιμές της μνήμης DRAM θα αυξηθούν κατά 50% έως 55% μέσα στο τρέχον τρίμηνο σε σύγκριση με το δ’ τρίμηνο του 2025, εξέλιξη που χαρακτηρίζεται «πρωτοφανής».

Γιατί η AI «καταπίνει» τη RAM

Τα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης βασίζονται στη λεγόμενη μνήμη υψηλού εύρους ζώνης (HBM), ένα εξειδικευμένο και τεχνολογικά απαιτητικό προϊόν. Για την παραγωγή ενός bit HBM, οι κατασκευαστές θυσιάζουν έως και τρία bit συμβατικής μνήμης, γεγονός που περιορίζει περαιτέρω τη διαθεσιμότητα για laptops, smartphones και gaming συσκευές.

Οι πάροχοι cloud και data centers θεωρούνται λιγότερο ευαίσθητοι στις τιμές, με αποτέλεσμα οι κατασκευαστές μνήμης να δίνουν ξεκάθαρη προτεραιότητα σε αυτούς. Είναι ενδεικτικό ότι η Micron έχει ήδη περιορίσει τη δραστηριότητά της στον τομέα των καταναλωτικών υπολογιστών, προκειμένου να εξοικονομήσει παραγωγική δυναμικότητα για AI και servers.

Πιέσεις σε Apple, Dell και καταναλωτές

Η έλλειψη μνήμης έχει σημάνει συναγερμό και στις εταιρείες καταναλωτικών ηλεκτρονικών. Σήμερα, η RAM αντιστοιχεί περίπου στο 20% του κόστους υλικού ενός φορητού υπολογιστή, από 10%–18% στις αρχές του 2025. Η Dell έχει ήδη προειδοποιήσει για αύξηση του κόστους σε όλα τα προϊόντα της, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ανατιμήσεων.

Ακόμη και η Nvidia δέχεται ερωτήματα για το αν η έλλειψη μνήμης θα επηρεάσει τις τιμές σε κάρτες γραφικών και gaming προϊόντα. Ο CEO Jensen Huang παραδέχθηκε ότι οι ανάγκες της τεχνητής νοημοσύνης είναι τόσο μεγάλες, ώστε η λύση περνά αναγκαστικά από την κατασκευή νέων εργοστασίων μνήμης.

Πότε αναμένεται αποσυμπίεση

Βραχυπρόθεσμα, η κατάσταση δεν αναμένεται να βελτιωθεί. Σύμφωνα με τη Micron, στο καλύτερο σενάριο μπορεί να καλυφθούν μόλις τα δύο τρίτα των μεσοπρόθεσμων αναγκών ορισμένων πελατών. Οι πρώτες ουσιαστικές ανάσες αναμένονται μετά το 2027–2028, όταν θα τεθούν σε λειτουργία νέα εργοστάσια μνήμης στις ΗΠΑ.

Μέχρι τότε, η τεχνητή νοημοσύνη συνεχίζει να καθορίζει τους κανόνες του παιχνιδιού, με τη RAM να εξελίσσεται σε έναν από τους πιο «σπάνιους» και ακριβούς πόρους της ψηφιακής εποχής.

Διαβάστε ακόμη: