Η εποχή που ο κλάδος του εμπορίου αποτελούσε σημαντικό κανάλι για την απασχόληση των νέων και συχνά και για την ανέλιξή τους σε μια εμπορική επιχείρηση φαίνεται ότι έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί. Ολοένα και λιγότερο οι νεότεροι σε ηλικία επιλέγουν να απασχοληθούν ως εμποροϋπάλληλοι ή να έχουν μια άλλη θέση μέσα σε μια εμπορική επιχείρηση, ακόμη και για να έχουν ένα «χαρτζιλίκι», προτιμώντας μια θέση εργασίας σε έναν τουριστικό προορισμό, όπου μπορεί να έχουν, πέρα από τον μισθό, και πρόσθετο εισόδημα από τα φιλοδωρήματα. Παρά το γεγονός, μάλιστα, ότι πλέον πολλές εμπορικές επιχειρήσεις, όπως για παράδειγμα μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, προχωρούν σε συμβάσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης αντί για μερικής απασχόλησης, προκειμένου να καταστήσουν πιο «δελεαστικές» τις προσφερόμενες θέσεις εργασίας.

Από τα στοιχεία της Ετήσιας Εκθεσης Ελληνικού Εμπορίου 2024 που δημοσιοποίησε την Τετάρτη η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ) προκύπτει ότι τα τελευταία 16 χρόνια ο μέσος όρος ηλικίας των εργαζομένων στο εμπόριο έχει αυξηθεί κατά 4 περίπου χρόνια. Ετσι, ενώ το 2008 ο μέσος όρος ηλικίας ήταν 38,9 έτη, το 2024 είχε φτάσει πλέον τα 42,8 έτη, πολύ κοντά στο ιστορικό υψηλό που καταγράφηκε το 2022 (43 έτη). Η άνοδος της μέσης ηλικίας είναι ανάλογη στο πέρασμα των ετών και για τα δύο φύλα, με τη μέση ηλικία των γυναικών που απασχολούνται στο εμπόριο να φτάνει το 2024 τα 42,2 έτη από τα 38,2 έτη το 2008 και τη μέση ηλικία των ανδρών να διαμορφώνεται το 2024 σε 43,4 έτη από 39,4 έτη το 2008. «Το εύρημα αυτό ίσως να συνδέεται με το γεγονός πως οι μετασχηματισμοί που λαμβάνουν χώρα στο εμπόριο τα τελευταία έτη συντελούν στη χαλάρωση του επί σειράν ετών ρόλου του, αυτού της εισόδου νέων στην αγορά εργασίας. Βέβαια οι ζυμώσεις αυτές δεν λαμβάνουν χώρα μόνο στο εμπόριο, αλλά σε ολόκληρη την επιχειρηματικότητα στο πλαίσιο των δυσκολιών πρόσληψης επιπλέον εργαζομένων, έναρξης επιχειρηματικής δραστηριότητας, αλλά και των δημογραφικών προκλήσεων», σημειώνουν οι συγγραφείς της έκθεσης.

Εκτός από την ηλικιακή διάρθρωση, ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η μερική απασχόληση στο εμπόριο από την πανδημία και μετά βρίσκεται διαρκώς σε καθοδική πορεία, υποχωρώντας το 2024 κάτω από το 7% του συνόλου της απασχόλησης στο εμπόριο. Υπενθυμίζεται ότι η μερική απασχόληση στο εμπόριο παρουσίαζε σχετική σταθερότητα μέχρι τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, ακολουθώντας στη συνέχεια σταθερά ανοδική πορεία. Πριν από το ξέσπασμα, πάντως, της οικονομικής κρίσης, βρισκόταν κάτω από το 5% της συνολικής απασχόλησης στο εμπόριο για να επιταχυνθεί σημαντικά η ανάπτυξή της στα μέσα της οικονομικής κρίσης. Με την ανεργία τότε να έχει φτάσει κοντά στο 30%, ακόμη και οι θέσεις μερικής απασχόλησης πρόσφεραν σημαντική παρηγοριά. Το 2018 είχε φτάσει στο επίπεδο του 11,48%, ενώ σε απόλυτους αριθμούς το ζενίθ ήταν 81.119 εργαζόμενοι (το τρίτο τρίμηνο του 2019). Μάλιστα, όπως εκτιμούν οι συγγραφείς της μελέτης, η δυσκολία των επιχειρήσεων να βρουν κατάλληλο προσωπικό σε συνδυασμό με το δημογραφικό πρόβλημα θα έχει ως συνέπεια τη διατήρηση της μερικής απασχόλησης στο εμπόριο σε χαμηλά επίπεδα.
Συνολικά, η απασχόληση στο εμπόριο δεν επανήλθε ποτέ στα προ 2008 επίπεδα, καθώς παρά την αύξηση των απασχολουμένων πάνω από τους 700.000 τα τελευταία χρόνια (με εξαίρεση το 2023), αυτή υπολείπεται σημαντικά της προ οικονομικής κρίσης περιόδου. Το 2008 οι απασχολούμενοι στο εμπόριο ανέρχονταν σε 845.00 άτομα, υποχώρησαν κάτω από 700.000 το 2012, κατάσταση που διατηρήθηκε μέχρι και το 2019, για να φτάσουν το 2024 τους 706.307.

Διαβάστε ακόμη: