Το στρατηγικό βάρος της Meta Platforms μετατοπίζεται αισθητά από την εικονική πραγματικότητα (VR) προς την τεχνητή νοημοσύνη και τις φορετές συσκευές. Η μητρική των Facebook, Instagram και WhatsApp επαναξιολογεί τις προτεραιότητές της, προκαλώντας ανησυχία στους δημιουργούς και τους επενδυτές για το μέλλον του VR.

Οι πρόσφατες απολύσεις στη μονάδα Reality Labs και η μεταφορά πόρων προς την ΑΙ και τα «έξυπνα» γυαλιά ενισχύουν την αίσθηση ότι η εποχή της αδιάκοπης επέκτασης του metaverse έχει παρέλθει.

Υποχώρηση του VR: Απολύσεις και περιορισμός επενδύσεων

Την προηγούμενη εβδομάδα, η Meta προχώρησε σε περικοπές περίπου 10% του προσωπικού της Reality Labs, επηρεάζοντας κυρίως τα τμήματα:

  • των κρανών Quest
  • του Horizon Worlds
  • των εσωτερικών στούντιο VR

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέχεια των τεράστιων επενδύσεων που ακολούθησαν την εξαγορά της Oculus το 2014 και την απόφαση του Mark Zuckerberg να μετατρέψει το Facebook σε Meta.

Παρά τη φιλόδοξη στροφή στο metaverse, το Reality Labs έχει καταγράψει σωρευτικές ζημίες άνω των 70 δισ. δολαρίων από το 2020, γεγονός που καθιστά αναπόφευκτη τη στρατηγική αναπροσαρμογή.

Ο επικεφαλής τεχνολογίας της εταιρείας, Άντριου Μπόσγουορθ, ξεκαθάρισε ότι η Meta δεν εγκαταλείπει το VR, παραδέχθηκε όμως ότι «δεν αναπτύσσεται με τον ρυθμό που είχε προβλεφθεί».

Από το metaverse στα «έξυπνα» γυαλιά και την ΑΙ

Παράλληλα με τη συρρίκνωση του VR, η Meta επενδύει δυναμικά:

  • στην τεχνητή νοημοσύνη
  • στα έξυπνα γυαλιά Ray-Ban Meta
  • στις φορετές συσκευές με online σύνδεση

Τα γυαλιά, που αναπτύσσονται σε συνεργασία με την EssilorLuxottica, θεωρούνται πλέον βασικός πυλώνας της επόμενης φάσης ανάπτυξης.

Στο συνέδριο Connect του 2025, η παρουσίαση νέων VR συσκευών ήταν περιορισμένη, ενώ στο προσκήνιο βρέθηκαν τα Meta Ray-Ban Display αξίας 799 δολαρίων. Για πολλούς αναλυτές, αυτό αποτέλεσε σαφές μήνυμα αλλαγής κατεύθυνσης.

Τι δείχνει η αγορά: Άνοδος XR, πτώση VR

Σύμφωνα με την IDC, η αγορά εκτεταμένης πραγματικότητας (XR):

  • θα αυξηθεί κατά 41,6% το 2025
  • θα φτάσει τα 14,5 εκατ. συσκευές

Όμως:

  • τα κράνη VR/MR θα υποχωρήσουν κατά 42,8% (3,9 εκατ.)
  • τα έξυπνα γυαλιά θα εκτιναχθούν κατά 211,2% (10,6 εκατ.)

Ο αναλυτής Τζιτέσι Ουμπράνι επισημαίνει ότι η VR παραμένει «αγορά για ειδικό κοινό», κυρίως gamers, καθώς οι περισσότεροι χρήστες δεν θέλουν να φορούν βαριά κράνη επί ώρες.

Ανταγωνισμός και περιορισμένη απήχηση

Παρά τις προσπάθειες άλλων παικτών, η αγορά παραμένει δύσκολη:

  • Apple με το Apple Vision Pro
  • Valve Corporation με νέα XR projects
  • Samsung Electronics με Galaxy XR

Η είσοδος της Apple το 2024 δεν έφερε την αναμενόμενη μαζική υιοθέτηση, ενώ η παραγωγή Vision Pro περιορίστηκε λόγω χαμηλής ζήτησης.

VR: Από «νέο smartphone» σε εξειδικευμένο εργαλείο

Ο Άντριου Έικ της Owlchemy Labs εκτιμά ότι ήταν λάθος να αντιμετωπιστεί η VR ως η «επόμενη επανάσταση τύπου smartphone». Κατά την άποψή του, ο κλάδος μοιάζει περισσότερο με την αγορά κονσολών πριν την κρίση του 1983.

Παράλληλα, η εταιρική χρήση VR (εκπαίδευση, προσομοιώσεις, βιομηχανικές εφαρμογές) παρουσιάζει πιο σταθερή ανάπτυξη, με υψηλή απόδοση επένδυσης — αν και η Meta περιορίζει ακόμη και εκεί τις δραστηριότητές της.

Το Horizon Worlds και το μέλλον του οικοσυστήματος

Η Meta μετασχηματίζει το Horizon Worlds σε πλατφόρμα πιο κοντά στο mobile gaming τύπου Roblox, μειώνοντας τις φιλοδοξίες για «ψηφιακά σύμπαντα πλήρους κλίμακας».

Δημιουργοί όπως η Τζέσικα Γιανγκ επιμένουν ότι το Horizon είχε κοινωνικό και ψυχολογικό ρόλο, ιδίως σε περιόδους πανδημίας και απομόνωσης, και δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο με οικονομικά κριτήρια.

Η Meta δεν εγκαταλείπει την εικονική πραγματικότητα, αλλά:

  • μειώνει δραστικά τις επενδύσεις
  • μεταφέρει πόρους στην ΑΙ και στα wearables
  • αντιμετωπίζει το VR ως εξειδικευμένη αγορά
  • απομακρύνεται από το όραμα του «μαζικού metaverse»

Ο «χειμώνας της VR» δεν σημαίνει εξαφάνιση, αλλά μετάβαση σε πιο ρεαλιστικές φιλοδοξίες. Το μέλλον της τεχνολογίας φαίνεται να περνά λιγότερο από ογκώδη κράνη και περισσότερο από «αόρατες» συσκευές και τεχνητή νοημοσύνη που ενσωματώνεται στην καθημερινότητα.

Διαβάστε ακόμη: